Truyện ngắn

Ổi rừng

Lão Bổn chủ tịch xã mới về hưu. Nghỉ hôm trước, hôm sau lão đã cắp nách chiếc điếu cày thủng thẳng lùa đàn trâu ra chân núi Đòn Chông rồi. Hình như đối với lão, làm chủ tịch hay chăn trâu, cũng chẳng khác nhau là mấy.

Khi còn làm chủ tịch xã, lão cũng đã có cái thú chăn trâu. Ngày thường đạo mạo trong bộ complet, sáng chủ nhật lại thấy lão thay thằng cháu ruột lùa đàn trâu ra chân núi. Lão bảo, chỉ khi đứng trước loài vật, con người ta mới thực sự chính là mình. Có thể, lão thích đi chăn trâu để được là chính mình chăng? Từ nhà lão, tắt qua bãi tha ma ra núi chừng nửa cây số. Lão thường ghé qua mộ vợ. Vợ lão, một người phụ nữ nết na, chết vì bệnh hiểm nghèo từ ngày lão đang là bí thư chi bộ. Nhiều người khuyên lão nên đi bước nữa, về già nương tựa lẫn nhau. Nhưng lão gạt phắt, thứ nhất, ngoài vợ lão ra, trong lòng lão chưa thể ai thay thế; thứ hai, làm lãnh đạo, “quan hệ nhăng nhít”, dân chúng cười cho. Vậy là lão cứ ở độc thân cho mãi đến giờ. Từ ngày về hưu, mưa cũng như nắng, ngày nào lão cũng có mặt dưới chân núi cùng với 6 con trâu, 5 cái, 1 đực. Chỉ vài tháng sau, da lão sắt lại, đen bóng như tượng đồng đen. Vầng trán hói, niềm tự hào của lão khi còn làm chủ tịch xã, giờ càng hói thêm. Trông xa, lão giống hệt con vượn núi.

Cứ tưởng những năm tháng cuối đời, xa lánh chốn quan trường sóng gió bất an, lão Bổn được về vui thú với việc chăn dắt đàn trâu theo sở nguyện. Ai ngờ lão lại gặp mụ Vạn, để đến nỗi, đàn trâu mấy lần sinh sản, cuối cùng cũng chỉ còn nguyên gốc 6 con. Số là phía bên kia núi Đòn Chông có mụ Vạn người cùng làng cũng vào chân núi chăn dắt đàn gia súc giống lão. Nhưng mụ Vạn không chăn trâu mà chăn bò. Trâu bò có mấy khi ăn chung với nhau? Vì thế, mãi hai tháng sau, lão mới gặp mụ Vạn. Mụ Vạn đã qua một đời chồng, chồng mụ chết do tai nạn nổ mìn đánh đá dưới chân núi Đòn Chông. Sau khi chồng chết, ông chủ thầu phía bên kia sườn núi tên là Trương Công Mịch, “tuyển dụng” vợ vào làm chân chăn bò. Mụ Vạn đã ngoài 40, người hơi thấp nhưng da dẻ còn sáng sủa. Leo núi quanh năm nên mụ sở hữu cặp đùi chắc nịch. Mông nở, eo thon chỉ hiềm một nỗi, tai mụ điếc đặc, giọng nói lại ngọng líu. Hôm đuổi bò ra suối uống nước, gặp lão Bổn, lắp bắp mãi mụ mới nói được một câu:

- Chào “ông ủ ịch”. Lão Bổn nhăn răng cười. Cả xã, còn mỗi mụ Vạn là chưa biết lão về hưu.

Chăn trâu bò nơi núi vắng, người ta thường dễ thân nhau, giống như khi đi xa tìm người cùng quê nhận đồng hương vậy. Từ ngày biết lão Bổn chăn trâu ở phía núi bên này, mụ Vạn thường sang chơi. Trong cái nón mê của mụ, toàn bưởi với ổi rừng. Mụ đem sang biếu “ông ủ ịch”. Xem ra thì mụ Vạn còn quý nể ông chủ tịch lắm. Lão Bổn 60 nhưng hai hàm răng còn chắc khỏe. Nhìn nón ổi ương, lão cũng thèm nhưng sợ mất sỹ diện. Ai lại ăn quà của mụ gái góa chăn bò thuê bao giờ? Thời đương chức, quà người ta tặng lão, chí ít cũng chai rượu vodka đựng trong hộp bìa cát-tông hẳn hoi. Lão từ chối không ăn. Mụ Vạn đặt nón ổi xuống vạt cỏ, ngồi dạng hai chân, nhai ổi côm cốp, miệng ướt rượt. Thấy mụ nhai ngon lành, nhất là khi mụ dùng mấy ngón tay tách các múi bưởi ra một cách thành thạo. Những múi bưởi tươi hồng, tép vàng ươm, lóng lánh nước, khiến lão Bổn ứa nước miếng. Dưới nắng chiều thu, trông mụ Vạn trẻ ra đến chục tuổi. Bỗng lão đăm đăm nhìn vào khuôn ngực tròn căng của mụ, rồi thở dài. Hình như lão Bổn đang nhớ về một hình ảnh nào đó trong quá khứ với người vợ của lão chăng?

So-498--Niem-vui---Tran-Van-Hai---Anh-1
Niềm vui – thủy mặc – Trần Văn Hải.

Hôm sau thì lão ăn. Hoa quả trong rừng mọc tự nhiên lành lắm. Không những lão ăn mà lão còn cùng với mụ Vạn leo lên tận lưng chừng núi để hái. Ở trên núi, có bao nhiêu cái hang động, lão và mụ Vạn đều khám phá hết. Buổi chiều cả hai người mệt phờ, nhưng mà vui đáo để. Bây giờ mới thấy “cái triết lý” của lão là đúng. Sau bao nhiêu năm đứng trước bàn dân thiên hạ, giờ trước lão, một bên mụ Vạn, một bên trâu bò. Đứng trước mụ Vạn, lão được mụ kính trọng. Đứng trước trâu bò, lão được chính là con người thật của lão. Dần dần mối quan hệ giữa lão và mụ Vạn càng gắn bó thân thiết đến mức, đêm nào lão cũng chỉ mong trời mau sáng, lùa trâu ra chân núi để được cùng mụ Vạn leo núi thăm thú các hang động rồi cùng nhau đi hái ổi, hái bưởi rừng…

Bẵng đi gần tháng, không thấy mụ Vạn, lão Bổn buồn như thiêu thiếu một thứ gì. Ngày nào lão cũng ngóng sang sườn núi bên kia xem có mụ Vạn đuổi bò không? Rồi một hôm, mụ Vạn lại xuất hiện. Gặp lại lão Bổn, mụ có vẻ mừng lắm. Hai con mắt lung liêng. Lão định hỏi là thời gian vừa rồi mụ đi đâu, nhưng lại thôi. Ai lại đi can thiệp vào đời tư của người khác? Lâu ngày gặp lại, trông mụ Vạn có vẻ mập hơn nhưng nước da hơi xanh. Trên da mặt mụ xuất hiện những đốm mầu nâu nhạt. Mụ hay nôn ọe và thường nhờ lão lên núi hái ổi rừng cho mụ ăn. Mụ ăn chua đến phát khiếp. Mụ đã quen coi lão Bổn như người thân rồi nên chả còn thấy ngượng. Lão Bổn vốn vô tâm nên cũng chẳng để ý. Ngực và bụng mụ mỗi ngày một nhô cao. Mụ đi đứng chậm chạp dần.

Thường ngày, mỗi sớm mai thức dậy, lão Bổn tự mình thổi cơm, ăn sáng xong, còn lại bao nhiêu cho vào cặp lồng cùng với thức ăn làm bữa trưa trong núi. Từ ngày gặp mụ Vạn, biết mụ khó khăn, lão thường mang cơm gấp đôi. Trưa nào mụ cũng sang, hai người cùng ngồi ăn. Nhiều hôm, lão đem cả một con gà luộc. Dạo này tự nhiên lão thấy mụ Vạn ăn khỏe nên lão thường ăn ít đi, nhường cho mụ ăn thật no căng.

Buổi trưa hôm ấy, lão Bổn đang thiu thiu ngủ dưới gốc cây si già thì có 3 người đàn ông cầm gậy sồng sộc chạy đến tìm lão. Họ thông báo với lão một tin quan trọng là mụ Vạn đã sinh được một thằng con trai. Nhưng mụ bị băng huyết, phải đưa đi bệnh viện huyện cấp cứu. Hiện mụ đang rơi vào hoàn cảnh rất khó khăn. Vì mụ khai bố thằng bé là ông chủ tịch, nên yêu cầu lão Bổn phải có trách nhiệm với hai mẹ con nhà mụ. Lão Bổn hùng hổ bác bỏ. Nhưng họ khẳng định: Trong núi vắng, chỉ có hai người ngày nào cũng cùng ăn cơm với nhau, rủ nhau leo lên núi, vào hang, không chửa với lão thì ai vào đây?

Lão Bổn không còn tin vào tai mình nữa. Làm sao mụ Vạn lại có thể vu cáo cho lão một cách bỉ ổi như thế?

Lão phản đối kịch liệt và yêu cầu 3 người kia phải có bằng chứng. Một người điềm nhiên móc trong túi ra tờ biên bản, đưa cho lão xem, có chữ ký của mụ Vạn hẳn hoi. Lão Bổn phẫn uất, nhưng hết cãi. Ba người kia có vẻ đắc chí lắm. Một người trong số họ ung dung ra bãi cỏ, bảo “mượn” ông chủ tịch một con trâu, bán lấy tiền chi phí thuốc thang cho sản phụ và cháu bé.

Đêm hôm ấy về nhà, lão Bổn không sao ngủ được. Cái thằng đàn ông khốn nạn nào nỡ cưỡng đoạt mụ Vạn rồi lại xui mụ đổ tội cho lão? Lão không tiếc con trâu, mất con này, trâu cái lại sinh ra con khác. Lão già rồi, chăn trâu để lấy thú vui, chứ tiền nong trong nhà, lão có thiếu đâu? Nhưng mà lão giận mụ Vạn. Nếu túng quẫn quá, mụ bàn trước với lão, lão đâu có hẹp hòi gì? Đằng này, nỡ tâm gắp lửa bỏ tay nhau! Thực tình thì lão Bổn đã có tình cảm với mụ Vạn từ sau cái lần mụ bưng nón ổi sang làm thân với lão. Sự quan tâm thái quá của một người đàn bà góa khiến lão ban đầu rất lấy làm khó chịu. Nhưng rồi, chính sự thái quá đó lại minh chứng cho tình cảm chân thật của mụ Vạn. Cuộc đời của mụ bây giờ có còn gì đâu? Cũng một thân một mình như lão, nhưng mà mụ Vạn còn khổ gấp mấy lần lão. Đàn bà qua tuổi 40, coi như đã về già mà vẫn hai bàn tay trắng. Lão Bổn không hề có ý định lấy một người chăn bò thuê như mụ Vạn làm vợ. Lão chỉ thương hoàn cảnh của mụ, muốn chia sẻ với mụ trên tình cảm bạn bè mà thôi. Nhưng có một tình cảm rất lạ đang nhen nhóm trong lòng lão mà lão cũng không sao giải thích nổi là một ngày không gặp mụ Vạn, lão Bổn thấy cuộc đời lão trống trải như mất một thứ gì. Giờ mụ đang gặp khó khăn, chẳng nhẽ mình bình chân như vại? Đàn bà con gái, ai chẳng một lần trót dại, nhưng giá như mụ đừng có đổ oan cho lão, những lúc như thế này, lão tiếc chi một con trâu? Lão định bụng khi nào mụ Vạn về, lão phải làm cho ra nhẽ!

Cứ thế, mấy đêm liền, trong lòng lão Vạn ngổn ngang bao tình cảm trái ngược. Giận thì giận thật, nhưng nghĩ lại những ngày không quản nắng mưa, mụ leo dốc sang thăm lão, cười toe toét khi lão khen ổi mụ hái ngon. Mà đúng là mụ Vạn có duyên hái ổi thật. Mụ bảo: Leo càng cao, ổi càng ngon, quả càng nhỏ, càng ngọt. Xem ra thì mụ ta cũng khôn đáo để! Nhớ lần lão bảo mụ đừng hái ổi chín, lão thích ăn ổi ương cơ. Mụ lườm lão, bảo lão già rồi, ăn ổi ương cho nó gẫy răng đi à? Lão bảo với mụ là răng của lão còn chắc lắm. Ổi càng cứng, lão nhai càng giòn. Lão có cảm giác hương ổi rừng đâu đây, giống như vẻ nồng nàn quyến rũ từ cái miệng tươi hơn hớn của mụ Vạn ngày nào. Mùi ổi cứ ám vào từng giấc ngủ của lão. Lão chợt nhớ ra cách đây mấy ngày, lão trông thấy cây ổi rừng chín vàng trên lưng chừng núi. Lão hăm hở leo lên hái đầy một túi. Định bụng hái để dành cho mụ Vạn, nhưng mụ Vạn có nhà đâu? Thế là lão mang về nhà để ở đầu giường. Mấy hôm nay, tự nhiên lão quên đi mất. Thảo nào! Mùi ổi thơm thế. Lão giở túi ổi ra xem. Những quả ổi đã héo quắt. Giống ổi rừng rất lạ, hái vào để lâu, vỏ chỉ quắt lại chứ không ủng thối. Vỏ ổi càng quắt, mùi ổi càng thơm, thơm đến độ nồng nàn, ngọt ngào và quyến rũ. Thỏa mãn khứu giác của con người, có lẽ không có hương thơm của loại hoa quả nào như ổi rừng. Lão nhón một quả đưa lên miệng định ăn, nhưng nghĩ thế nào, lão lại không nỡ cắn vào. Lão đang nhớ tới cái miệng hơn hớn của mụ Vạn buổi chiều thu dưới chân núi hôm nào. Cứ thế, lão miên man suy nghĩ và tưởng tượng lại những ngày thật đẹp chỉ có lão với mụ Vạn dưới chân núi vắng. Hay ta cứ lên thăm động viên mụ ấy? Cứ cho là bạn bè thăm nhau, trắng đen rồi trước sau sẽ rõ. Cây ngay chẳng sợ chết đứng. Nói là thế để lấy tinh thần thôi chứ thực lòng, lão cũng nhớ mụ Vạn, mười mấy ngày rồi còn gì? Sáng hôm sau, đích thân lão cưỡi xe máy lên bệnh viện thăm mẹ con mụ Vạn. Mụ Vạn vẫn còn sốt vì bội nhiễm. Thấy lão lên thăm, mụ mừng lắm, từ hai con mắt có hàng mi đen, nhỏ ra hai giọt lệ trong vắt. Lão bế thằng cu con trên tay, lòng rưng rưng. Lão dặn mụ Vạn là mẹ con cứ yên tâm điều trị, nếu thiếu tiền, lão sẽ bán thêm một con trâu nữa…

Chuyện ông chủ tịch xã về hưu, đi chăn trâu trong chân núi, kiếm được vợ trẻ và cả thằng cu con kháu khỉnh, cả làng ai cũng phấn khởi. Đám cán bộ ủy ban dưới quyền lão ngày trước kéo đến nhà chúc mừng lão và còn khuyên lão đăng ký kết hôn cho hợp pháp, rồi đón “chị và cháu” về. Phải hai tuần sau mẹ con mụ Vạn mới xuất viện. Chiếc xe tắc-xi mầu sữa đi thẳng vào sân nhà lão Bổn. Bà con trong làng xã kéo đến đầy nhà chúc mừng vợ con lão “mẹ tròn con vuông”. Hứng chí lên, mấy tay trong ban lãnh đạo xã còn gợi ý nên làm vài chục mâm mời anh em bạn bè và bà con lối xóm. Lão ừ luôn. Sau cái ừ ấy, một con trâu nữa bị dắt đi.

Lão Bổn vẫn nghĩ, cha đứa trẻ là ai chỉ có mụ Vạn biết. Nhưng bây giờ điều đó không còn quan trọng với lão nữa rồi, miễn sao mẹ con nhà nó khỏe mạnh. Nhiều lần lão cũng định hỏi cho ra nhẽ nhưng mụ Vạn đã điếc đặc, giọng lại ngọng líu, có nói cũng chả vào đâu. Thôi thì đằng nào cũng đã là vợ con mình rồi, “cá vào ao nhà nào, nhà ấy được”! Lão chẳng nói ra thì ai biết?

Năm sau, có đoàn bác sỹ trung ương về xã khám và điều trị tai mũi họng cho dân. Mụ Vạn cũng ra khám và được cấp một bộ tai nghe nhỏ xíu dùng cho người khiếm thính. Sau khi điều trị khỏi chứng hẹp thanh quản, lắp tai nghe, mụ Vạn nghe được chính giọng nói của mình, tự điều chỉnh nên đỡ nói ngọng đi nhiều. Bây giờ mụ hay tâm sự với lão Bổn, nói năng nhỏ nhẹ, êm ái du dương như mật rót. Lão Bổn thấy cuộc sống gia đình thật sự hạnh phúc.

Một đêm trăng sáng, trong nhà thằng cu con đã ngủ say, ngoài hiên vợ chồng lão ngồi ngắm trăng, nhắc lại những kỷ niệm quen nhau thời chăn trâu dưới chân núi. Lão Bổn đằng hắng mấy lần rồi mới nói được:

- Vợ chồng mình bây giờ đâu đã vào đó rồi! Tôi không trách mình đâu! Tôi chỉ hỏi cho biết, chứ không nói ra, trong lòng tôi không lúc nào yên…

Mụ Vạn ngạc nhiên, không biết có chuyện gì mà chồng mình úp mở có vẻ quan trọng như thế. Mụ cố lắng nghe, rồi bỗng mụ bật lên tiếng cười khanh khách. Thì ra là thế…

Mụ kể lại, khi mụ chuẩn bị sinh thằng cu, rất nhiều người đến hỏi mụ tác giả của cái thai là ai? Mụ mới kể lại rằng, hôm ấy mụ đang “tắm tiên” bên dòng suối vắng, ông chủ của mụ là Trương Công Mịch đi qua. Trong cái hoang vắng của núi rừng và độ tươi mới của da thịt đàn bà góa lâu năm, ông chủ nổi hứng khám phá, xuống suối cầm tay mụ kéo lên bìa rừng. Mụ cố chống cự nhưng không thoát khỏi hai cánh tay hộ pháp của lão ta. Mụ khai là ông chủ Mịch. Không ngờ những người hỏi mụ, nghe mụ nói ngọng thành “ông ủ ịch” nên mới quàng vào cổ lão.

Thì ra là thế! Ông chủ Mịch thành ông chủ tịch. Mọi sự hiểu lầm là do tật nói ngọng của mụ mà ra. Nhưng có khi là duyên số nó thế. Nếu không vì tật nói ngọng của mụ Vạn, lão Bổn làm sao có được hạnh phúc như bây giờ? Cả hai vợ chồng cười rũ, khiến thằng cu con trong nhà thức giấc. Mụ Vạn vội chạy vào trong buồng bế nó lên, rồi nựng con.

Trăng hạ huyền sáng như ban ngày. Đã lâu lắm lão Bổn không uống rượu, tự nhiên lúc này lão đứng dậy vào mở tủ lấy chai Vodka, rót ra hai cái chén, ý chừng lão một chén còn chén dành cho vợ. Vợ lão bế thằng cu ra hiên nhà ngồi cạnh chồng. Thằng bé con vục đầu vào vú mẹ. Nó có thứ rượu riêng của nó. Mụ Vạn biết chồng đang có tâm trạng, chiều lão, mụ cũng nâng lên nhấp môi. Đàn trâu gõ sừng lịch kịch ngoài chuồng. Lão đứng dậy ra ngõ rút thêm rơm cho trâu ăn xong, quay vào nói với vợ:

- Hai con trâu mẹ nhà mình lại chửa rồi! Cuối năm lại thêm hai nghé con. Cứ cái đà này, thằng cu nhà mình lớn lên cũng có được cái vốn kha khá đấy mình ạ!

Mụ Vạn nhìn chồng, trong lòng chứa chan hạnh phúc. Mụ bảo:

- Mai mình đi lên núi, về, nhớ hái cho em ít ổi rừng mình nhé! Ổi ương ấy!

Lão Bổn quàng tay lên vai vợ, nhìn thằng con trai bú no căng đang say ngủ, nói giọng lẳng như gã trai tơ: – Mẹ thằng cu Tý lại thèm chua rồi ư. Nhanh thế?

Mụ Vạn đấm vào lưng chồng cái thụp: – Em vào ngủ trước đây. Ngồi ngoài này lâu, sợ con lạnh. Mình đóng cửa rồi vào mà ngủ với con nhé!

2014 – 2018

Trịnh Tuyên
(Hội VHNT Thanh Hóa)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 498

Ý Kiến bạn đọc