Tản văn

Những câu chuyện nhỏ

Giữa mùa mưa 1967. Đường rừng lầy lội, muỗi, vắt giăng giăng. Các cánh đồng cỏ tranh ngập tràn nước là nước, những con suối chảy như dòng thác…

Từ cơ quan Trung ương Cục, đồng chí Nguyễn Văn Linh qua làm việc với Thường trực Ban Tuyên huấn – R, sau đó ông đã gặp gỡ, trò chuyện với văn nghệ sĩ chúng tôi. Có người thành danh như: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (Tám Năng), Hoàng Việt (Bẩy Cò), Nguyễn Vĩnh Bảo (Nguyễn Hy Sinh); các nhà văn Lý Văn Sâm (Hai Lý), Trang Thế Hy (Tư Sâm), Anh Đức (Bùi Đức Ái), Nguyễn Quang Sáng (Năm Hòa Hảo), Giang Nam… Đạo diễn sân khấu Nguyễn Vũ (Ngô Y Linh), danh cầm Đinh Trung Dõng (Mười Đờn), biên đạo múa Phạm Thái (Thái Ly), họa sĩ Huỳnh Phương Đông, Thái Hà. Đạo diễn điện ảnh Mai Lộc, Nguyễn Hiền, Hồng Chi (Hồng Sến)… cùng rất nhiều văn nghệ sĩ trẻ.

Van-cong-Giai-phong-phuc-vu-chien-truong
Văn công Giải phóng phục vụ chiến trường
Ảnh: soha.vn

Đồng chí Nguyễn Văn Linh đã nêu đại ý: “Lãnh đạo Ban Tuyên huấn – R cần chăm lo bồi dưỡng chính trị, tư tưởng, đạo đức và thực hiện các chế độ chính sách trong điều kiện có thể để văn nghệ không phải “làm cán bộ trung ương”, mà làm nhiệm vụ của Đảng là ghi chép lịch sử bằng thiên chức của mình”. Không bao lâu, cuộc Tổng tấn công Mậu Thân (1968) mở ra, và chúng tôi đã xuống đường phối hợp cùng các binh chủng khác chiến đấu.

*

Sau khi Hiệp định Paris – 1973 được ký kết, nhà thơ Tố Hữu từ Hà Nội đã vượt Trường Sơn vào Nam khảo sát chiến trường. Ông đến Ban Tuyên huấn – R, sau đó gặp gỡ các văn nghệ sĩ. Có người trưởng thành từ phong trào Đồng khởi, có không ít văn nghệ sĩ miền Nam tập kết trở về quê hương máu lửa, và cũng có không ít văn nghệ sĩ sinh thành ở Hà Nội và các tỉnh thành phía Bắc, các anh chị được đào tạo căn cơ trong các trường nghệ thuật trong ngoài nước. Tất cả chúng tôi đều bám trụ chiến đấu lâu dài. Có đồng chí đã hy sinh trên mặt trận, trên đường hành quân, dưới địa đạo, hầm bí mật hoặc trong loạt bom B52, pháo bày… Nhiều anh chị ở rừng lâu năm, sức khỏe giảm sút, bệnh tật triền miên… Do đó, “bồi dưỡng sức dân” là nhiệm vụ cấp bách để chuẩn bị cho cuộc chiến đấu lâu dài. Đến đầu năm 1974, hàng loạt cán bộ của Ban Tuyên huấn – R vượt Trường Sơn ra Bắc để học tập thêm một cách chính quy và bồi dưỡng sức khỏe. Đêm 8-3-1974, Đoàn văn công Giải phóng – R đã đến cơ quan đón tiếp chúng tôi tại số 51 Trần Hưng Đạo, Hoàn Kiếm, Hà Nội (Hội Liên hiệp Văn học – Nghệ thuật Việt Nam).

*

Giữa những năm 80 của thế kỷ XX, Thượng tướng Đặng Vũ Hiệp (Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) mỗi lần vào miền Nam công tác ông thường gặp gỡ các văn nghệ sĩ, trong đó có giới nhạc sĩ chúng tôi để hàn huyên tâm sự trong tình đồng chí đồng đội (chí cốt). Ông nêu: Sắp đến, Đảng, Nhà nước, Quân đội sẽ kỷ niệm 40 năm (1947-1987) Quân đội nhân dân Việt Nam. Vậy các nhạc sĩ cần quan tâm đầu tư và hưởng ứng cuộc vận động sáng tác về “Lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng”. Từ đây ca khúc “Hát mãi khúc quân hành” của cố nhạc sĩ – nhà thơ Diệp Minh Tuyền đã ra đời, là 1 trong 10 bài hát truyền thống về anh bộ đội Cụ Hồ (thành quả này có vai trò tích cực, gợi mở của Đại tá, Giáo sư – Tiến sĩ Đinh Xuân Dũng là bạn thời sinh viên ở Đại học Tổng hợp Hà Nội của cố nhạc sĩ – nhà thơ Diệp Minh Tuyền). Theo tôi, với thành quả sáng tạo thơ ca và âm nhạc, nhà thơ – nhạc sĩ Diệp Minh Tuyền xứng đáng được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật.

TP. Hồ Chí Minh, ngày 28/10/2016

NS Phạm Minh Tuấn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số Xuân 2017

Ý Kiến bạn đọc