Kính văn nghệ

Nên uốn lưỡi 7 lần trước khi nói

Chưa hết sôi nổi cái vụ xe tải cứu xe khách, bây giờ lại rộ lên thông tin việc 5 nhà sư bị nghi đạo văn khi vừa hoàn thành luận án tiến sĩ ngành tôn giáo học tại trường Đại học Khoa học Xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Rút kinh nghiệm từ cái vụ tài xế Bắc, đề nghị mọi người phải uốn lưỡi 7 lần trước khi nói. Vì nói mà không chính xác để phải nói lại, đính chính lại thì vô cùng nguy hiểm.

- Tôi thấy báo Tiền Phong đưa tin rõ ràng như vậy mà, chẳng lẽ báo thông tin sai sự thật? Báo mà nói sai sự thật thì ai thèm đọc báo nữa?

- Vậy chứ ông bạn không thấy vụ xe tải cứu xe khách à? Thì cũng các ông bà nhà báo viết chứ ai vào đây? Báo viết rằng anh tài xế Bắc của xe tải chạy vòng từ sau lên, đưa đít xe tải cho xe khách đụng vào, rồi dìu xe khách đổ dốc an toàn. Rồi cũng báo viết rằng, xe khách mất thắng, xe khách tự đổ đèo, sau khi phát hiện ra xe tải chạy phía trước, chủ xe khách bèn ra lệnh cho tài xế ủi vào đít xe tải để hãm tốc độ của xe khách. Vậy báo nào viết đúng? Còn cái vụ 5 nhà sư bị nghi đạo văn khi vừa hoàn thành luận án tiến sĩ ngành tôn giáo học, hội đồng khoa học chưa xác định có đạo hay không đạo, nhưng các báo đã dẫn chứng khi dùng phần mềm kiểm tra đạo văn Turnitin và máy cho kết quả ban đầu là đã thấy có dấu hiệu giống tài liệu khác, trong đó nguồn internet, tài liệu xuất bản, khóa luận sinh viên. Bản tóm tắt luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Phan Thị Lan (Thích Đàm Lan) với đề tài “Đạo đức Phật giáo đối với văn hóa đạo đức người dân quận Long Biên, Hà Nội” có chỉ số giống nhau 52%, trong đó nguồn Internet 52%, tài liệu xuất bản 6%,  khóa luận sinh viên 6%.

- Nhưng Ni sư Thích Đàm Lan cho biết, đề tài này ni sư nghiên cứu từ năm 2011, không phải mới đây.

- PGS.TS Hoàng Anh Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi 5 nghiên cứu sinh theo học và bảo vệ luận án tiến sĩ nói là ông có biết phần mềm kiểm tra Turnitin, tuy nhiên nhà trường chưa áp dụng ứng dụng này hoặc bất cứ phần mềm kiểm tra đạo văn nào khác. Để kết luận những luận án tiến sĩ kia có đạo văn hay không, ông cho rằng không thể có kết quả trong một tuần hay một tháng, mà phải thành lập hội đồng mới có thể đánh giá được. Ông cũng cho biết thêm, hiện tại nhà trường đang bận rộn với việc tuyển sinh sau đại học, do đó chưa có thời gian xem xét vấn đề trên.

- Tôi nghe nói quy định ở các đại học Mỹ rất khắt khe về đạo văn. 1% đạo văn thì cũng là đạo văn, có thể bị kỷ luật và bị đuổi khỏi trường. Còn Tiến sĩ K., hiện là Viện trưởng một viện nghiên cứu trong nước, đã từng bảo vệ luận án tiến sĩ tại Nhật Bản năm 2009 cho biết, ở Nhật, khi nộp luận án của mình cho thư viện của trường, luận án đó bao giờ cũng được đưa vào máy kiểm tra. Nếu phát hiện ra là đạo văn, lập tức luận án đó bị hủy ngay. Nói chung, những gì liên quan đến viết lách đều nghiêm cấm đạo văn. Ở Việt Nam chưa có quy định tỷ lệ trích dẫn là bao nhiêu phần trăm. Trường Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2013 cũng từng có vụ lùm xùm lớn. Đó là vụ thu hồi bằng tiến sĩ của ông Hoàng Xuân Quế, Phó Viện trưởng Viện Tài chính – Ngân hàng, thuộc ĐH Kinh tế Quốc dân sau 10 năm bảo vệ thành công luận án tiến sĩ vì đã “đạo văn” hơn 30% luận án tiến sĩ của người khác.

- Turnitin là một dịch vụ kiểm tra đạo văn được sử dụng phổ biến tại các trường đại học ở nhiều nước. Phần mềm sẽ so sánh và đưa ra một con số về những đoạn trùng nhau cùng với nguồn. Đây chưa phải kết luận về đạo văn, mà chỉ là gợi ý giúp người đánh giá kiểm tra sâu hơn về đạo văn.

- Máy móc phải thua con người, vì vậy nên phải uốn lưỡi 7 lần trước khi nói. Nhưng qua việc thử kiểm tra bằng phần mềm kiểm tra đạo văn Turnitin, máy đã cho kết quả đối với bản tóm tắt luận án tiến sĩ của Ni sư Thích Đàm Lan có chỉ số giống nhau 52%, trong đó nguồn Internet 52%, tài liệu xuất bản 6%, khóa luận sinh viên 6%.

- Cái vụ 5 nhà sư đạo văn này không đơn giản, cần có thời gian và phải có hội đồng khoa học mới có thể đánh giá, xem xét cũng như đưa ra kết luận cụ thể. Vì trước đó, vào chiều 31/8 vừa qua, nghiên cứu sinh Phan Thị Lan, tức Ni sư Thích Đàm Lan đã bảo vệ “xuất sắc” luận án Tiến sĩ của mình. Và Hội đồng khoa học đã đưa ra những kết quả đánh giá khá cao về đề tài mà nghiên cứu sinh Phan Thị Lan (Ni sư Thích Đàm Lan) đã nghiên cứu và trình bày. Hội đồng đã nhất trí đánh giá bản luận án đạt kết quả xuất sắc với 7/7 phiếu.

- Vậy thì báo chí ơi, hãy “uốn bút” 7 lần trước khi viết nhé, hãy “rút kinh nghiệm” từ vụ xe tải cứu xe khách nhé. 5 luận án tiến sĩ ngành tôn giáo học chứ không phải chuyện bình thường đâu.

- Trời, ông rên cái gì mà sến xẩm vậy ông bạn?

- …!?

Cả Cự
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 419

Ý Kiến bạn đọc