Thầy thuốc Văn nghệ

Loạn sản hông

 

Loạn sản hông là thuật ngữ y tế dùng khi hố khớp hông không bao phủ hoàn toàn đầu xương đùi. Điều này khiến khớp hông trật khớp một phần hay hoàn toàn.

Thầy thuốc kiểm tra em bé xem có dấu hiệu loạn sản xương hông ngay sau khi sinh và trong các lần khám thai. Nếu chứng loạn sản xương hông chẩn đoán ở giai đoạn sớm, bó bằng nẹp sẽ khắc phục vấn đề.

Các trường hợp nhẹ của chứng loạn sản xương hông không bắt đầu gây ra các triệu chứng cho đến khi trở thành một thiếu niên hay thanh niên. Chứng loạn sản xương hông làm hỏng sụn lót khớp và gây tổn thương sụn mềm.

Ở trẻ lớn và người trẻ tuổi, phẫu thuật cần thiết để di chuyển xương vào các vị trí thích hợp.

Loạn sản hông có xu hướng xảy ra trong gia đình và phổ biến hơn ở các cô gái. Nguy cơ mắc chứng loạn sản xương hông cũng cao hơn ở những em bé sinh ra ở tư thế mông và ở những em bé bị quấn chặt bằng hông và đầu gối thẳng.

So-607--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Loan-san-hong---Anh-1

Dấu hiệu loạn sản hông thay đổi theo nhóm tuổi. Ở trẻ sơ sinh, ta nhận thấy một chân dài hơn chân kia. Một khi đứa trẻ bắt đầu biết đi, đi khập khiễng thường xảy ra. Trong quá trình thay tã, một bên hông kém linh hoạt hơn so với bên kia.

Ở thanh thiếu niên, chứng loạn sản xương hông gây ra các biến chứng đau đớn như viêm xương khớp hay rách cơ hông. Điều này gây đau háng khi hoạt động. Trong một số trường hợp, ta trải nghiệm cảm giác không ổn định ở hông.

Khi sinh ra, khớp hông tạo ra từ sụn mềm dần dần cứng lại thành xương. Đầu xương đùi và khớp hông cần khớp với nhau vì chúng đóng vai trò làm khuôn. Nếu đầu xương đùi không đặt chắc chắn vào khớp hông, khớp hông sẽ trở nên quá nông.

Trong tháng cuối cùng trước khi sinh, không gian trong bụng mẹ trở nên chật chội đến nỗi đầu xương đùi di chuyển ra khỏi vị trí thích hợp dẫn đến khớp hông nông hơn. Các yếu tố làm giảm lượng không gian trong bụng mẹ bao gồm mang thai lần đầu, em bé lớn quá và sinh ngôi mông nghĩa là đít ra trước thay vì đầu ra trước.

Sau này, chứng loạn sản xương hông làm hỏng sụn mềm và làm rách khớp hông. Chứng loạn sản xương hông cũng làm cho khớp dễ bị viêm xương khớp.

Trong các lần thăm khám cho bé, thầy thuốc thường kiểm tra chứng loạn sản xương hông bằng cách di chuyển chân của trẻ sơ sinh vào nhiều tư thế khác nhau cho biết khớp hông có khớp với nhau tốt không.

Các trường hợp nhẹ của chứng loạn sản xương hông thường khó chẩn đoán và không bắt đầu gây ra vấn đề cho đến khi trưởng thành. Nếu nghi ngờ loạn sản xương hông, thầy thuốc đề nghị kiểm tra hình ảnh chẳng hạn như chụp X quang hay chụp cộng hưởng từ MRI.

Điều trị loạn sản xương hông phụ thuộc vào tuổi của người bệnh và mức độ tổn thương hông. Trẻ sơ sinh thường điều trị bằng nẹp mềm như dây nịt Pavlik giữ phần đầu xương đùi chắc chắn trong hố khớp hông trong vài tháng.

Nẹp mềm không hiệu quả cho trẻ lớn hơn 6 tháng. Thay vào đó, thầy thuốc di chuyển đầu xương vào vị trí thích hợp và sau đó cố định chúng ở đó trong vài tháng. Đôi khi phẫu thuật là cần thiết.

Nếu chứng loạn sản nghiêm trọng hơn, vị trí khớp hông cần được điều chỉnh. Trong phẫu thuật cắt bỏ màng ngoài, thầy thuốc cắt bỏ khớp hông khỏi xương chậu và sau đó đặt lại vị trí sao cho khớp với đầu xương khớp nhau tốt hơn.

Phẫu thuật thay khớp háng là một lựa chọn cho những người lớn tuổi bị loạn sản hông gây tổn thương nghiêm trọng hông theo thời gian rất khó điều trị.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 607

Ý Kiến bạn đọc