Thầy thuốc Văn nghệ

Lỗ dò trực tràng

 

Lỗ dò trực tràng là gì?

Lỗ dò trực tràng là kết quả của chấn thương khi sinh con, bệnh viêm ruột, điều trị bức xạ ung thư vùng xương chậu hay biến chứng sau phẫu thuật vùng chậu.

Lỗ dò trực tràng âm đạo là gì?

Lỗ dò trực tràng âm đạo là một kết nối bất thường giữa phần dưới của ruột già (trực tràng) và âm đạo, sự thông thương này cho phép khí và phân đi qua âm đạo.

Tình trạng này gây đau khổ và khó chịu về thể chất, ảnh hưởng đến lòng tự trọng.

Một số lỗ dò trực tràng tự đóng, nhưng hầu hết cần sửa chữa bằng phẫu thuật.

So-593--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Lo-do-truc-trang---Anh-1

Triệu chứng?

Tùy thuộc vào kích thước và vị trí lỗ dò, ta có các triệu chứng nặng nhẹ khác nhau hoặc các vấn đề lớn liên quan đến tiểu tiện và vệ sinh. Các dấu hiệu và triệu chứng của một lỗ dò trực tràng âm đạo có thể bao gồm: thông khí, có phân và mủ từ âm đạo, dịch tiết âm đạo có mùi hôi, nhiễm trùng đường âm đạo và đường tiết niệu, đau khi giao hợp.

Nguyên nhân?

Lỗ dò trực tràng hình thành sau chấn thương khi sinh con. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của lỗ dò trực tràng. Điều này xảy ra sau một quá trình chuyển dạ dài và khó khăn.

Nguyên nhân phổ biến thứ hai của lỗ dò trực tràng là bệnh Crohn, một bệnh viêm ruột. Ung thư hay xạ trị

ung thư trong vùng xương chậu cũng dẫn đến lỗ dò trực tràng. Phẫu thuật vùng âm đạo, đáy chậu, trực tràng hay hậu môn, cắt bỏ tử cung cũng dẫn đến lỗ dò.

Các biến chứng của lỗ dò trực tràng bao gồm không kiểm soát được phân, mất vệ sinh, nhiễm trùng đường âm đạo hay đường tiết niệu.

Một lỗ dò nhiễm trùng hình thành áp xe và trở nên nguy hiểm đến tính mạng nếu không điều trị.

Cách điều trị như thế nào?

Thầy thuốc thực hiện kiểm tra thể chất để xác định vị trí lỗ dò trực tràng và kiểm tra khối u nếu có, tìm dấu hiệu nhiễm trùng hay áp xe. Thầy thuốc kiểm tra âm đạo, hậu môn và khu vực xung quanh bằng bàn tay đeo găng.

Thầy thuốc sử dụng mỏ vịt để nhìn vào bên trong âm đạo, lấy một mẫu mô để phân tích trong phòng thí nghiệm.

Cho bệnh nhân uống thuốc xổ bari giúp xác định lỗ dò nằm ở trực tràng hiển thị trên hình ảnh X quang.

Thầy thuốc đặt một tampon vào âm đạo, sau đó tiêm thuốc nhuộm màu xanh vào trực tràng. Thuốc nhuộm màu xanh ở trên tampon chỉ ra lỗ dò.

Chụp cắt lớp vi tính CT bụng và xương chậu cung cấp nhiều chi tiết hơn so với chụp X quang. Chụp CT giúp xác định vị trí lỗ dò và xác định nguyên nhân.

Chụp cộng hưởng từ MRI tạo ra hình ảnh các mô mềm trong cơ thể. MRI giúp hiển thị vị trí của lỗ dò.

Siêu âm hậu môn trực tràng sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh hậu môn và trực tràng.

Nhân trắc trực tràng đo độ nhạy và chức năng của trực tràng giúp cung cấp thông tin về cơ thắt trực tràng và khả năng kiểm soát phân. Thử nghiệm này không xác định vị trí lỗ dò, nhưng giúp lập kế hoạch sửa chữa lỗ dò.

Điều trị lỗ dò tùy thuộc vào nguyên nhân, kích thước, vị trí và ảnh hưởng của nó đến các mô xung quanh. Nếu lỗ dò bị nhiễm trùng, thầy thuốc cần tiêm một đợt kháng sinh trước khi phẫu thuật.

Hầu hết mọi người cần phẫu thuật để đóng hay sửa chữa lỗ dò trực tràng.

Thầy thuốc khâu lỗ dò hậu môn hay dùng miếng vá mô sinh học đắp vào lỗ dò cho phép mô phát triển và chữa lành lỗ dò. Thầy thuốc cũng sử dụng một mảnh ghép mô lấy từ một bộ phận cơ thể gần đó hay gấp một vạt mô khỏe mạnh lên trên lỗ dò.

Thầy thuốc cũng sửa chữa cơ thắt hậu môn nếu chúng bị tổn thương do lỗ dò hay do sẹo vì phóng xạ.

Thực hiện phẫu thuật đại tràng trước khi sửa chữa lỗ dò trong các trường hợp phức tạp hay tái phát bằng cách mổ hở thành bụng thay vì qua trực tràng.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 593

Ý Kiến bạn đọc