Một góc làng quê

Mùa tép trứng quê tôi

Khi cơn gió đầu thu mơn man lên vạn vật đem đến những trận mưa rào nặng hạt, hay trải nắng vàng hanh trên các cánh đồng lúa đương thì… đó là lúc nước trên thượng nguồn đổ về cho mùa tép trứng quê tôi tụ hội sinh sôi.

Đám trẻ chúng tôi đang cuối kỳ nghỉ hè rảnh rang nên phụ việc với gia đình làm lọp chờ vào mùa đặt tép trứng, thêm cái ăn và thu nhập. Dụng cụ để bắt tép có nhiều loại: rổ xúc, đặt dớn…, nhưng vui nhất là khi làm và đi đặt lọp.

Vật liệu làm lọp bằng tre hoặc trúc. Dây bện bằng sợi dây đồng bọc nhựa, dễ bện chắc chắn. Thân lọp chiều dài 3,5 tấc, đường kính 1,5 tấc. Mỗi lọp đặt 2 hom, chiều dài mỗi hom 1 tấc.

Phía sau thân lọp bện kín, có chừa 3 đến 4 cây nan để kéo ra thay mồi và xổ lọp. Lại chuốt riêng cho mỗi lọp một cây nẹp đầu túm, chiều dài 3 tấc để xỏ và ghim lọp xuống đất sình. Khâu vót nan đan lọp phải cặm cụi mấy ngày. Quên cả đau lưng tê mỏi khi đã xong việc, nhìn đôi ba chục lọp thành phẩm chất đầy giàn mà vui mắt.

Mồi đặt lọp là cua, ốc… nhưng nhạy nhất là mồi còng gió. Soạn từng lọp để mồi vào.

Đi đặt lọp vào lúc 4 đến 5 giờ chiều. Nếu thuận nước thì bơi xuồng đặt ngoài mé sông. Còn lúc nước cạn rạch thì xâu lại 2 cặp một, để gánh đi xa đặt 2 đến 3 con rạch mới xong.

Lọp đặt rồi thì sáng sớm phải đi thăm.

Nên móc lỗ vừa cho thân lọp ngập nước để khi nước khuya cạn, chuột bọ không chui vào ăn mồi cắn phá. Nếu ban đêm con nước sình, đặt lọp trúng lắm. Thường hay đặt cạn dưới mé nước một sải tay, nếu đặt sâu dưới lòng rạch tép ít vô. Dân chuyên nghiệp, chịu khó thức đêm theo con nước bơi xuồng thăm lọp 2-3 lần, tép còn tươi rói cân bán ngoài chợ khá bộn tiền Những đêm đầu đặt lọp, bọn trẻ chúng tôi háo hức không sao ngủ được. Cứ mơ màng đếm đi đếm lại, nhớ chỗ này chỗ kia cho đủ số khỏi lạc mất mới yên tâm. Rồi mong trời mau sáng để thăm lọp mang về. Thích thú nhất là lúc kéo lọp lên khỏi mặt nước, tép đầy sau lọp búng chanh chách, xổ ra đầy rổ mà mê thích quên cả lúc lặn lội lạnh lẽo.

Làm tép trứng để nguyên con, lột vỏ đầu cắt đuôi, râu. Cắt chóp đầu để nặn tạp chất đen cho sạch là xong.

Tép trứng chế biến nhiều món ăn dân dã: xào, nấu canh chua, canh rau tập tàng, canh khoai…, nhưng đậm đà và nhớ cả đời là món kho mặn ăn với cơm. Gia vị để ướp món này tùy theo lượng tép ít, nhiều mà gia giảm. Trộn đường, bột ngọt, muối hột, chút nước lã. Ướp ít phút cho đều, bắc lên bếp chụm lửa riu riu, kho đến khô sền sệt nhắc xuống rưới mỡ vào. Liếc qua nồi tép trứng đã kho xong, màu đỏ gạch tươm bóng mỡ, tăng dần thêm cơn đói…

Nhớ những bữa chiều dầm mưa bắt cua đặt lọp, chờ người nhà làm đồng về. Ngồi quây quần quanh mâm cơm gạo lúa sớm hè – thu, cạnh ơ tép trứng kho còn bốc khói thơm lừng. Và miếng cơm cắn con tép mặn giòn, nhai ngốn ngấu đến no lòng ấm bụng lúc nào chẳng hay…

Rồi kỳ nghỉ hè trôi qua. Ngày tựu trường tới thấy mình lớn thêm, và vui mừng với cặp vở cùng áo quần mới may sắm. Trường học ở xa nhà, quanh trường không có hàng quán bán gì cả. Chỉ có cái gà-mên cơm của tôi và các bạn mang bên mình đến lớp. Trong đó lúc nào cũng có ngăn tép trứng kho mặn để ăn bữa trưa là chính.

Gói ghém vào hương vị ấy tất cả tình mẹ, tình quê. Đồng hành và nâng bước chân son đến trường…

 KYM PHỦ

(Cái Bè, Tiền Giang)

Ý Kiến bạn đọc