Kính văn nghệ

Mất sở hụi

Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch ban hành Thông tư 01 hướng dẫn Nghị định 79 – 2012 và Nghị định 15 – 2016 sửa đổi Nghị định 79 về nghệ thuật biểu diễn. Theo đó, người biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; người đạt danh hiệu tại cuộc thi người đẹp, người mẫu không được chụp ảnh, ghi hình hình ảnh cá nhân không có trang phục. Điều này đồng nghĩa với việc các đối tượng nói trên sẽ không được phép chụp ảnh khỏa thân hoặc ghi hình khỏa thân, dù dưới hình thức nghệ thuật!

- Ui trời, giờ này mới cấm, e là quá trễ. Lâu nay họ thường núp dưới bóng nghệ thuật: Họ cởi hết ra mà kêu là “khỏa thân vì môi trường”, “khỏa thân vì từ thiện”, còn cái “khỏa thân vì… túi tiền” thì họ im, lẳng lặng làm…

- Bởi vì trước đây, điểm c, khoản 2, điều 6, Nghị định 79-2012 quy định một số trường hợp: cấm sử dụng trang phục hoặc hóa trang không phù hợp với mục đích, nội dung biểu diễn và thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa Việt Nam. Tinh thần của nghị định này chỉ cấm việc sử dụng trang phục không phù hợp với thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hóa chứ không cấm trường hợp không có trang phục – chụp ảnh khỏa thân. Nhưng thông tư 01 chỉ cấm một số đối tượng không được chụp ảnh, ghi hình hình ảnh cá nhân không có trang phục. Nghĩa là ngoài các đối tượng này thì những người khác đều được chụp ảnh không trang phục. Nếu vậy thì quy định này có khả năng vi hiến. Điều 16 Hiến pháp 2013 ghi nhận: “Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội”. Vậy, bạn già của tôi có công nhận là hướng dẫn của Thông tư 01 có phần khiên cưỡng, chưa thực sự đúng với tinh thần của nghị định và về lâu dài sẽ kìm hãm sự phát triển của văn hóa nghệ thuật, mà cụ thể là lĩnh vực nghệ thuật tạo hình và nhiếp ảnh nghệ thuật.

- Vậy theo anh thì làm sao? Theo chỗ tôi biết, nếu nói Thông tư 01/2016/TT-BVHTTDL cấm người mẫu, hoa hậu chụp ảnh khỏa thân còn người bình thường thì không cấm là thiếu sự bình đẳng như vậy không chính xác. Việc Thông tư quy định người mẫu, người đẹp đạt các danh hiệu trong các cuộc thi không được phổ biến ảnh khỏa thân trên mạng viễn thông là hợp lý. Bởi vì, thông tư này được áp dụng với đối tượng là người mẫu chuyên nghiệp, người đẹp đạt các danh hiệu trong các cuộc thi sắc đẹp. Về mặt nguyên tắc đã là chuyên nghiệp thì phải có tổ chức biểu diễn hay một tổ chức đứng ra tổ chức và xin cấp phép. Nghĩa là tổ chức xin cấp phép sẽ phải chịu trách nhiệm. Ngoài ra, quy định này nhằm khẳng định rằng: khi người mẫu, người đẹp đã đạt danh hiệu nghĩa là được nhà nước cấp chứng nhận thì đó là hình ảnh của đất nước. Và như vậy thì nhà nước có quyền quản lý. Khi những người mẫu hay hoa hậu chụp ảnh khỏa thân, không mang trang phục hoặc sử dụng trang phục có phần phản cảm thì sẽ ảnh hưởng đến hình ảnh đất nước. Vậy, ông bạn nói nghe thử, ông định nghĩa “về trang phục phản cảm” như thế nào?

- Phản cảm là không phù hợp với thuần phong mỹ tục. Nôm na đó là những bộ quần áo ngắn quá, lộ chỗ nhạy cảm…; nhưng giữa hai bức ảnh cùng khỏa thân, thì cái nào là nghệ thuật? Cái nào là khiêu dâm? Chỗ này khó đó nhe ông bạn, giống như ta hay nói về huyền năng của tôn giáo, người cho là tâm linh, người khác thì mê tín dị đoan? Vậy cái nào đúng? Vì thế, khi hỏi, thế nào là nghệ thuật, thế nào là khiêu dâm thì cũng tùy tình huống… Đọc báo thấy ông Vũ Khánh, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam phân tích, cho dù hiện khó công bố tác phẩm, nhưng ảnh khỏa thân vẫn là một thể loại được anh em nhiếp ảnh rất ưa chụp. Các tác phẩm khỏa thân cũng từng nhận giải thưởng của Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh. Bây giờ ra lệnh cấm, như vậy có vi phạm quyền tự do của công dân không? Trước mắt, hai đối tượng này bị mất sở hụi kể từ ngày 15-5-2016 rồi. Một bên không sáng tác được, một bên không thể dùng cái mình có để làm một chuyện có ích cho xã hội. Vấn đề là người ta chụp ảnh khỏa thân lành mạnh thì phải ủng hộ, còn ảnh khiêu dâm thì mới cấm chứ. Vì cái lệnh này mà cả nghệ sĩ nhiếp ảnh lẫn người mẫu đều bị ảnh hưởng trầm trọng.

- Tôi không thấy cái việc “dùng cái mình có để làm một chuyện có ích cho xã hội” như ông bạn nói , mà chỉ thấy “dùng cái mình có để kinh doanh …”, nghe phía công an báo cáo không…? đầy ra đó, cấm là phải rồi.

- … !!!!

Trương Bến Tre
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 405

Ý Kiến bạn đọc