Trong nước

Kỷ niệm 100 ngày mất của giáo sư – nhạc sĩ Ca Lê Thuần – Việt Nam – Tiếng Hát Trái Tim Ta

Nhân kỷ niệm 100 ngày mất của Giáo sư – Nhạc sĩ Ca Lê Thuần, vào lúc 19 giờ 30 ngày 27/4/2017 tại Nhà hát Thành phố (số 7 Công trường Lam Sơn, Q.1, TP.HCM) diễn ra chương trình nghệ thuật mang tên ”Việt Nam – tiếng hát trái tim ta”.

Giáo sư – Nhạc sĩ Ca Lê Thuần, một nhà sư phạm, một nhà lý luận, một nhạc sĩ sáng tác và một nhà hoạt động chính trị, xã hội. Người Thầy của nhiều thế hệ học sinh. Trong cả cuộc đời GS-NS Ca Lê Thuần đã cống hiến từng phút giây cho sự nghiệp phát triển của nghệ thuật âm nhạc nước nhà. Ông là người đã định hướng, mở đường và tạo đà phát triển cho những khuynh hướng nghệ thuật nói chung và cho nghệ thuật âm nhạc nói riêng, với những đề xuất mang tính chiến lược cho sự phát triển lâu dài ở tầm cao như: Thành lập các nhà hát như nhà hát kịch, nhà hát giao hưởng, đặt lại vấn đề cải cách âm nhạc cho điện ảnh, âm nhạc cho sân khấu cải lương, kịch, múa, tổ chức những diễn đàn âm nhạc, đầu tư cho sáng tác và biểu diễn khí nhạc…

Poster-chuong-tring-Viet-Nam---Tieng-hat-trai-tim-ta
Poster chương trình Việt Nam – Tiếng hát trái tim ta

Là một nhà sư phạm có kiến thức uyên thâm, với phương pháp và bản lĩnh sư phạm khoa học, vững vàng, GS-NS Ca Lê Thuần đã góp phần đào tạo nhiều thế hệ học sinh xuất sắc. Với vai trò một nhà sáng tác, ông đã có một số lượng tác phẩm khá lớn ở nhiều thể loại khác nhau. Chính sự nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực lý luận âm nhạc, về mỹ học âm nhạc, và những kiến thức hiểu biết sâu rộng về nền âm nhạc bác học và âm nhạc dân gian, qua các tác phẩm và tài liệu ông để lại, là một tài sản quý giá đối với giới nghiên cứu cũng như công chúng thưởng thức thẩm mỹ âm nhạc. Điều rất quý là, mỗi tác phẩm của ông luôn phảng phất chất liệu của âm nhạc dân gian Việt Nam, đặc biệt là dân ca Nam bộ.

Có thể thấy rằng, trên cương vị nào GS-NS Ca Lê Thuần cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, để lại sự kính phục và tình cảm sâu đậm trong lòng các đồng nghiệp, đồng chí. Trong đó, có lẽ do đam mê cùng những thiên khiếu về sư phạm, cùng với những tư duy của một nhà lý luận, GS-NS Ca Lê Thuần chú trọng nhiều đến công tác giảng dạy, đào tạo, và ngay cả những tác phẩm được sáng tác cũng với mục đích để bổ sung cho giáo trình giảng dạy. Với phong cách thoải mái, giản dị nhưng đầy uyên bác, bên cạnh những tác phẩm giao hưởng mang tầm học thuật với nhiều thủ pháp sáng tác đầy kỹ thuật, GS-NS Ca Lê Thuần vẫn dung dị cho ra đời những bài hát mang tâm tình của người Việt đối với quê hương.

Sau ngày thống nhất đất nước, GS-NS Ca Lê Thuần trở về miền Nam, công tác tại Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh. Là người được đào tạo chuyên sâu về chuyên ngành hòa thanh và phức điệu, ông có công rất lớn trong việc xây dựng chương trình của 2 bộ môn này ở hai học viện âm nhạc lớn trong nước. Trong các tác phẩm thanh nhạc, GS-NS Ca Lê Thuần đã sử dụng các thủ pháp phức điệu kết hợp sự thay đổi màu sắc của hòa âm, rất ấn tượng, âm thanh rất đầy đặn, nhiều gam màu tương phản, thể hiện của người sáng tác được đào tạo bài bản, rất điêu luyện trong nghề nghiệp. Thành công nhất phải kể đến những tác phẩm ông viết cho múa và vũ kịch, tiêu biểu là vở “Ngọc trai đỏ” và “Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga”. Hai tác phẩm này mang tính đột phá cao, vừa mang tính chất hiện đại vừa đậm chất nhạc Nam bộ, được xem như những thành tựu của nền âm nhạc hàn lâm TP. Hồ Chí Minh. 

Trong chương trình “Việt Nam – tiếng hát trái tim ta”, khán giả lần lượt được thưởng thức các tác phẩm: “Việt Nam – tiếng hát trái tim ta”, do ca sĩ Anh Bằng thể hiện cùng hợp xướng và dàn nhạc Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch TP.HCM, dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Trần Nhật Minh; Nguồn sáng dẫn đường (Phạm Trang trình bày); múa Đàn tỳ bà (trích đoạn trong vở vũ kịch Lục Vân Tiên – Kiều Nguyệt Nga từng công diễn vào năm 1999); Dòng sông quê hương (do Phạm Duyên Huyền và Dàn nhạc giao hưởng biểu diễn); bản “Concerto cho piano và dàn nhạc” – chương 1 (do nghệ sĩ piano Nguyễn Thùy Yên biểu diễn cùng dàn nhạc Nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch TP. Hồ Chí Minh); múa “Ngọc Trai đỏ” (biên đạo: NSND Vũ Việt Cường – Kim Quy, biểu diễn: Trần Hoàng Yến, Đàm Đức Nhuận); hợp xướng “Đất Cồn trên quê hương”; hợp xướng “Sông Hậu hiền hòa”; song ca “Bài ca tình yêu” (biểu diễn: Võ Thụy Ngọc Tuyền và Phạm Trang); hợp xướng “Cầu Cần Thơ”.

Chương trình “Việt Nam – tiếng hát trái tim ta” là lòng tri ân sâu sắc từ những nghệ sĩ biểu diễn và của các đồng nghiệp, các thế hệ học trò và công chúng yêu nhạc GS-NS Ca Lê Thuần, ông đã ra đi ở tuổi 78, ngành đào tạo âm nhạc trong nước mất đi một người thầy khả kính, làng khí nhạc Việt Nam sớm chia tay với một nhạc sĩ tài hoa nổi tiếng qua nhiều tác phẩm giao hưởng, khí nhạc đậm đà bản sắc dân tộc. Với sự nghiệp và gia tài các tác phẩm để lại, GS-NS Ca Lê Thuần là một tấm gương sáng trong nền nghệ thuật nước nhà, tác phẩm của ông luôn mang hồn thiêng dân tộc. Mong rằng thế hệ sau sẽ mãi mãi luôn ghi nhớ và tâm niệm những lời truyền dạy sâu sắc của GS-NS Ca Lê Thuần.

Nguyễn Minh – Quỳnh Hương
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 448

Ý Kiến bạn đọc