Thầy thuốc Văn nghệ

Nốt ruồi

Nốt ruồi thường xuất hiện dưới dạng các đốm nhỏ màu nâu sậm do tế bào sắc tố gây ra. Nốt ruồi phát sinh trong thời thơ ấu và tuổi vị thành niên. Một số thay đổi về hình dạng hay mờ đi theo thời gian. Hầu hết nốt ruồi là vô hại. Hiếm khi, chúng trở thành ung thư.

Các nốt ruồi điển hình là một đốm nâu. Nhưng nốt ruồi có thể màu nâu, đen, đỏ, xanh dương hay hồng còn gọi là nốt ruồi son. Phần lớn nốt ruồi có hình bầu dục hoặc hình tròn. Các nốt ruồi thường có đường kính nhỏ hơn 5 mm, nhưng có thể lớn hơn nhiều.

Các nốt ruồi phát triển ở bất cứ đâu trên cơ thể bao gồm da đầu, nách, thân mình, giữa các ngón tay và ngón chân. Nhiều người có nốt ruồi ở vị trí nhạy cảm như mi mắt, mũi và môi miệng. Hầu hết mọi người có từ 10 đến 40 nốt ruồi. Nhiều người trong số này phát triển theo tuổi trên 50. Các nốt ruồi có thể thay đổi hay biến mất theo thời gian.

Các nốt ruồi bất thường biểu hiện khối u ác tính. Đó là nốt ruồi có hình dạng không đối xứng, có đường viền không đều, có nhiều màu sắc hay có màu không đồng đều. Các nốt ruồi ung thư cũng thay đổi nhanh về kích thước, ngứa ngáy và dễ chảy máu.

So-531--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Not-ruoi---Anh-1

Các nốt ruồi xảy ra khi các tế bào hắc tố phát triển thành cụm. Hắc tố phân bố trên da tạo ra melanin là sắc tố tự nhiên mang lại màu sắc cho làn da.

U ác tính là biến chứng chính của nốt ruồi. Một số người có nguy cơ cao hơn và phát triển thành ung thư. Các yếu tố tăng nguy cơ u ác tính bao gồm sinh ra với những nốt ruồi lớn gọi là nốt ruồi bẩm sinh, các nốt ruồi lớn hơn nốt ruồi thông thường và không đều về hình dạng. Có hơn 50 nốt ruồi cũng tăng nguy cơ ác tính.

Cũng có nguy cơ cao bị ung thư nếu có lịch sử cá nhân hay gia đình mắc khối u ác tính. Hãy làm quen với nốt ruồi của mình. Thường xuyên kiểm tra làn da để tìm những thay đổi báo hiệu khối u ác tính. Tự kiểm tra mỗi tháng một lần, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình bị khối u ác tính.

Nên bảo vệ làn da khỏi tia cực tím từ mặt trời hay giường tắm nắng. Bức xạ tia cực tím có liên quan đến nguy cơ mắc khối u ác tính. Tránh thời gian mặt trời cao điểm từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Sử dụng kem chống nắng quanh năm. Thoa kem chống nắng 30 phút trước khi ra ngoài, ngay cả vào những ngày nhiều mây. Sử dụng kem chống nắng phổ rộng với yếu tố bảo vệ SPF ít nhất 30. Đeo kính râm, đội mũ rộng vành, mặc tay áo dài và quần áo bảo hộ giúp tránh tia UV.

Thông thường, việc chẩn đoán nốt ruồi khá đơn giản. Thầy thuốc xác định nốt ruồi bằng cách khám làn da từ đầu đến chân. Nếu nghi ngờ một nốt ruồi bị ung thư, thầy thuốc lấy mẫu mô sinh thiết để kiểm tra bằng kính hiển vi. Hầu hết nốt ruồi không cần điều trị. Nếu có nốt ruồi trên mặt, ta có thể thử trang điểm để che giấu nó đi.

Nếu nốt ruồi được xác định là ung thư, thầy thuốc sẽ thực hiện phẫu thuật để loại bỏ nốt ruồi. Loại bỏ nốt ruồi chỉ mất một thời gian ngắn và thực hiện trên cơ sở ngoại trú. Thầy thuốc gây tê khu vực xung quanh nốt ruồi và cắt bỏ cùng với một phần da khỏe mạnh nếu cần thiết để lại vết sẹo vĩnh viễn. Cũng có khi thầy thuốc đốt nốt ruồi bằng máy đốt điện hay tia laser. Nếu một nốt ruồi phát triển trở lại, hãy đến gặp thầy thuốc ngay lập tức.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 531

Ý Kiến bạn đọc