Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi - Mục con

Nơi Bác Hồ đọc thơ chúc Tết đầu tiên năm Đinh Hợi

Chúng ta đã biết, sinh thời hàng năm Bác Hồ đều có thư thiếp chúc mừng năm mới toàn Đảng, toàn dân biểu dương thành tích năm cũ và chỉ ra nhiệm vụ chiến lược năm mới. Trong thư chúc Tết của Bác thường có cả thơ, nhiều bài thơ mang tính nghệ thuật văn học rất cao mặc dù Bác không có ý làm văn và nhiều bài thơ của Bác được các nhạc sĩ phổ nhạc. Nhưng còn ít người biết bài thơ chúc Tết đầu tiên của Bác là bài gì và viết ở đâu? Tết Đinh Hợi (1947), Tết đầu tiên của cuộc kháng chiến chống Pháp tại chùa Trầm (huyện Chương Mỹ, Hà Đông nay thuộc Hà Nội), tối 30 Tết, Bác đọc bài thơ chúc Tết trong kháng chiến đầu tiên. Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam cũng đang sơ tán đóng ở chùa này. Trong chùa có một hang sâu rộng. Tối hôm đó Bác đến đọc bài thơ chúc Tết trực tiếp vào máy thu thanh như sau:

“Cờ đỏ sao vàng tung bay trước gió
Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông,
Toàn dân kháng chiến
Toàn dân kháng chiến
Chí ta đã quyết lòng ta đã đồng
Tiến lên chiến sĩ, tiến lên đồng bào
Sức ta đã mạnh, người ta đã đông
Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi
Thống nhất, độc lập, nhất định thành công”

So-530-Noi-Bac-Ho-doc-tho-chut-Tet-dau-tien-nam-Dinh-Hoi
Bác Hồ vui Tết đón Xuân trong lòng Tổ quốc.

Theo nhà thơ Huy Cận, bài thơ chúc Tết này cũng là hiệu triệu lần thứ hai đầy hào khí phát động cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp (lần thứ nhất là hiệu triệu kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống Pháp 19/12/1946). Và từ đó như một thông lệ, nghĩa cử cao đẹp đối với dân với nước năm nào Tết đến Xuân về Bác đều có thơ chúc Tết. Đây là bài thơ chúc Tết cuối cùng của Bác viết vào dịp Tết năm 1969.

“Năm qua thắng lợi vẻ vang
Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to
Vì độc lập – vì tự do
Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào
Tiến lên chiến sĩ đồng bào
Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”

Thơ chúc Tết của Bác là thơ, là hịch, là định hướng chiến lược trao nhiệm vụ cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong một năm, là niềm dự báo tin vui: “Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn”. Bài thơ này đã được nhạc sĩ Huy Thục phổ nhạc.

Lê Hồng Thiện (st)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 530

Ý Kiến bạn đọc