Góc nhỏ Sài Gòn

Nẻo về sông phố

 

Có lần trở lại Sài Gòn dự một sự kiện về sách, tôi ghé nhà nhỏ bạn chơi. Khu nhà trọ nằm ven con rạch Gò Dưa từ nhánh sông Sài Gòn đổ vào. Lâu ngày không gặp tôi và bạn hàn huyên đến chiều. Bạn dắt tôi ra ngoài mé sông hóng mát, ngồi trên gờ gạch ven bờ, tôi đưa mắt nhìn về phía xa. Dòng nước chảy chầm chậm theo đợt gió thổi, lăn tăn sóng. Từng đám lục bình chẳng biết từ đâu trôi dạt về đây rồi nối đuôi nhau kết thành mảng lớn. Cái mùi âm ẩm, tanh nồng từ phía dưới lòng sông theo cơn gió ùa lên. Phía xa xa là những chiếc ghe đã cũ kỹ neo đậu ven sông. Từ trong mui ghe thấp thoáng những con người. Họ sinh hoạt nói chuyện cười đùa với nhau ngay trên ghe. Lũ con nít hò hét chơi đùa nhau ngay ven bờ. Tiếng nhảy ùm từ trên ghe xuống sông vang lên. Tôi cũng đoán ra, những chiếc ghe ấy là nơi cư trú của họ. Họ là những người miệt thứ dưới quê lên thành phố kiếm sống nhờ con nước, nước ròng thì neo lại nước lớn thì lại đi. Họ không đủ tiền thuê nhà nên đành gửi thân mình nơi sông nước. Có người thì ngày lên bờ kiếm sống tối về lại leo lên ghe ngủ; có người thì ăn ở và kiếm sống bằng chính chiếc ghe ấy. Gia đình họ từ con nít đến người lớn đều sống một cuộc đời trôi nổi như đóa lục bình kia. Mấy đứa con nít hiếm đứa nào được đi học, chỉ nhá nhem vài con chữ cho biết như cha mẹ. Hình ảnh ngây thơ, hồn nhiên của chúng làm tôi nhớ mãi.

Nhìn cảnh sông phố yên bình tôi bỗng nhớ về quê nhà. Ngày xưa cũng cùng tụi bạn trong xóm nô đùa bến sông, chiều chiều lại bắt gặp những cuộn khói lam hồng bốc lên từ những chiếc ghe neo gần nhà. Đã bao lần muốn quay trở về nhưng lần lữa mãi mà có làm được gì đâu, giống như những đám bèo trôi mãi theo dòng nước chảy, muốn quay về cũng chỉ còn trong nỗi nhớ xa xôi. Nỗi nhớ trôi nổi trong tâm thức mà mỗi lần nhìn thấy cảnh cũ lại miên man thấy buồn.

Dọc theo các dòng kênh rạch hay bờ sông, Sài Gòn vẫn có hàng ngàn căn nhà chỉ che chở tạm bợ bằng vật liệu như tôn, ván gỗ đã xuống cấp trầm trọng nhưng họ vẫn cố gắng bám trụ. Nơi đây chủ yếu là người lao động nghèo, thu nhập thấp. Họ làm đủ thứ nghề để kiếm sống, từ buôn thúng bán bưng, làm thuê, bốc vác, bán vé số, nhặt ve chai… Nơi ấy cũng có cảnh họp chợ, có cảnh mặt trời lên xuống đều đặn mỗi ngày và cảnh con người phải vật lộn với cuộc sống mưu sinh. Đâu đó khi ta nhìn hai bờ con sông, một bên là những cuộc đời nghèo khó trên bến dưới ghe, còn một bên là những tòa nhà cao vút, sáng lấp lánh đang ngày càng phát triển.

Người ta vẫn gọi Sài Gòn là miền đất hứa, miền đất cho những người nghèo có cơ hội đổi đời. Thế rồi người ta dắt díu nhau vào chốn thị thành để tìm cái điều mơ ước ấy. Cũng có người đổi đời, trở nên khá giả giàu sang, nhưng cũng có người cứ mãi loay hoay trong vòng xoáy của thị thành để rồi thời gian cứ trôi đi như nước lớn rồi lại ròng…

Một Sài Gòn nẻo về sông phố lặng lẽ, âm thầm dưới lòng thành phố sôi động.

Diệp Linh
(Tỉnh Long An)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 604

Ý Kiến bạn đọc