Ngoài nước

Những phát ngôn để đời của Chủ tịch Fidel Castro

Trong cuộc đời cách mạng của mình, Chủ tịch Cuba Fidel Castro có nhiều phát ngôn để đời.

Những phát ngôn để đời

“Lịch sử sẽ xóa án cho tôi”, Chủ tịch Fidel Castro đã nói như vậy vào năm 1953, khi tự biện hộ tại phiên tòa xét xử cuộc tấn công do ông dẫn đầu vào pháo đài Moncada ở tỉnh Santiago de Cuba chống lại chế độ độc tài thân Mỹ Fulgencio Batista.

Sau khi Cách mạng Cuba thành công, Chủ tịch Fidel Castro trong năm 1959 đã đến Mỹ và cầm trên tay một tờ báo ở New York viết về âm mưu ám sát mình. Khi được hỏi về âm mưu ám sát nhằm vào mình, Chủ tịch Fidel Castro lạc quan trả lời: “Ở Cuba, họ có xe tăng, máy bay mà cuối cùng họ vẫn phải bỏ chạy. Vậy thì ở đây họ định làm gì? Tôi vẫn ngủ ngon và không thấy lo lắng chút nào cả”. 

“Khi nào chúng tôi hoàn thành lời hứa của mình về một chính quyền tốt, tôi sẽ cạo râu”, Chủ tịch Fidel Castro đã nói như vậy trong cuộc phỏng vấn năm 1959 với Đài CBS (Mỹ), 30 ngày sau cuộc cách mạng Cuba thắng lợi.

Vào ngày 1-5-1961, Cuba trở thành một quốc gia xã hội chủ nghĩa. Chủ tịch Fidel Castro đã tuyên bố: “Đất nước của chúng tôi – đó phải là một thiên đường theo đúng ý nghĩa tinh thần của từ này. Tôi đã nhiều lần nói, thà chết trong thiên đường chứ không cần sống sót trong địa ngục. Cách mạng – đó không phải là cái giường rải đầy cánh hoa hồng. Đó là cuộc đấu tranh một mất một còn giữa quá khứ và tương lai”. Chủ tịch Fidel Castro cũng tuyên bố: “Tại châu Mỹ Latin này, không có một chính phủ nào dân chủ hơn chính phủ cách mạng của chúng ta… Nếu ngài Kennedy không ưa xã hội chủ nghĩa, thì chúng ta cũng ghét chủ nghĩa đế quốc vậy. Chúng ta căm ghét chủ nghĩa tư bản”. 

Nhung-phat-ngon-de-doi-cua-Chu-tich-Fidel-Castro---Anh-1a
Chủ tịch Fidel Castro trong những ngày thực hiện chiến tranh du kích gian khổ ở Sierra Maestra
chống chế độ độc tài thân Mỹ Fulgencio Batista – Ảnh tư liệu

Vào năm 1962, nhằm cản trở sự bành trướng của tên lửa hạt nhân Mỹ trên thế giới và bảo vệ Liên Xô và các nước chủ nghĩa xã hội anh em trước những tên lửa hạt nhân của Mỹ được đặt tại Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp, Chủ tịch Fidel Castro đồng ý cho Liên Xô bố trí các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân tại đất nước mình. Chủ tịch Fidel Castro đã nói: “Chúng tôi đồng ý để bố trí tên lửa Liên Xô ở hòn đảo chúng tôi. Chúng tôi có thể sẽ là những người phải hy sinh trước tiên trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc Mỹ”. 

Về giáo dục, Chủ tịch Fidel Castro từng nói: “Không có giáo dục sẽ không thể có cách mạng, không có giáo dục sẽ không thể có xã hội chủ nghĩa, không có giáo dục sẽ không có con người mới”. 

“Nếu phải diễn tả hình ảnh tương lai của thế hệ con cháu mà chúng ta muốn chúng trở thành, chúng ta sẽ nói rằng: Hãy giống như Che. Nếu phải bày tỏ lòng mong ước con cháu mình sẽ được giáo dục như thế nào, chúng ta sẽ nói không chút ngần ngại rằng: Chúng ta muốn chúng được giáo dục theo tinh thần của Che” ­- Chủ tịch Fidel Castro đã nói như vậy trong buổi lễ tưởng niệm Che Guevara vào ngày 18-10-1967.

Việt Nam và Cuba thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 2-12-1960 và Chủ tịch Cuba Fidel Castro từng kết luận rằng: “Quan hệ Việt Nam – Cuba là mối quan hệ đặc biệt, không có tiền lệ, là hình mẫu của quan hệ quốc tế”.

Ngày 2-1-1966, khi nhân dân Việt Nam bước vào giai đoạn gay go nhất của cuộc đụng đầu lịch sử đối với đế quốc Mỹ, trong cuộc mít-tinh có trên 1 triệu người Cuba tham dự và khách mời của các nước đến từ ba châu Á, Phi, Mỹ Latin, Chủ tịch Fidel Castro tuyên bố: “Vì Việt Nam Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”. 

Phát biểu tại Hà Nội vào ngày 12-9-1973 trong chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên, Chủ tịch Fidel Castro nhấn mạnh: “Việt Nam đã nêu cho tất cả các dân tộc bị áp bức, bóc lột trên thế giới một bài học bất hủ. Không có một phong trào giải phóng dân tộc nào, không một dân tộc nào đã từng đấu tranh để giành độc lập của mình mà đã phải tiến hành một cuộc đấu tranh lâu dài và anh hùng như nhân dân Việt Nam”.

Ngày 15-9-1973, bất chấp sự nguy hiểm, Chủ tịch Fidel Castro đã đến tận khu giải phóng Quảng Trị. Ông nhấn mạnh rằng: “Cuba ở một bên Mỹ nhưng đã làm cách mạng thắng Mỹ và Việt Nam cũng thế, nhất định sẽ thắng”.

Nhung-phat-ngon-de-doi-cua-Chu-tich-Fidel-Castro---Anh-2a
Lãnh tụ Fidel Castro thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam vào tháng 9-1973 – Ảnh tư liệu

Tháng 1-1998, Chủ tịch Fidel Castro đã nói về một trong những thành tựu mà ông coi là lớn nhất trong cuộc đời mình: “Đêm nay có hàng triệu trẻ em phải ngủ ngoài đường. Nhưng không có trẻ em nào trong số đó là người Cuba”.

Và ngày 21-7-2006, khi tham dự một hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo châu Mỹ Latin ở Argentina, ông Fidel Castro nói: “Tôi thực sự hạnh phúc khi sống được tới tuổi 80. Tôi chưa bao giờ mong điều đó, huống hồ có một ông hàng xóm, quyền lực nhất thế giới, ngày nào cũng muốn sát hại tôi”.

Ngày 18-2-2008, sau gần 50 năm điều hành đất nước, Chủ tịch Fidel Castro từ chức Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Cuba. “Đây không phải là lời chia tay của tôi gửi đồng bào. Ước nguyện lớn nhất của tôi là làm một người lính trên mặt trận tư tưởng” – Chủ tịch Fidel Castro bày tỏ trong bức thư gửi nhân dân Cuba đăng trên báo Granma. 

Có một điều thú vị là vào năm 1973, trở về sau chuyến thăm Việt Nam, trong một buổi họp báo, phóng viên người Anh Brian Davis đã hỏi Chủ tịch Fidel Castro như sau: “Thưa ngài, Cuba và Mỹ là hai quốc gia tuy rất gần về mặt địa lý nhưng luôn đối đầu, vậy theo ngài, bao giờ hai nước có thể bình thường hóa quan hệ?”. Chủ tịch Fidel Castro trả lời ngay lập tức: “Nước Mỹ sẽ ngồi vào bàn đàm phán với chúng tôi khi họ có một tổng thống da màu và Giáo hoàng là người Mỹ Latin”. Và điều này đã trở thành hiện thực dưới thời Barack Obama, một người da màu làm Tổng thống Mỹ và Mỹ – Cuba đã đàm phán thành công để bình thường hóa quan hệ giữa hai nước. Kết quả là ngày 17-12-2014, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Cuba Raul Castro đã đồng thời thông báo các kế hoạch bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Mặc dù vậy, Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận đối với Cuba.

Ngày 19-4-2016, Chủ tịch Fidel Castro đã có bài diễn văn chia tay với các đảng viên tại Đại hội Đảng Cộng sản Cuba lần thứ VII. Ông nói: “Chả mấy nữa tôi đã 90 tuổi. Rồi tôi cũng sẽ sớm giống như tất cả những người khác. Tất cả chúng ta rồi cũng sẽ chết, nhưng những lý tưởng của người Cộng sản Cuba sẽ còn mãi như một minh chứng trên thế giới này về việc: nếu người ta chăm chút những lý tưởng đó bằng nhiệt tình và phẩm giá, chúng sẽ tạo ra những của cải vật chất và văn hóa mà con người cần, và chúng ta cần đấu tranh không khoan nhượng để đạt được những lý tưởng đó”.

Thế giới nói về Fidel

Nhung-phat-ngon-de-doi-cua-Chu-tich-Fidel-Castro---Anh-3a
Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, Cuba là nước có thu nhập bình quân đầu người ở mức khá cao,
đạt mức 18.796 USD/người/năm vào năm 2011. Chỉ số phát triển con người (HDI) cũng ở mức cao
(0,815 điểm vào năm 2013), hạng 44 thế giới – Ảnh tư liệu

Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela bày tỏ: “Chủ tịch Castro đã truyền cảm hứng đến nhân dân Cuba để họ cùng chúng tôi đấu tranh chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc”. 

“Tôi là một người trung thực và không bao giờ tôi quên rằng trong những giây phút đen tối nhất của đất nước chúng tôi, trong cuộc chiến chống chủ nghĩa Apartheid, Fidel đã ở bên cạnh chúng tôi” – Tổng thống Nam Phi Nelson Mandela nhấn mạnh. 

Chủ tịch Palestine Yasser Arafat đã xúc động nói về Chủ tịch Cuba Fidel Castro rằng: “Từ nơi sâu thẳm của trái tim mình và của từng người dân Palestine… đều mang trong trái tim mình và nhận thức của mình hình ảnh quang vinh của Ngài với chiếc khăn quàng Palestine trên vai”, và nhận xét Chủ tịch Cuba Fidel là “một nhà lãnh đạo thân yêu tầm cỡ quốc tế có được uy tín quốc tế trong mọi dân tộc và mọi nước trên thế giới”. 

Đạo diễn Mỹ Oliver Stone nói về Chủ tịch Fidel Castro như sau: “Chúng ta phải nhìn nhận Fidel như một trong những người sáng suốt, biết lẽ phải nhất trên Trái đất này, một trong những người chúng ta cần hỏi ý kiến”. 

Tổng thống Mexico Pena Nieto nói rằng: “Fidel Castro Ruz, lãnh đạo cách mạng Cuba, biểu tượng của thế kỷ XX”.

Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma nhận định Chủ tịch Fidel Castro sẽ được nhớ mãi như là “một chiến sĩ vĩ đại, chiến đấu vì quyền được sống đúng với giá trị của người nghèo”.

Cựu Thủ tướng Kenya Raila Odinga đã nhận xét về Chủ tịch Fidel Castro như sau: “Castro là người bạn vĩ đại và chân thành của châu Phi và nhiều nơi khác trên thế giới từng rơi vào cuộc chiến đấu lâu dài để giành lại tự do từ chế độ thực dân”. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nói Chủ tịch Fidel Castro là “một trong những nhân cách biểu tượng của thế kỷ XX”. 

Tổng thống Nga Vladimir Putin thì nhận xét: “Tên tuổi của ông xứng đáng được xem là biểu tượng của một thời đại trong lịch sử thế giới hiện đại”.

Huế, ngày 10-12-2017

Nguyễn Văn Toàn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 481

Ý Kiến bạn đọc