Tản văn

Lương tâm và trách nhiệm

Ngày 22-10-2016, Văn phòng Chính phủ có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công thương, Bộ Y tế truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng về việc làm rõ, công khai thông tin chất lượng nước mắm. Cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Công an tuyên bố sẽ điều tra vụ nước mắm nhiễm arsen, Bộ Y tế công bố 100% mẫu nước mắm được kiểm tra không có arsen vô cơ vượt ngưỡng, tức an toàn, tức trái ngược hoàn toàn với công bố trước đó của Hội tiêu chuẩn và bảo vệ Người Tiêu dùng Việt Nam (Vinastas). Trước đó, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã trả lời báo chí và truyền thông để trấn an dư luận và ông cho rằng có sự bất thường trong công bố của Vinastas.

Sự quan tâm quyết liệt chỉ đạo thật sự trách nhiệm và chính xác, kịp thời của những nhà lãnh đạo có trọng trách, của những cơ quan có trách nhiệm đã hoàn toàn mang lại niềm tin của người dân trong vụ việc này.

Anh-minh-hoa---Luong-tam-va-trach-nhiem

Xung quanh sự kiện này là hàng loạt câu hỏi đang được đặt ra mà dư luận rất quan tâm chờ đợi kết quả trả lời từ Bộ Công an. Đặc biệt, các cơ quan truyền thông dù vô tình hay cố ý cũng tự rút ra cho mình bài học trong tác nghiệp của mình.

Còn nhớ, trước đó chưa lâu, khi mà thông tin mập mờ về quảng cáo nước mắm công nghiệp, nhưng thực ra là nước chấm bị công luận và người dân lên tiếng thì ngay lập tức có sự việc công bố này của Vinastas. Điều đáng nói là thông tin mà Vinastas công bố là một thông tin hoàn toàn mập mờ. Theo Vinastas đăng trên website của hội này khẳng định “104 (69%) mẫu nước mắm không đạt chỉ tiêu về arsen (thạch tín) – một loại á kim cực độc” (nước mắm truyền thống, vì hội này khảo sát nước mắm truyền thống – NV). Các chuyên gia thực phẩm đã ngay lập tức lên tiếng bác bỏ hoàn toàn thông tin vô trách nhiệm này của Vinastas bởi arsen tồn tại trong cá, nguyên liệu làm nước mắm truyền thống chủ yếu là arsen hữu cơ và không độc hại. Độc hại là arsen vô cơ, nhưng arsen vô cơ trong nước mắm truyền thống rất ít hoặc không có. Dư luận đang đợi câu trả lời từ cơ quan điều tra của Bộ Công an, Vinastas công bố rùm beng thông tin này để làm gì, với động cơ gì?

Trước khi Vinastas công bố thông tin này, trên truyền hình xuất hiện quảng cáo về nước mắm của một hãng nọ với cam kết không có arsen độc hại. Đúng thôi. Làm gì trong nước mắm, mà thực chất là nước chấm công nghiệp có arsen bởi loại nước chấm này đâu có được sản xuất từ cá mà chỉ từ hương liệu cá. Dư luận có quyền nghi ngờ, liệu có mối liên hệ gì giữa các sự kiện trên?

Những cơ quan báo chí vào hùa với Vinastas đưa tin rùm beng kết quả kiểm nghiệm “trật lất” này rồi đây cũng sẽ phải chịu sự trừng phạt của pháp luật. Thế nhưng, thất bại lớn nhất mà họ sẽ phải đối mặt là niềm tin của độc giả với các cơ quan truyền thông này. Những tờ báo vô tình hay cố ý trong chiến dịch “truyền thông bẩn” này dưới con mắt của độc giả cũng là con số không trong sự lựa chọn tới đây của độc giả bởi “một sự bất tín, vạn sự bất tin”. Ai còn có thể tin vào những thông tin của “anh” khi mà những thông tin ấy là “bút máu”. Cho dù thế nào thì những tổ chức, cá nhân đứng đằng sau chiến dịch “truyền thông bẩn” này đã thất bại hoàn toàn. Người tiêu dùng chắc chắn sẽ quay lưng với nước mắm công nghiệp, niềm tin của người tiêu dùng với hội được xem là bảo vệ người tiêu dùng qua sự kiện này có lẽ cũng sẽ không còn.

Thế nhưng, điều mà xã hội quan tâm và vui mừng nhất chính là thị trường nước mắm đã trở lại “bình an” sau bao ngày “sóng to, gió lớn”. Đồng nghĩa với sự trở lại “bình an” này là cuộc sống của hàng triệu ngư dân và những người sản xuất nước mắm truyền thống sẽ trở lại bình thường.

Bài học trong sự kiện này không hề nhỏ và sẽ còn giá trị mãi mãi để những kẻ làm ăn bất lương tự thấy rằng nếu cứ làm ăn kiểu bất lương họ sẽ không còn “đất sống”.

Ngọc Anh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 426

Ý Kiến bạn đọc