Truyện ngắn

Nỗi đau vương giả

Kỳ 2
(Tiếp theo số 473, ngày 26-10-2017)

Lão trọc phú lại nâng ly lên mời khách, tâm tưởng cố xua những hình ảnh mà lão đã từng phơi bày trước đó. Nếu không có sự góp ý thẳng thắn, chân tình của kiến trúc sư Ngô Minh, có lẽ đến giờ lão còn phải ngượng nghịu, mang tiếng nhà quê, xấu hổ biết dường nào.

- Tôi cũng không có nhiều thời gian để đi tìm hiểu cái trò chơi sâu xa đến thăm thẳm này. Tôi còn phải nhờ vào sự hiểu biết thông thái của anh nhiều nữa.

Gã thanh niên hăng hái:

- Tôi sẵn lòng, nếu ông tin vào khả năng của tôi. Tôi sẽ chọn cho ông những bức tranh vừa ý, đạt cả hai yêu cầu về mặt mỹ thuật và tên tuổi tác giả. Thật tình là tôi cũng muốn tham gia tô điểm cho cái công trình này, nó đã gieo vào lòng tôi những cảm xúc kỳ lạ.

Lão trọc phú hãnh diện:

- Tôi cũng không ngờ mình làm được những điều quá đỗi to tát. Hy vọng anh em mỗi người góp một tay, bày một ý để cho ngôi nhà này ngày càng xinh đẹp hơn.

Cuộc chuyện trò kết thúc vui vẻ và thú vị. Gã thanh niên cương quyết từ chối xấp bạc mà lão trọc phú chìa ra như ngầm trả công. Đẩy xe ra cổng, gã còn nói thêm:

- Tôi thích những người như ông. Đồng cảm là hạnh phúc rồi, tiền bạc làm chi để phụ thuộc lẫn nhau. Chào ông nhé, tôi sẽ làm ông hài lòng!

Ngay chiều hôm sau, gã thanh niên đã quay lại với bức tranh to bằng nửa chiếc giường ngủ. Lão trọc phú cũng vừa bước vào nhà sau chuyến đi thăm dò tình hình đất đai ở quận 12. Hai người cẩn thận khiêng tác phẩm hội họa đặt giữa phòng khách và ngắm nghía! Gã thanh niên diễn giải:

- Bức này thật tuyệt! Như ngày hôm qua tôi đã giới thiệu với ông, họa sĩ họ Nguyễn này từng đoạt giải Mỹ thuật Việt Nam, hai lần lọt vào bán kết cuộc thi ASEAN do Tập đoàn Philip Morris tổ chức. Bức tranh hơi thiên về trừu tượng nhưng người ta cũng có thể cảm nhận tác giả thể hiện cảnh một khu rừng đang bị tàn phá, sinh động và độc đáo như tên gọi của tác phẩm “Trần trụi”.

Lão trọc phú hỏi lơ mơ:

- Cả một mảng màu đen và nâu như thế này, treo vào căn phòng này có hợp hay không?

Gã thanh niên nói thêm:

- Tranh này là màu sắc. Vấn đề là màu sắc ấy nói được điều gì ở bức tranh. Ông không phải lo chuyện tương phản với ngoại cảnh xung quanh. Theo tôi, bức này ông nên treo ở tấm vách đối diện với bộ salon, khách sẽ ngắm nhìn, suy ngẫm và càng nể trọng trình độ của ông.

Lão trọc phú xiêu lòng:

- Tác giả lấy bao nhiêu tiền?

- Hai ngàn đô la! Giá ấy là nhượng bộ, trước đây trong một cuộc triển lãm nó được treo đến 4 ngàn đô la.

Chủ nhà không nói gì thêm, móc túi lấy ra hai xấp đô la trao cho anh bạn trẻ. Cuộc mua bán diễn ra nhanh như một phát súng.

Anh-minh-hoa---Noi-dau-vuong-gia---ky-2---Anh-1

Một tuần sau đó, đã hẹn trước qua điện thoại, gã thanh niên lại đưa đến một bức tranh to bằng chiếc bàn giấy, được bao bọc kỹ lưỡng. Lần này tác phẩm có màu sắc tươi tắn hơn, chủ yếu là gam vàng và đỏ lợt. Xem xét một lúc, lão trọc phú gật gù:

- Bức này đẹp, vẽ cảnh mùa thu cụ thể và sinh động.

Gã thanh niên gỡ cặp kính xuống, kéo vạt áo lau đôi tròng, cười khoan khoái:

- Ông đã bắt đầu nhập tâm vào tranh rồi đấy! Dần dà rồi ông cũng sẽ trở thành một người am hiểu, sành điệu. Dưới mắt người biết chơi, bức tranh nào mà cảm thấy ưng ý, hạp nhãn là bức đó luôn luôn đắt tiền. Tôi xin nhấn mạnh với ông, đây là tác phẩm của họa sĩ họ Lê, người đã đoạt giải Mỹ thuật ASEAN, nhiều lần được mời triển lãm ở Pháp, Mỹ, Thụy Sĩ…

- Giá bao nhiêu?

- Ba ngàn năm trăm đô la. Tôi nói mãi anh ta mới chịu bớt đi 500 đô la. Nhân vật này khó chịu lắm. Mình xin bớt giá tranh là hắn bảo mình hạ giá trị tác giả, lúc nào hắn cũng nghênh nghênh như trên đời này chẳng còn ai vĩ đại hơn hắn cả.

Lão trọc phú không bàn về giá cả, hỏi sang chuyện khác:

- Dường như anh chưa giới thiệu với tôi về một người tên Đỗ Quang, người đó nổi tiếng lắm! Hôm qua trên báo đăng một bài dài về anh ta, có kèm theo mấy bức ảnh chụp lại tác phẩm mà những người nước ngoài đã sở hữu.

Tôi thấy anh ta vẽ cái bình, cái lọ, cây đèn dầu đẹp quá!

Gã thanh niên giải thích:

- Dĩ nhiên là tôi rành ông ấy hơn các họa sĩ khác. Nhưng ông ơi, tranh của ông ta đắt giá lắm! Ở Hồng Kông người ta thường bán một, hai chục ngàn đô la một bức. Ông ấy cũng ít có tranh để đưa ra trưng bày, người ta luôn luôn đặt hàng trước và chờ đến dài cổ ra.

Lão trọc phú cao giọng:

- Tôi muốn có một vài bức của anh ấy, anh cố gắng tìm cách giúp tôi.

Gã thanh niên đẩy cặp kính đang tuột dần trên sống mũi, nghĩ ngợi. Một hồi lâu, gã gật đầu:

- Được! Tôi sẽ làm ông toại nguyện, nhưng phải chờ một thời gian.

Lão trọc phú lại giao tiền và người khách lại hăm hở ra đi.

Thời gian trôi. Thấm thoắt lại hết một năm. Nhân dịp người bố vợ sống tròn 80 tuổi, lão trọc phú quyết định tổ chức lễ mừng thượng thọ, qua đó nhằm mở rộng mối quan hệ ngoại giao và phô trương sự giàu có của mình. Bữa tiệc quy tụ nhiều nhân vật có quyền thế, tiếng tăm, trong đó có kiến trúc sư Ngô Minh – tác giả nổi tiếng với nhiều công trình xây dựng hiện đại. Cũng như trong bữa tiệc mừng sinh nhật lão trọc phú hồi đầu năm, vị kiến trúc sư cứ lặng lẽ, trầm ngâm, chốc chốc đảo mắt quan sát phòng khánh tiết với thái độ khó chịu. Đợi chủ nhà hân hoan với khách đến hết bữa tiệc, vị kiến trúc sư mới gặp Bùi Long Hải mở giọng phàn nàn:

- Này, ông còn đủ tỉnh táo để nghe tôi nói không?

Chủ nhà mở to mắt:

- Tôi uống nhiều nhưng chưa say, đủ sức nốc thêm nửa chai nữa.

Vị kiến trúc sư nhìn xung quanh:

- Tôi rất mừng là ý kiến của tôi đã được ông thực hiện, nhưng tranh ông chọn ở đâu mà mang về treo dày đặc như thế?

Lão chủ nhà tỏ ra sung sướng:

- Đắt tiền lắm đấy ông ạ! Toàn là tác phẩm của những họa sĩ bậc thầy. Tôi đang có ý định sẽ xây thêm một phòng trưng bày ở phía sau, thỉnh thoảng mời bạn bè về ngắm nhìn cho thỏa thích.

Vị kiến trúc sư xua tay, mặt đỏ gay:

- Tôi can ông! Ông mà thực hiện việc ấy, xin lỗi, chẳng khác nào ông dựng một vở hài kịch mà phải thọc lét mới cười nổi!

Lão trọc phú sượng ngắt, nhìn ông bạn già một lúc mới lên giọng sật sừ:

- Sao? Sao ông lại nói những câu mà khó lọt vào tai người ta như thế?

Ông Ngô Minh nắm tay chủ nhà lôi đến ngay bức tranh mang tên “Trần trụi”, hỏi gặng:

- Tác phẩm này của ai?

Bùi Long Hải ngập ngừng rồi nhại lại lời giải thích của gã thanh niên về nội dung bức tranh và tiểu sử tác giả.

Vị kiến trúc sư lắc đầu:

- Tôi không tin là họa sĩ họ Nguyễn vẽ một bức tranh tồi tệ như thế!

Đoạn, ông Ngô Minh bước sang bức miêu tả cảnh mùa thu, hỏi như lấy cung đối tượng:

- Ông có tin đây là tác phẩm của họa sĩ họ Lê, người từng đoạt giải Mỹ thuật ASEAN không?

Lão trọc phú đứng lặng lẽ, mắt dán chặt vào tấm bố sơn dầu sặc sỡ.

Chưa hết, vị kiến trúc sư khó tính lại quay sang tấm vách cạnh chân cầu thang, trỏ tay vào hai bức vẽ tĩnh vật. Hai bức tranh này có kích thước cỡ 80x80cm nhưng lại đắt giá gấp bội so với những bức có diện tích lớn hơn, theo như lời chủ nhà hãnh diện giới thiệu với khách.

- Ông có thể nói thật, ông mua chúng với giá bao nhiêu?

Lão trọc phú đáp:

- Bức vẽ cái bình đất và cây đèn dầu là 8.000 đô la, bức vẽ cái ghế và bộ tách trà đến 9.500 đô la.

- Ông có biết họa sĩ Đỗ Quang không?

- Không!

- Ông có từng thấy tranh ông ta treo triển lãm ở một nơi nào đó tại thành phố không?

- Chưa! Tôi chỉ biết ông ta nổi tiếng qua báo chí thôi.

- Thế thì tại sao ông lại dám mua hai bức tranh chép này mang về treo? Ông có hiểu tranh chép không? Có nghĩa là coppy lại nguyên mẫu của người khác. Mấy anh thợ vẽ có năng khiếu thực hiện việc này dễ dàng như tôi và ông cùng nốc cạn một ly rượu. Ông ạ, tôi chỉ cần bỏ ra 2 triệu bạc là rước được hai bức này từ phố Đề Thám hay Lê Thánh Tôn đem về.

Đến lúc này lão trọc phú mới đứng sững sờ:

- Do nghề nghiệp, tôi quen biết giới mỹ thuật cũng nhiều. Ít nhất cũng có chục họa sĩ tên tuổi là bạn thân của tôi, trong đó có những bức tại nhà ông mang tên của họ. Tôi biết rõ phong cách, thậm chí đường nét thể hiện của họ. Trừ bức “Ký ức tuổi thơ” của họa sĩ họ Trần, tôi tin chắc toàn bộ tranh vẽ trong nhà ông đều là giả mạo.

Lão trọc phú khệnh khạng ngồi phịch xuống chiếc ghế cẩm lai chạm ốc xà cừ.

- Tôi cũng rất tiếc là đã khuyên ông nên bước vào lãnh vực mỹ thuật nhưng lại không hướng dẫn cặn kẽ, không dành thời gian hỗ trợ cho ông đi sưu tập, tìm tòi. Thời gian đối với chúng mình ít ỏi quá, trong đầu lại nhồi nhét nhiều thứ quá nên có lúc không phát giác kịp thời những kẻ bất lương đã lẩn vào khoảnh khắc mệt mỏi đó. Bây giờ tôi cũng không biết khuyên ông nên làm việc gì, nhưng với những bức tranh bá láp hiện diện trong ngôi nhà sang trọng này, thà ông gắn lại những bức tranh điện, hình Thái Lan và 7 chiếc đồng hồ còn dễ nhìn hơn, đỡ phiền hơn.

Khách chào tạm biệt đã lâu mà Bùi Long Hải vẫn còn thừ người trên chiếc ghế. Ba mươi bức tranh đã ngốn của ông ta gần 80.000 đô la. Hơn một tỷ bạc, tuy chỉ tương đương với một công đất mà ông đã có ở một vùng nào đó, nhưng nỗi đau đớn là ông đã bị một kẻ vô danh tiểu tốt tước đoạt tiền của và danh dự một cách quá dễ dàng. Thảo nào trong bữa tiệc long trọng hôm nay, ông cứ chờ mãi mà không thấy hắn đến.

Bùi Long Hải mang đến cơ quan điều tra một lá đơn. Nói đúng hơn là một xấp giấy đánh máy gần đấy, diễn tả rành rẽ từng chi tiết về kẻ lừa đảo. Ông ta đề đạt ý nguyện sẽ đóng góp một phần tiền cho các cơ quan hoạt động từ thiện nếu như công an tích cực giúp đỡ tìm ra thủ phạm.

Bằng một động tác rất đơn giản, chúng tôi mời một số họa sĩ nổi tiếng đến thẩm định chữ ký của họ trên các bức tranh, tất cả 30 bức đắt tiền đều giả mạo tên tác giả. Trò bịp bợm này làm chúng tôi liên tưởng đến chuyện thích xài hàng hiệu của bọn trẻ, không ít cô cậu đã mua nhầm những chiếc áo, chiếc quần mạo danh Gucci, Guess, Bossini, Calvin Klein.

Điều khó khăn cho công tác điều tra mà chúng tôi thường chạm trán là đối tượng đã cao chạy xa bay và tất cả những chi tiết cần để xác minh đều là… của người khác. Địa chỉ hắn đang ở là một căn gác gỗ mỗi tháng thuê 200.000 đồng, số điện thoại hắn cho là của một điểm dây nói công cộng ở gần đấy. Trường Mỹ thuật cũng chưa từng có một sinh viên như hắn, ngay trong giới hoạt động hội họa cũng không ai hình dung ra nổi một thanh niên đeo kính cận, có gương mặt hình trái ấu.

Ở đời có lắm trò bịp bợm, nhưng tôi chưa hề thụ lý một vụ lừa đảo nào vừa buồn cười vừa lạ lẫm như vụ này. Phải thừa nhận thủ phạm là một tay có kiến thức, ít ra trong lãnh vực hội họa, hắn dựng một vở kịch không mấy công phu nhưng mang lại nhiều hiệu quả. Trước sau gì chúng tôi cũng sẽ tìm được hắn, bởi hắn có những chi tiết cá biệt khó mà che đậy, lẩn trốn mãi được.

Riêng lão trọc phú, 80.000 đô la có thể không phải là một món tiền lớn lao, nhưng nó cũng đủ để trả cho một bài học: tiền của không thể đổi được kiến thức!

Trần Tử Văn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 474

Ý Kiến bạn đọc