Thầy thuốc Văn nghệ

Ngày 1 tháng 12 năm 2015 – NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG CHỐNG AIDS

Các thầy thuốc đã đi một chặng đường dài kể từ năm 2000 để đạt mục tiêu toàn cầu là chặn đứng và đẩy lùi sự lây lan của đại dịch AIDS. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ bệnh nhiễm mới đã giảm 35% kể từ năm 2000 và tỉ lệ tử vong liên quan đến AIDS đã giảm 24%. Khoảng 16 triệu người hiện đang được điều trị bằng thuốc kháng siêu vi trong đó có hơn 10 triệu người ở châu Phi. Mười triệu nam giới ở Nam Phi đã tình nguyện cắt bao quy đầu, một thủ tục đơn giản làm giảm nguy cơ lây nhiễm lên đến 60%. Tổ chức Y tế Thế giới đưa ra mục tiêu phát triển bền vững nhằm kết thúc đại dịch này vào năm 2030. Trong ngày Thế giới phòng chống AIDS năm nay, Tổ chức WHO đưa ra 10 hướng dẫn mới trong đó có 3 khuyến cáo chính. Đầu tiên là việc điều trị thuốc kháng siêu vi nên bắt đầu cho tất cả mọi người sống chung với bệnh liệt kháng không cần tùy thuộc vào việc đếm số lượng tế bào CD4 như trước kia. Thứ hai là khuyến cáo việc dùng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm hàng ngày như là một lựa chọn cho những người có nguy cơ lây nhiễm. Việc đề xuất này dựa trên bằng chứng các thử nghiệm lâm sàng và nghiên cứu quan sát từ nhiều năm nay cho thấy rằng việc sử dụng các thuốc kháng siêu vi đời mới sớm hơn đem lại kết quả tốt hơn cho những người sống chung với siêu vi liệt kháng so với điều trị chậm trễ. Khuyến cáo thứ ba là dựa trên kết quả thử nghiệm lâm sàng khẳng định phương pháp phối hợp thuốc tenofovir và các thuốc mới như ritonavir và lopinavir giúp ngăn ngừa và điều trị người nhiễm siêu vi liệt kháng rất hiệu quả.

Xin nhắc lại HIV là tên viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Human Immuno deficiency Virus” có nghĩa là Siêu vi gây ra bệnh suy giảm miễn dịch ở người. Còn AIDS là tên viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Acquired Immuno Deficiency Syndrome” có nghĩa là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải. Trước đây, thầy thuốc hay dùng từ SIDA là tên viết tắt từ tiếng Pháp “Syndrome d’Immuno Deficience Acquise”, nhưng do tên này trùng với tên của Tổ chức Phát triển quốc tế Thụy Điển SIDA và tên của Tổ chức CIDA ở bên Canada nên ngày nay các thầy thuốc thống nhất gọi là AIDS để tránh nhầm lẫn.

Nên nhớ siêu vi gây bệnh liệt kháng là một loại siêu vi rất nguy hiểm gây suy giảm miễn dịch ở người. Sau khi xâm nhập, siêu vi phá hủy hồng cầu, bạch cầu, làm giảm sức đề kháng khiến cho cơ thể người bệnh yếu dần và dễ mắc thêm các bệnh cơ hội như lao phổi, ung thư và nấm đường ruột. Trong giai đoạn đầu, người nhiễm bệnh vẫn sống cuộc sống bình thường và không có dấu hiệu mắc bệnh. Giai đoạn 1 còn gọi là giai đoạn cửa sổ kéo dài từ 3 đến 6 tháng sau hành vi quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su với gái mại dâm hay dùng chung bơm kim tiêm với người bị nhiễm bệnh. Đây là giai đoạn đặc biệt nguy hiểm và dễ lây do số lượng siêu vi liệt kháng trong máu rất cao nhưng người bệnh không biết mình đã nhiễm. Giai đoạn 2 là giai đoạn chính thức nhiễm siêu vi liệt kháng tuy chưa có triệu chứng, nhưng khi làm chẩn đoán huyết thanh như làm các xét nghiệm test nhanh lại khá dễ dàng dương tính, vì kháng thể liệt kháng có rất nhiều trong máu của người bị nhiễm bệnh. Còn giai đoạn cuối cùng, người bệnh có nhiều hạch trên cổ, nách, bẹn và mắc nhiều bệnh như tiêu chảy tái đi tái lại, sốt dây dưa, ngày càng sụt cân và chết vì các bệnh cơ hội.

Bs. Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 383

Ý Kiến bạn đọc