Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Những kẻ kích động người khác phạm tội bằng việc đưa, truyền bá tin sai sự thật trên mạng phải bị trừng trị

Mạng xã hội đã trở nên nguy hại khôn lường khi những thông tin “bắt cóc trẻ em” cũng như những thông tin ngụy tạo, không được kiểm chứng, đăng tải một cách vô tư với nhiều mục đích khác nhau. Người thì bị ám thị, sợ hãi, người thì hóng hớt phổi bò, kẻ thì với dụng ý câu like! Họ đang gieo một làn sóng xấu có nguy cơ kích động hành vi phạm tội.

Ngày 22/7, hai phụ nữ đi bán dạo tăm bông đến xã Mai Đình, Sóc Sơn, Hà Nội đã bị đánh bị thương. Rất nhanh chóng Công an Sóc Sơn đã đến hiện trường xử lý vụ việc, bảo vệ người bị hành hung tránh hậu quả xấu và thông tin ngay cho báo chí.

Vậy ngay khi sự việc xảy ra, vẫn có những trang mạng kiểu như Blog Phốt + lại đăng tải, khích lệ chia sẻ thông tin như thế này:

“[Góc Bắt Cóc]

Bắt cóc trẻ em #ChiaSẻ để mọi người nhìn rõ mặt, ở chợ bờ tường thôn Thái Phù, xã Mai Đinh, Sóc Sơn cách đây 1 tiếng trước.

Mng ơi có con nhỏ cảnh giác nhé! 2 con mụ này về tới thái phù bắt cóc trẻ con rồi. May mắn là đứa trẻ con nó khôn, hón ra cho kẹo nhưng nó bảo cháu k. Khi túm đc thì mng kiểm tra túi xách, nó bảo là chúng e đi bán tăm. Giật túi kiểm tra thì 2 con mụ ôm túi vào gào um lên k cho kiểm tra, trong túi 2 con mụ có chai thuốc mê, giấy tờ, bùa. Bên trong tờ bùa có tờ giấy nữa ghi bảng giá Nội Tạng, Gan, Thận, Tim… Các kiểu luôn ạ. Trong túi k hề có gói tăm nào bán đâu mng nhé :(((((( chai nước trong túi ý bị mng bắt uống, uống xong thì bị gục đây ạ”.

Vậy mà vẫn có nhiều người like, chia sẻ túi bụi!

Sự thực, theo lực lượng CA Sóc Sơn cung cấp, khoảng 11 giờ 15 ngày 22-7, các chị Lê Thị Bảy (SN 1977, ở xã Lê Thanh, huyện Mỹ Đức, TP. Hà Nội) và Nguyễn Thị Phúc (SN 1965, ở xã Sơn Công, huyện Ứng Hòa, TP. Hà Nội), cả hai đều là thành viên của Hợp tác xã tình thương huyện Mỹ Đức, đã đến thôn Thái Phù, xã Mai Đình, huyện Sóc Sơn, bán tăm bông để gây quỹ tình thương.

Khi đến nhà cháu Đinh Huy Anh (SN 2012, ở thôn Thái Phù, xã Mai Đình) để rao bán tăm bông. Thấy hai người phụ nữ lạ mặt hỏi han cháu Huy Anh, bà nội cháu này là Nguyễn Thị Tốt đã đuổi chị Bảy và chị Phúc ra khỏi nhà và hô hoán hai chị bắt cóc trẻ em.

Một số người dân thôn Thái Phù, xã Mai Đình chưa hiểu đầu đuôi sự việc ra sao, đã nghe theo và đuổi đánh các chị Bảy, Phúc khiến hai người bị thương.

Hai ngày trước đó, ngày 20/7, hai anh Trịnh Mạnh Hải – Giám đốc Kinh doanh Cty sản xuất thức ăn chăn nuôi DANBREDS (trụ ở Tân Trường, Cẩm Giàng, Hải Dương) và lái xe là anh Lê Văn Nam đi ô tô Fortuner BKS 34A-121.79 của Cty từ TP. Hải Dương về nhà vợ anh Hải ở xã Tân Việt (huyện Thanh Hà) chơi. Khi đến xã Hồng Lạc, Thanh Hà, Hải Dương, cũng vì bị nghi bắt cóc mà bị đánh và đốt xe.

Sự thật là khi đi qua cửa hàng bán đồ gỗ ở gần ngã ba thôn Đồng Hởi, xã Hồng Lạc, huyện Thanh Hà, do có nhu cầu mua đồ gỗ nên anh Hải bảo anh Nam dừng xe vào cửa hàng bán đồ gỗ của chị Lê Thị Quyên xem đồ.

Lúc tiếp xúc với khách, thấy trong người khó chịu, chóng mặt, mệt mỏi nên nghĩ mình bị anh Hải thôi miên. Chị Quyên liền chạy sang nhà hàng xóm tri hô “thôi miên, thôi miên…”. Hàng xóm của chị thấy vậy đã lao ra hô hoán chặn xe anh Hải lại. Người dân kéo đến ngày càng đông, gây áp lực, chửi bới, đòi đánh anh Hải và anh Nam. Trong đám đông có một số đối tượng quá khích đã kích động người dân đập phá, lật xe ô tô Fortuner xuống ruộng, sau đó đốt xe.

17 ngày trước đó, khoảng 8 giờ 30 ngày 5/7, tại phường Quảng Phong, thị xã Ba Đồn (Quảng Bình), hàng trăm người dân vây đánh 2 người đàn ông lạ mặt vì họ đã xuất hiện ở địa phương ngay sau vụ cháu Nô mất tích bị nghi là có người bắt cóc. Sau này phát hiện cháu đã bị sát hại gần nhà.

Hai người này đi xe máy biển kiểm soát Hải Dương, vào mời người dân địa phương phun thuốc diệt muỗi. Khi bị người dân truy hỏi gắt gao, họ lảng tránh và bỏ đi. Dân địa phương nghi ngờ 2 người này là thủ phạm bắt cóc trẻ em nên bắt giữ vào hội trường Tổ dân phố 8.

Tại đây, nhiều người quá khích đã lao vào đấm đá, hành hung 2 người này khiến họ thương tích khắp người. Lực lượng cảnh sát đã tới vãn hồi trật tự và đưa 2 người này đến bệnh viện cấp cứu.

Sự việc được nhiều người quay và phát trên mạng xã hội, khiến cả nghìn người dân địa phương đổ về tụ tập quanh trụ sở UBND phường Quảng Phong. Công an thị xã Ba Đồn đã phải giải thích để giải tán đám đông, thông tin kịp thời cho báo chí.

Cứ đà này không ai còn dám đến nơi lạ vì có thể bị nghi là “bắt cóc trẻ con”. Loan tin bắt cóc, bán nội tạng sẽ cứ len lỏi vào mỗi thôn xóm, ngõ phố khiến dân chúng hoang mang.

Các cơ quan chức năng và truyền thông của nhà nước đã nói rõ những tin tức dạng này đều là bịa đặt, không có căn cứ, không đáng tin cậy. Vậy nhưng nó vẫn xuất hiện ngày càng nhiều, đấy là dấu hiệu đáng lo ngại về sự thiếu hiểu biết của dân chúng.

Người đưa tin thì thiếu hiểu biết về pháp luật, còn người tiếp thu thông tin thì thiếu hiểu biết về tin thật – giả, còn hành động thì mù quáng, bầy đàn. Vấn đề là những người cố ý gây thương tích, hủy hoại tài sản chắc chắn sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng những kẻ đưa tin ngụy tạo, không kiểm chứng, những kẻ phát tán những tin tức này, những kẻ phải chịu một phần lớn trách nhiệm pháp luật trong những vụ việc như vậy vẫn chưa bị trừng trị. Các cơ quan bảo vệ pháp luật nên sớm vào cuộc.

Minh Tâm
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 461