Kính văn nghệ

Nhái – hay không nhái???

Nhà đấu giá “Chọn” là ai vậy?

- Không biết là ai, nhưng đơn vị này có lời tự quảng cáo như thế này: “Nhà Đấu giá Nghệ thuật Chọn là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực đấu giá nghệ thuật ở Việt Nam, địa chỉ ở số 17 Trần Quốc Toản, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội”.

- Nhà đấu giá này đang “hót” nhờ vụ đấu giá một bức tranh lụa, chép lại từ một bức tranh sơn dầu mới vẽ gần đây của họa sĩ Nguyễn Văn Đông rồi đề tên cố họa sĩ Vũ Giáng Hương, nguyên Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học – nghệ thuật Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam… Nhà đấu giá Chọn đưa ra sàn đấu giá với mức khởi điểm lên tới 3.000 USD.

- Vụ này hay nè, bởi theo thông tin được nhà đấu giá Chọn ghi trên tờ đấu giá cho biết, bức tranh được vẽ năm 1995, chất liệu là thuốc nước trên lụa và nằm trong bộ sưu tập của nhà sưu tập Phạm Việt Phương. Nhưng sau khi lên sàn, đã bị họa sĩ Nguyễn Văn Đông lên tiếng tố cáo trên mạng xã hội đây là tác phẩm của anh vẽ theo đơn đặt hàng của gia đình chị Phạm Quỳnh (Hà Nội), nhân vật trong tác phẩm là bé Bảo Khánh, con gái nhỏ của chị Phạm Quỳnh. Sau khi bức tranh này hoàn thành, họa sĩ Nguyễn Văn Đông cho phép một bạn sinh viên nữ Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tên là Bùi Thị Hằng chuyển thể bức chân dung bé Bảo Khánh từ sơn dầu sang lụa để làm bài tập chuyên khoa tại trường. Vậy mà bây giờ nhà đấu giá “Chọn” rao đấu giá bức tranh lụa do Surry Hằng chuyển thể được ký tên “g Hương 95” thuộc sở hữu của nhà sưu tầm Phạm Việt Phương và nằm trong danh sách đấu giá phiên số 15 tại nhà đấu giá “Chọn”.

- Phía gia đình cố họa sĩ Vũ Giáng Hương đã lên tiếng xác định chữ ký trên tranh đấu giá không phải là chữ ký của họa sĩ Vũ Giáng Hương. Cô bạn sinh viên nữ Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tên là Bùi Thị Hằng chuyển thể bức chân dung bé Bảo Khánh từ sơn dầu sang lụa để làm bài tập chuyên khoa tại trường xác nhận với họa sĩ Nguyễn Văn Đông không có ký tên lên bức tranh vì đây là tranh chép lại. Vậy thì rõ ràng rồi còn loanh quanh làm gì nữa chứ?

- Sau khi dư luận công kích nhà đấu giá Chọn đã tổ chức buổi đối thoại trực tiếp, có sự tham gia của nhà sưu tầm Phạm Việt Phương, họa sĩ Nguyễn Văn Đông, và đại diện nhà đấu giá “Chọn”. Nhưng trong buổi đối thoại này phía nhà đấu giá “Chọn” chỉ đặt câu hỏi cật vấn họa sĩ Nguyễn Văn Đông mà không hề đưa ra hướng giải quyết. Cũng không công bố danh tánh Hội đồng thẩm định tác phẩm.

- Tôi thấy họa sĩ Trần Khánh Chương – Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam nói có lý đó, ông phát biểu trên báo chí rằng, các manh mối của vụ làm giả chữ ký cố họa sĩ Vũ Giáng Hương khá rõ ràng. Bắt đầu từ người vẽ sơn dầu, người chuyển thể sang lụa, người sưu tầm và nhà đấu giá Chọn đều được công khai. Vậy thì quá rõ, quá dễ để xử lý vấn đề. Theo Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, từ trước tới nay, các bức tranh giả bị phát hiện khá nhiều nhưng chưa có một vụ việc nào đi tới đầu tới đũa. Hầu hết các họa sĩ lên tiếng chỉ ra người chép tranh của mình, sau đó hai bên tự thỏa thuận với nhau và cho qua. Nhưng ở trong trường hợp này, họa sĩ Trần Khánh Chương mong muốn sự việc sẽ được đưa ra trước pháp luật bằng việc chỉ ra tên của người đã làm giả chữ ký cố họa sĩ Vũ Giáng Hương và một hình thức xử lý phù hợp. Hơn thế, theo ông, vì họa sĩ Vũ Giáng Hương đã mất nên khi nhận được thông tin về vụ tranh giả, tranh thật, Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn toàn có thể vào cuộc để làm rõ trắng đen và chỉ có đơn vị này mới có đủ thẩm quyền để có các hình thức xử lý thích đáng.

- Chán đời quá ông bạn nhỉ, xã hội Việt Nam càng ngày càng dị hợm, tranh giả, đạo tranh, đạo thơ, tác phẩm sân khấu cũng “đạo”. Như vừa rồi có thông tin đăng trên báo là có một vị đạo diễn tố thí sinh chương trình “Kịch cùng bolero” đạo tác phẩm.

- Mọi người đang đặt câu hỏi cho nhà đấu giá “Chọn”, là nếu như không bị các họa sĩ phát hiện và bản thân tác giả bức tranh gốc là Nguyễn Văn Đông không lên tiếng thì nhà đấu giá Chọn, địa chỉ đấu giá vẫn thường tự xưng là cầu nối tin cậy giữa các nhà sưu tập, người yêu tranh với những tác phẩm mỹ thuật của các danh họa, các họa sĩ nổi tiếng đương đại… có tự biết là mình đã trắng trợn lừa công chúng hay không? Hoặc chí ít, Chọn có tự nhận ra là khả năng thẩm định tranh thật – giả trước khi đưa lên sàn đấu giá của mình quá… có vấn đề hay không?

- Hê, câu hỏi này được họa sĩ Vi Kiến Thành trả lời rồi, như vầy nè: – Công tác giám định tác phẩm của nhà đấu giá Chọn ở đây rất có vấn đề: Bởi theo thông lệ quốc tế, anh phải công khai danh tính đội ngũ giám định, thậm chí chữ ký và tên tuổi của các nhà thẩm định còn là yếu tố then chốt để tạo nên uy tín cho nhà đấu giá. Đội ngũ chuyên gia càng giỏi thì uy tín của nhà đấu giá càng cao. Không thể mập mờ nói rằng sợ ảnh hưởng đến danh dự mà không công bố danh tính như cách trả lời của nhà đấu giá “Chọn” được.

- Vậy cuối cùng nhái, hay không nhái chữ ký của họa sĩ Vũ Giáng Hương?

- Ai biết!

- !!!???

Tú Họa
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 516

Ý Kiến bạn đọc