Thầy thuốc Văn nghệ

Những căn bệnh từ việc biến đổi khí hậu

 

Trong 50 năm qua, các hoạt động của con người, đặc biệt là đốt nhiên liệu hóa thạch đã thải lượng carbon dioxid (CO2) ảnh hưởng đến khí hậu toàn cầu.

Trong 130 năm qua, thế giới đã ấm lên khoảng 0,85 độ C.

Mực nước biển đang dâng cao, sông băng đang tan chảy và mô hình mưa đang thay đổi. Các sự kiện thời tiết cực đoan đang trở nên dữ dội và thường xuyên hơn.

Mặc dù sự nóng lên toàn cầu mang lại một số lợi ích cục bộ như tử vong mùa đông ít hơn ở vùng khí hậu ôn đới và tăng sản lượng lương thực ở một số khu vực nhất định, nhưng ảnh hưởng sức khỏe của biến đổi khí hậu cực kỳ xấu. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến nhiều yếu tố xã hội và môi trường như không khí sạch, nước uống an toàn, thức ăn đầy đủ và nơi trú ẩn an toàn.

Nhiệt độ không khí cực cao góp phần trực tiếp đến tử vong do bệnh tim mạch và hô hấp, đặc biệt là ở người cao tuổi. Trong đợt nắng nóng mùa hè 2003 ở châu Âu đã có hơn 70.000 ca tử vong.

So-599--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Nhung-can-benh-ti-viec-bien-doi-khi-hau---Anh-1

Nhiệt độ cao cũng làm tăng nồng độ ozon và các chất ô nhiễm khác trong không khí làm trầm trọng thêm bệnh tim mạch và hô hấp.

Phấn hoa và các dị ứng nguyên khác cũng cao hơn ở nhiệt độ cực cao. Những chất này kích hoạt hen suyễn ảnh hưởng đến khoảng 300 triệu người.

Trên toàn cầu, số lượng các thảm họa thiên nhiên liên quan đến thời tiết đã tăng gấp 3 lần kể từ những năm 1960. Hàng năm, những thảm họa này dẫn đến hơn 60.000 người chết, chủ yếu ở các nước đang phát triển.

Mực nước biển dâng cao và các sự kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt sẽ phá hủy nhà cửa, cơ sở y tế và các dịch vụ thiết yếu khác. Hơn một nửa dân số thế giới sống trong vòng 60 km từ biển. Mọi người có thể bị buộc phải di chuyển, do đó làm tăng nguy cơ của một loạt các ảnh hưởng sức khỏe, từ rối loạn tâm thần đến các bệnh truyền nhiễm.

Các kiểu mưa ngày càng thay đổi có khả năng ảnh hưởng đến việc cung cấp nước ngọt. Thiếu nước an toàn ảnh hưởng đến vệ sinh và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy, giết chết hơn 500.000 trẻ em dưới 5 tuổi mỗi năm. Trong trường hợp cực đoan, khan hiếm nước dẫn đến hạn hán và nạn đói. Vào cuối thế kỷ XXI, biến đổi khí hậu có khả năng làm tăng tần suất và cường độ hạn hán ở quy mô toàn cầu.

Lũ lụt và lượng mưa cực đoan cũng đang gia tăng về tần suất và cường độ. Lũ lụt làm ô nhiễm nguồn cung cấp nước ngọt, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền qua nước và tạo nơi sinh sản cho các loài côn trùng mang mầm bệnh như muỗi.

Sốt rét chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của khí hậu. Truyền qua muỗi Anophel, sốt rét giết chết hơn 400.000 người mỗi năm chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi ở một số quốc gia châu Phi. Muỗi Aedes gây bệnh sốt xuất huyết cũng rất nhạy cảm với điều kiện khí hậu và các nghiên cứu cho thấy biến đổi khí hậu làm tăng phơi nhiễm với sốt xuất huyết.

Biến đổi khí hậu dự kiến ​​gây ra khoảng 250.000 ca tử vong mỗi năm trong khoảng thời gian từ 2030 đến 2050; 38.000 do tiếp xúc với nhiệt ở người cao tuổi, 48.000 do tiêu chảy, 60.000 do sốt rét và 95.000 do suy dinh dưỡng ở trẻ em.

Trẻ em, đặc biệt trẻ em sống ở các nước nghèo là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Các ảnh hưởng sức khỏe cũng dự kiến nghiêm trọng hơn đối với người cao tuổi và người mắc bệnh mãn tính.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 599

Ý Kiến bạn đọc