Tản văn

Những mảnh nhớ cũ

Từ chỗ này rẽ trái một quãng là xóm Lưới cũ. “Cũ” bởi từ khi thị xã chuyển mình lên thành phố, người ta đã giải tỏa, quy hoạch và biến xóm cũ thành một bờ kè chạy dọc theo mép sông. Xóm chỉ còn trong ức thức. Tan tác. Bạn nói, thị xã cựa mình lên thành phố khi còn quá trẻ. Cái trẻ đó khiến cho những người trú ngụ trong lòng nó ngơ ngác, ngẩn ngơ và dáo dác. Nhưng rồi người ta cũng phải chuyển đi, cũng phải từ bỏ kế sinh nhai lâu đời mà trong cái tên đã thể hiện rõ nghề nghiệp của những người trong xóm.

Một tháng vài ba lần, tôi thường xách xe chạy ngược về quá khứ, tức xóm cũ. Thời gian găm đầy trong vùng kí ức là hình ảnh của những con đường mòn đất sỏi, những ngôi nhà mọc sát mé sông, mùi sình lầy nắng cháy buổi trưa hè bãi bờ tắm ướt… Những bìa trời thơ ấu ấy đã trở thành những mảnh nhớ cũ kĩ đọng lại như những vũng nước sau mưa, thảng khi ngã lòng soi bóng và ngó nghiêng trong đó, chỉ phảng phất mỗi bóng dáng mình.

Đôi lần trí nhớ hụt hơi, tôi quên tên một người nào đó trong xóm, tựa như có ai nhổ bỏ bớt đi một gương mặt người hôm xưa không gặp và thay thế bằng những gương mặt khác trang hoàng hơn. Kí ức bỗng bục màu như ngói. Đau đáu và khắc khoải. Nuối tiếc và quặn lòng. Bạn kể, hồi đó chúng tôi thường ra khỏi nhà vào những buổi chiều, thiên đường tuổi nhỏ chẳng chừa bất kì chỗ nào trong xóm. Từ khu đất trống cỏ cây lau sậy đến bãi bờ sông nước, chỗ nào cũng rộn rã nói cười. Cho đến khi rời xa, bạn vẫn không tin còn chỗ nào là thiên đường thực sự như hồi được cưu mang giữa lòng xóm cũ.

Giống như bạn, thỉnh thoảng tôi vẫn để sự hoài nhớ dắt tay mình về những mông mênh ức thức. Như chỗ này trước kia là nhà mình, như mé sông kia là chỗ mình hồi nhỏ hay leo bần cùng đám bạn, bãi đất kia mình hay thơ thẩn đội nắng thả diều… Và những người muôn năm cũ, họ chính là linh hồn tạo dựng nên xóm. Như nhà ông Bi Điếc là nơi tụ tập của lũ nhỏ thích xem phim hoạt hình, cũng vì chứng lãng tai của ông mà âm thanh của chiếc tivi cũ mèm được vang to cả một góc xóm. Nhà bà Mai Dộ là chỗ may đồ quen thuộc của mấy người đàn bà trung niên. Nhà ông Châu Mão là nơi ẩn nấp quen thuộc khi tụi nhỏ chơi năm mười trốn tìm… Đôi lần đi đâu đó, tôi cũng bắt gặp một vài hình ảnh quen thuộc của xóm cũ, cũng rộn ràng và chói lói, nhưng… thoáng qua vậy thôi, bởi không có những dáng hình và giọng nói quen thuộc của những linh hồn thân cũ.

Bây giờ, xóm chẳng còn chỗ cũ, nhà tôi cũng đã chuyển dời, láng giềng hôm xưa thân thiết cũng chia năm xẻ bảy. Đìu hiu và trống trải. Hoang vu và xé lòng. Từ nơi tôi ở là khu tái định cư, khi những cái xóm ven sông trong thành phố này lần lượt bị nhổ bỏ và những mảnh đất được lắp đầy bằng những con người mới đến, tôi đã từng lạc quan nghĩ rồi cái tình thôn xóm sẽ được nhóm lên lần nữa ở một nơi xa lạ, của những con người xa lạ. Nhưng chiều nay trên đường về, khi đi ngang qua những ngôi nhà cao tầng kín cổng, qua những tiếng còi xe thay cho lời chào, cùng với những ánh nhìn lạ lẫm dò xét, tôi chợt thấy như mình đang đi lạc trong những xao xác của thực tại.

Kai Hoàng
(Hội VHNT Bà Rịa – Vũng Tàu)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 476

Ý Kiến bạn đọc