Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi - Mục con

Người “Chuyện phiếm lúc trà dư” (*) đã ra đi

Gần đây, sau loạt bài của Chu Giang trên Tuần báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phê bình trao đổi với tác giả cuốn “Trên đường biên của lý luận văn học”, từ tháng 8-2015, tôi thuận đọc các bài trao đổi văn chương chữ nghĩa, quan niệm văn học của tác giả Lê Xuân Mậu trên tờ báo này. Loạt bài của Lê Xuân Mậu hấp dẫn, đề cập đến những vấn đề văn học quen thuộc nhưng không cũ. Từ bài “Cái hồn cái vía của kiến thức”, số 366 ra ngày 13-8-2015, đề cập đến phần hồn phần xác của kiến thức và giá trị giáo dục sâu sắc của nó đến loạt bài đi trực diện vào các khái niệm, thuật ngữ văn học mà Trần Đình Sử đã đề cập trong quyển sách “Trên đường biên của lí luận văn học” như: “Giao tiếp không lời lạ đời lí luận” số 367 ra ngày 20/8/2015, “Khả nhiên là khả nhiên nào?” số 368 ra ngày 27/8/2015, “Phản biện phải có lí” số 369 ra ngày 3/9/2015. Có số, Tuần báo đăng cả hai bài của Lê Xuân Mậu như số 370 ra ngày 10/9/2015, chuyên mục Lý luận – phê bình là bài “Văn học về đề tài lịch sử – Xin góp đôi lời” với bút danh Lê Xuân Mậu, chuyên mục Chuyện chữ nghĩa, bài “Chữ vuông và tư duy thị giác” với bút danh Lê Dân. Từ số báo 371 trở đi, trên Tuần báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh đều đặn ở hai chuyên mục trên là bài ký tên tác giả khi Lê Xuân Mậu – Lê Dân, khi Lê Xuân Mậu – Minh Xuân. Tìm thông tin trên mạng, trên sách đã xuất bản của tác giả Lê Dân, Lê Xuân Mậu mới biết ông là nhà giáo đã nghỉ hưu, sinh năm 1934. Và Lê Xuân Mậu, Lê Dân, Minh Xuân chỉ là một. Bút lực ông hăm hở, nhiệt huyết với lý luận phê bình bao nhiêu thì cũng mê say, đầy ắp vốn sống với chuyện văn chương, chữ nghĩa bấy nhiêu. Buồn và tiếc quá, ngòi bút ấy… đã phải dừng! Những “chuyện phiếm lúc trà dư” có ai còn kể? Sẽ không còn được đọc, ngẫm nghĩ cùng ông với những vấn đề văn chương trăn trở trên TBVN. Bài viết gần đây nhất của Lê Xuân Mậu mà tôi được đọc trên Tuần báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh là bài “Cảm hứng trong sáng tác văn chương” số 403, ra ngày 26/5/2016. Ông ra đi chiều ngày 30/6/2016, hưởng thọ 82 tuổi. Xin thắp nén tâm nhang thành kính tiễn ông “Chuyện phiếm lúc trà dư”!

Nguyễn Văn Hiếu
(Giáo viên THPT Hiếu Tử, tỉnh Trà Vinh)
Tuần Báo Văn Nghễ TP.HCM số 411

Ý Kiến bạn đọc