Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi - Mục con

Một nhiệm vụ “Tuyệt mật” đã qua nửa thế kỷ

 

Đúng nửa thế kỷ đã đi qua, tôi có nhiều đổi thay trong công tác cũng như cuộc sống của một cán bộ thuộc ngành Tuyên giáo… Cũng đúng nửa thế kỷ qua, mỗi lần cơ quan, đơn vị, chính quyền tổ chức kỷ niệm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, ngoài niềm hân hoan của một cán bộ hưu trí đã vinh dự được tham gia 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1947 – 1954) và chống Mỹ cứu nước (1965 – 1975) tại chiến trường Liên khu 5 gian khổ và ác liệt… Trong lòng tôi vẫn đọng lại nỗi niềm chưa biết bao giờ vơi cạn mỗi khi nhớ đến một nhiệm vụ “Tuyệt mật” được Trưởng Ban Tuyên huấn Khu 5 giao tại chiến trường khu 5 năm 1969. Nỗi nhớ khôn nguôi đó theo suốt cuộc đời người đảng viên khi nhận nhiệm vụ mới tròn 4 năm tuổi Đảng và sẽ nhận Huy hiệu 55 năm nhân dịp kỷ niệm 90 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2020).

Kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/9/1969 – 2/9/2019), tôi xin trân trọng kể câu chuyện “Một nhiệm vụ Tuyệt mật” với tất cả tấm lòng đối với Bác Hồ vô vàn kính yêu.

*
Chiến dịch “Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968” kết thúc. Chiến trường Liên khu 5 nói riêng và cả nước nhận những nhiệm vụ nặng nề và gian khổ nhất. Nhà in Giải phóng miền Trung Trung bộ (biệt danh là C9) khẩn trương chia thành 2 bộ phận: – Bộ phận tiền phương luôn theo sát Thường vụ Khu ủy và Ban Tuyên huấn kịp thời in các tài liệu trong công tác tuyên truyền, cổ vũ động viên nhân dân đặt niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ trong cuộc kháng chiến trường kỳ nhưng nhất định thắng lợi. – Bộ phận hậu tuyến chuyển về đóng tại một khu rừng thuộc tỉnh Quảng Nam. Thời điểm này miền Bắc đã chi viện cho nhà in một số thiết bị chạy điện như máy in Tứ Khai, máy chụp ảnh công tắc bằng đèn hồ quang, máy phát điện và 30 tấn giấy in báo. Nhiệm vụ chính của bộ phận hậu tuyến là: tăng gấp đôi số lượng cũng như kích thước tờ báo Cờ Giải Phóng, Tập san Tiền Phong và các tài liệu khác với khẩu hiệu “Làm ngày chưa đủ tranh thủ làm đêm”.

Những tổn thất về người, những máy móc, tài sản, những rẫy lúa nương ngô khoai sắn do nhà in sản xuất, trồng trọt nhằm chủ động tự lo cho đời sống cán bộ công nhân bị máy bay giặc Mỹ tàn phá trong năm 1968 chưa nguôi lòng người thợ… nhưng khi tiếp nhận sự chi viện kịp thời của hậu phương lớn đã trỗi dậy một niềm vui trước sự đổi thay toàn diện sau gần 10 năm thành lập.

3 giờ chiều 30/8/1969, tôi được đồng chí Trần Sâm – Khu Ủy viên Trưởng Ban Tuyên huấn Khu 5 trao bức ảnh Bác Hồ và nói: – Đồng chí có nhiệm vụ trực tiếp tổ chức nhanh nhất in đẹp nhất 10.000 bản chuyển xuống 6 tỉnh đồng bằng và 3 tỉnh miền núi Khu 5 trước 12 giờ ngày 2/9. Sản phẩm giao tại Binh trạm số 6 Trường Sơn.

Năm đó tôi vừa tròn 34 tuổi và là người đảng viên công nhân được 4 tuổi Đảng. Tâm linh mách bảo tôi rằng: “Có thể…”. Tôi liền đứng dậy, chắp 2 bàn tay đưa lên ngực mắt chăm chăm nhìn ảnh Bác, toát lên giọng nói như tuyên thệ:

- Xin chấp hành mệnh lệnh!

Đồng chí Trưởng Ban Tuyên huấn dặn dò:

- Từ đây về khu hậu tuyến thường mất 3 ngày. Phải hành quân khẩn cấp không lệ thuộc thời gian. Cẩn thận khi lội suối, lúc trèo đèo phải bình tĩnh, giữ kín tâm tư không hé lộ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Tôi trông chờ đồng chí và đồng đội hoàn thành xuất sắc!

So-561--Anh-minh-hoa---Mot-nhiem-vu-Tuyet-mat-da-qua-nua-the-ky---Anh-1
Sinh thời Hồ Chủ tịch luôn dành sự quan tâm đến công tác cán bộ, đảng viên (Nguồn: codotphcm.com).

Chia tay đồng chí Trần Sâm và cảm nhận đồng chí đã hiểu được tôi đang nghĩ gì. Đồng đội ở Khu A đang in tài liệu dưới hầm bằng máy đẩy tay. Giám đốc nhà in đi công tác. Đồng chí Bí thư chi bộ đang ở khu hậu tuyến. Tôi liền triệu tập một số cán bộ công nhân kỹ thuật trao đổi việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng: – Bàn phương án vượt sông nếu nước dâng cao chảy mạnh. – Chọn các đường ngắn nhất ở đồng bằng cũng như khúc quanh các triền núi thấp tạo thuận lợi khi hành quân ban đêm. – Trang bị thật gọn nhẹ, mỗi thành viên đều mang theo vũ khí, không nấu ăn trên đường, chỉ dùng lương khô khi có những cuộc hành quân cấp tốc…

Sau khi tiếp nhận nhiều ý kiến tham gia, tôi quyết định: – Đoàn có 4 người, trong đó có đồng chí quê ở Trà My. – Một địa danh nhà in đã đóng quân gần 2 năm làm phó đoàn. – Chuyến đi sẽ thực hiện không quá 28 giờ, trong đó dự kiến có 3 giờ chờ nước sông Là hạ thấp. Chậm nhất 9 giờ tối 31/8 sẽ có mặt tại Khu B.

Bắt tay đồng đội làm việc ở Khu A. Người được hành quân phấn khởi, người ở lại bâng khuâng. Ba lô của tôi chỉ cất giữ ảnh Bác. – Đó là báu vật linh thiêng nhất. – Bản gốc của 10.000 bức ảnh Bác sẽ được in và gửi xuống các địa phương Liên khu 5. Hành quân được 12 giờ không nghỉ và sắp đến trạm giao liên sông Là. Mọi người hồi hộp nóng lòng đều mong sao nước sông Là không cản trở cuộc hành quân trở về chiến khu thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt có một không hai từ trước đến nay của C9. Đến bờ sông, hàng trăm người đang chờ nước hạ thấp. Mực nước cao ngang mốc số 7 (khoảng 3 mét) ghi trên trụ sắt cắm giữa dòng nước chảy mạnh. Tôi nhanh chân bước đến trạm giao liên, thấy một con thuyền nhỏ và các chiến sỹ. Đồng chí trạm phó giao liên hỏi:

- Đồng chí về đâu? Đơn vị nào?

- Tôi trả lời: K40 – C9.

Đồng chí nói ngay một điều mà tôi chưa nghĩ đến:

- 7 giờ tối nay tôi đã chuyển công văn hỏa tốc “Tuyệt mật” về Binh trạm số 6 Trường Sơn. Chắc chắn 12 giờ trưa mai C9 sẽ nhận được.

Tôi mạnh dạn thầm nói với trạm phó:

- Bốn chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ “Tuyệt mật” mà đồng chí vừa cho biết. Rất mong các đồng chí giúp đỡ để sớm được qua sông.

- Chu kỳ dòng nước chảy qua khúc quanh này thường là 4 giờ và chỉ còn hơn 2 giờ nữa thôi. Tôi hứa sẽ đưa tất cả 4 đồng chí qua sông bằng thuyền để được an toàn tuyệt đối. Giờ là lúc cần nghỉ ngơi, ăn sáng, chuẩn bị qua sông vượt núi vào lúc 4 giờ sáng – Đồng chí trạm phó giao liên căn dặn.

Bốn anh em mắc võng bên sông, 4 đầu võng chung một gốc cây. Bốn khuôn mặt nhìn nhau như đang nằm chung trên sàn tre đặt trong lán trại. Người mệt lử, bụng đói cồn cào. Hơn 14 giờ trôi qua, mọi người chỉ ăn lương khô. Không ai ngủ được, gió rừng cùng hơi nước sông Là ban đêm thổi lên mát lạnh. Tôi đặt ba lô cất giữ báu vật trên ngực. Đồng chí đoàn phó đề nghị nấu cơm sáng. Tôi đồng ý, mọi người cùng dậy ngồi quanh bếp lửa. Đột nhiên tôi nghĩ đến kỷ niệm lần đầu tiên được gặp Bác Hồ tại Hà Nội năm 1957. Tôi vắn tắt kể nhằm động viên nhau phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Bác đến thăm Nhà máy in Tiến bộ Hà Nội ngày 18/7/1957 nhân kỷ niệm thành lập Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam 20/7. Đón Bác có 400 cán bộ, công nhân. Bác nói: “Nhà in là công cụ của Chính phủ phục vụ công tác tuyên truyền, cổ vũ toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thi đua hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế. Các cháu phải xứng đáng làm tấm gương học tập rèn luyện, phấn đấu trở thành người đảng viên của giai cấp công nhân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc…”. Làm theo lời Bác dạy, đầu năm 1965 tôi được kết nạp vào Đảng và sau 3 tháng làm người đảng viên dự bị tôi đã tình nguyện trở về miền Nam lần thứ hai mang theo nỗi niềm của Bác “Miền Nam ở trong trái tim tôi”. Câu chuyện đầy nghĩa tình đồng chí, đồng đội ở thời điểm đáng ghi nhớ đối với mọi người…

So-561--Anh-minh-hoa---Mot-nhiem-vu-Tuyet-mat-da-qua-nua-the-ky---Anh-3

Khúc quanh sông Là ở Trà My đúng 4 giờ sáng 31/8/1969, rộn ràng cả trên bờ lẫn dưới nước. Nhiều con thuyền ngược xuôi, nhiều toán thanh niên, dân công, quân đội vượt sông và đoàn quân 4 người của chúng tôi được Trạm phó giao liên trực tiếp đưa sang sông bằng chiếc thuyền nhỏ, hòa cùng dũng khí như một cuộc tấn công thần tốc theo mệnh lệnh Người chỉ huy vĩ đại của một đất nước anh hùng.

Vượt núi băng rừng lội suối. Đói cơm lạt muối không rau mắm, không cá thịt trở thành thói quen trong cuộc sống đời thường đối với người chiến sỹ tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở Liên khu 5. Tôi nhắc lại lời tuyên thệ của 35 cán bộ công nhân Nhà in Giải phóng miền Trung Trung bộ trước đó 5 năm: “Hạt muối cắn đôi C9 không biết đầu hàng”, khi bước vào cuộc Tổng tiến công nổi dậy Mậu Thân 1968 đã trở thành mệnh lệnh bất di bất dịch không những trước mắt mà còn cho cả mai sau.

Đúng 18 giờ ngày 31/8, chúng tôi về đến Khu B trước sự chờ đón của đồng chí Bí thư chi bộ và đồng đội. Cuộc hành quân đúng 25 giờ vượt 3 giờ so với dự định. Toàn bộ Khu B khẩn trương tập trung thực hiện nhiệm vụ. Đồng chí Bí thư chi bộ đã chuẩn bị mọi yếu tố để triển khai thực hiện mọi biện pháp mà công văn hỏa tốc “Tuyệt mật” của Trưởng Ban Tuyên huấn chỉ đạo một cách thuận lợi…

Khu rừng Trà My – một đêm Trường Sơn cuối tháng 8 – trời không trăng, không sao. Khu vực nhà in đóng cách “nóc” của đồng bào Ê Đê gần nửa giờ đồng hồ đi bộ. Không nghe tiếng chày giã gạo, không thấy ánh lửa đốt cây rừng sưởi ấm đêm đông. Một cảm giác cô quạnh, cô đơn…

Dưới khu hầm đặt chiếc máy in ảnh Bác phát ra những âm thanh quen thuộc nhưng nặng nề như xé cả tâm can người thợ vẫn lặng lẽ, đăm chiêu dõi theo từng tấm ảnh Bác rời khỏi khuôn in. Ánh đèn măng sông không được hé lộ cửa hầm nhằm phòng máy bay do thám của địch, nhưng ánh đèn đã dò thấu tâm can những người thợ đang phấn đấu hoàn thành một “ấn phẩm đặc biệt” nhanh nhất, đẹp nhất. Ấn phẩm đặc biệt ấy mà cho đến bây giờ và mãi mãi về sau không một ai ở C9 quên được.

10.000 bức ảnh Bác được xoa mỏng lớp bột trắng do mực in chưa đủ thời gian khô, đóng gói rất cẩn thận khi gặp trời mưa không ướt. Đồng chí Bí thư chi bộ và tôi trực tiếp giao cho Binh trạm số 6 Trường Sơn lúc 10 giờ 45 ngày 2/9, có 2 xe con mang biển số quân đội chờ sẵn…

Đồng chí Bí thư chi bộ nắm chặt tay tôi và nói: C9 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đặc biệt trong đau thương, trong nước mắt và lòng biết ơn vô hạn đối với Bác Hồ kính yêu.

50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh, cháu vẫn có Bác bên mình, cháu luôn hoàn thành nhiệm vụ để Bác vui, lo làm sai Bác buồn, ghi trong lòng lời dạy của Bác để làm theo lời Bác dạy. Từ ngày 19/5/2015, trong tủ kính nhà cháu đặt biểu tượng Bác do Đảng bộ phường 2, quận Phú Nhuận tặng nhân dịp cháu nhận huy hiệu 50 năm tuổi Đảng, 1 biểu tượng căn cứ Liên khu 5 do Huyện ủy Hiệp Phước, tỉnh Quảng Nam tặng ghi nhận 10 năm cháu tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặt biểu tượng Bác do Đảng bộ phường 5, quận Phú Nhuận tặng kết thúc Hội thi kể chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh năm 2007, năm đầu tiên thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị.

Hôm nay, khi cháu viết xong câu chuyện “Một nhiệm vụ Tuyệt mật đã qua nửa thế kỷ” là bài viết đầu tiên thực hiện Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị ban hành ngày 15/5/2016 Về học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Cháu sung sướng được nghe lời dạy của Bác cách đây 62 năm và làm theo những điều Bác dạy để trở thành người đảng viên công nhân tiếp tục phấn đấu trọn hết cuộc đời…

Lê Thức Cảnh
(Q. Phú Nhuận – TP.HCM)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 561

Ý Kiến bạn đọc