Thầy thuốc Văn nghệ

Mua viên dầu cá

Nhiều bà con viết thư hỏi thầy lang tôi là có nên mua viên dầu cá về uống, không bổ bề ngang cũng bổ bề dọc? Hỏi như vậy nghĩa là bà con chưa biết rằng có rất nhiều loại dầu cá đang bán trên thị trường, ít nhất là ba loại: viên dầu cá chứa sinh tố A và D, viên dầu cá chứa sinh tố E và viên dầu cá chứa chất béo Omega 3. Cho nên không khéo mua lầm, uống lộn thuốc mà… lợn lành biến thành lợn què.

Đầu tiên là loại dầu cá lâu đời nhất, viên AD đã có từ mấy chục năm nay, thông dụng đến nỗi có một thời gian toa thuốc nào cho người già và trẻ em cũng ghi kèm. Sinh tố A có rất nhiều công dụng từ tăng cường sức đề kháng, phòng chống nhiễm khuẩn đến bảo vệ da niêm, bảo vệ mô xương và đặc biệt cần thiết cho mắt, ngừa bệnh quáng gà, cườm mắt và khô mắt. Sinh tố A có nhiều trong thức ăn động vật như thịt, cá, gan động vật, gia cầm, gan cá thu. Tiền sinh tố A beta caroten có nhiều trong các thức ăn nguồn gốc thực vật như các loại trái cây và rau quả màu vàng đậm như cà rốt và trái gấc. Đây là một chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do nên ngừa bệnh ung thư và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên nếu quá dư sinh tố A cũng gây bệnh thóp phồng, ói mửa và thai dị tật bẩm sinh.

 

Còn sinh tố D có vai trò hấp thu calcium và phospho nên giúp tạo xương và răng, ngừa bệnh còi xương ở trẻ em và loãng xương ở người già. Thực ra ở Việt Nam và các xứ nhiệt đới quanh năm có ánh nắng mặt trời thì hiếm khi thiếu sinh tố D vì dưới da có một “mỏ vàng” chứa tiền sinh tố D là chất cholecalciferol tức D3, nhờ tia tử ngoại biến thành sinh tố D. Chỉ những em bé suy dinh dưỡng, người già mắc bệnh mãn tính ít ra ngoài nắng mới thiếu sinh tố D. Tóm lại, viên dầu cá AD thực ra cũng không cần thiết lắm. Khi khám bệnh, nếu thầy thuốc nghi ngờ thiếu hụt sẽ cho toa, chứ không nên tự ý mua.

Loại dầu cá thứ hai là sinh tố E. Chất này lúc đầu có tên tocopherol, tiếng La-tinh có nghĩa là hộ sinh, tăng cường khả năng sinh sản trên loài vật. Do đó thầy thuốc thường hay ghi toa sinh tố này cho người hiếm muộn. Sau đó, người ta ghi nhận sinh tố E có vai trò bảo vệ da niêm và tổng hợp sợi đàn hồi collagen giúp làn da tươi sáng. Sinh tố E còn có vai trò giữ máu loãng và ngăn xơ vữa mạch máu nên thầy thuốc thường cho người bệnh tim uống để ngừa bệnh mạch vành. Chất này có nhiều trong đậu nành, đậu phộng, đậu xanh, hạt mè, hạt điều, khoai lang và trong nhiều loại rau cải nên không cần dùng viên nang sinh tố E trừ thai phụ, người cho con bú và người bệnh tim mạch.

Cuối cùng xin nói đến loại dầu cá Omega 3 là các acid béo không no gồm ba loại EPA, DHA, DPA mà quan trọng nhất là chất DHA có nhiều trong các loài cá vùng biển lạnh như cá hồi, cá tuyết. Thầy thuốc ví DHA như chất vàng của mắt và não vì trong não bộ, DHA chiếm tới 20% trọng lượng não bộ và trong võng mạc mắt chiếm tới phân nửa. Đây là thành phần quan trọng trong phát triển trí tuệ và thị lực ở trẻ em. DHA còn ngăn quá trình lão hóa của não, con người càng già thì hàm lượng DHA càng giảm. Do đó, thầy thuốc khuyên nên bổ sung chất này cho người già và trẻ em.

Bs. Đào Ty Tách

Ý Kiến bạn đọc