Giới thiệu sách

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu Di cảo – hồi ký “Đoàn binh Tây Tiến” của nhà thơ Quang dũng

 

Nhà xuất bản Kim Đồng vừa ra mắt bạn đọc di cảo, hồi ký “Đoàn binh Tây Tiến” của nhà thơ Quang Dũng. Đây là tập di cảo lần đầu tiên được công bố tới công chúng.

Tập hồi ký thuật lại một cách sinh động và chi tiết quãng thời gian nhà thơ Quang Dũng tham gia đoàn quân Tây Tiến. Đây là đơn vị đầu tiên của Việt Nam đi làm nghĩa vụ Quốc tế tại Lào, lập những chiến công hiển hách góp phần vào việc đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược khỏi ba nước Đông Dương. 

So-564--NXB-Kim-Dong-gioi-thieu-Di-cao-Hoiky-Doan-binh-Tay-tien-cua-nha-tho-Quang-Dung---Anh-1

Di cảo, hồi ký “Đoàn binh Tây Tiến” cho những người yêu Quang Dũng biết thêm nhiều điều về quãng thời gian nhà thơ tham gia Đoàn Võ trang Tuyên truyền, tiền thân của Binh đoàn Tây Tiến sau này. Trong đó có viết lại việc thành lập Đoàn Võ trang Tuyên truyền ngay từ những ngày đầu, với hạt nhân là một số chiến sĩ của Trung đoàn Thủ đô. Nó cho chúng ta biết về nhiệm vụ Đoàn được giao, những việc Đoàn đã làm trong suốt những năm tháng gian lao mà hào hùng ấy. Đó là “làm nhiệm vụ đi tới những bản, những chòm, những mường của khu vực quân ta hoạt động để tuyên truyền chính sách Đoàn kết của Chính phủ, tuyên truyền ý chí kháng chiến của Dân tộc, tuyên truyền cái tinh thần của quân đội Việt Nam”. 

Qua cuốn sách, chúng ta biết thêm nhiều điều cụ thể về hoạt động của binh đoàn khi ấy, cũng như về các chiến sĩ Việt – Lào, những người cầm súng và cả những người cầm kèn trong Đoàn Võ trang Tuyên truyền cùng tham gia vào sứ mạng giải phóng đất nước mình và nước bạn khỏi ách thực dân xâm lược… 

Nó cũng cho chúng ta biết về sự tham gia của đoàn Nhạc binh nổi tiếng của nhạc trưởng Đinh Ngọc Liên trên mặt trận này. Đặc biệt, về mối quan hệ gắn bó giữa bộ đội ta và bộ đội Lào, qua một Trung đội Pa-thét Lào được cử tham gia vào Đoàn Võ trang Tuyên truyền Biên khu Lào – Việt. 

Nói đến Quang Dũng là nói đến Tây Tiến. Điều này cũng dễ hiểu. Ông là tác giả bài thơ “Tây Tiến” nổi tiếng, một thành tựu của thơ ca kháng chiến nói riêng, thơ ca Việt Nam nói chung. Ông làm bài thơ “Tây Tiến” vào mùa xuân năm 1948 với cảm hứng mãnh liệt của một người trong cuộc để kịp đọc trong Đại hội toàn quân của Liên khu III ở Phù Lưu Chanh.

Cảm xúc về một thời “Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh” của nhà thơ Quang Dũng trong bài thơ “Tây Tiến “ dường như chưa đủ với ông. Năm 1952, ở Cổ Thành, Quang Dũng đã hoàn thành thiên hồi ký Đoàn Võ trang Tuyên truyền Biên khu Lào – Việt và đổi thành tên  “Đoàn binh Tây Tiến”  khi xuất bản.

Hồi ký đã được trích dẫn một chương vào Tuyển tập Văn Thơ Quang Dũng và nó đã được nhắc đến không chỉ một lần trong những câu chuyện liên quan. Người đọc có thể thấy hiển hiện một chân dung Quang Dũng đa tài, “đa di năng”, tận tụy với công việc qua nhân vật Trần Quang, người Đại đội trưởng vệ binh trí thức, làm công tác tuyên truyền, vận động bà con bằng những vần thơ, bức vẽ của mình, đem tiếng nói của kháng chiến đến với đồng bào các dân tộc sống trên những triền núi cao ngất… Tập ký cũng cho chúng ta hiểu thêm về con người thi sĩ hào hoa “đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”, với những trang viết tuyệt đẹp miêu tả cảnh sắc thiên nhiên, núi rừng trên đất nước ta và cả nước bạn Lào. 

Sau gần 70 năm, tập hồi ký của nhà thơ – chiến sĩ Quang Dũng về binh đoàn Tây Tiến năm xưa giờ đã trở thành những tư liệu văn nghệ và lịch sử vô giá, đóng góp vào di sản văn nghệ kháng chiến nước nhà.

Quang Dũng tên thật là Bùi Đình Diệm sinh năm 1921, mất năm 1988. Ông là tác giả một số bài thơ nổi tiếng như Tây Tiến, Đôi mắt người Sơn Tây, Đôi bờ… Bài thơ Tây Tiến được chọn vào giảng dạy trong sách Ngữ văn. Một số tác phẩm của ông đã được phổ nhạc như Tây Tiến (Phạm Duy), Đôi mắt người Sơn Tây (Phạm Đình Chương), Kẻ ở (Cung Tiến phổ nhạc)… Ông còn là một họa sĩ, nhạc sĩ.

Quang Dũng đứng riêng một ốc đảo, đặc biệt với bài thơ “Tây Tiến”, ông không có điểm gì chung với những nhà thơ khác, ông đứng biệt lập như một hòn đảo giữa các nhà thơ kháng chiến.

Lê Văn – Phạm Quang
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 564

Ý Kiến bạn đọc