Truyện ngắn

Kể cũng có lý

Vợ chồng Sáu Thẩm có 6 đứa con. Ba trai, 3 gái ngon lành lắm. Dân miền Tây sông nước nên trai đẹp như hoàng tử, gái như công chúa vậy. Xưa nay miền Tây nổi tiếng, ngoại trừ khoản phóng khoáng thì cái đẹp hình thể và nhan sắc cũng lẫy lừng lắm lắm. Khổ cái, 3 cô lấy trúng 3 thằng chồng nghèo rớt mồng tơi. Ba cậu trai cũng vậy. Thông thường, khi hôn nhân tựa trên nền tảng tình yêu thì nghèo cũng là sự thường. Nhưng đã nghèo thì lắm chuyện trời ơi.

Lâm. Thằng trai lớn những 4 con vợ. Nó đẹp trai quá, tướng tá cao ráo. Đàn ông con trai mà trắng như bông bưởi, ăn nói rất chi mượt mà. Lâm chơi quá, con vợ đầu chịu không xiết nên đánh nhau ngày một. Trong một xung đột có hung khí vợ tọng vô miệng chồng một cái chai, hơi mạnh tay nên Lâm bị rớt 4 cái răng cửa. Tuy vậy Lâm vẫn cứ bô trai và quyến rũ, bằng chứng là sau khi vợ để con lại bỏ đi không lời từ giã, Lâm có liền em khác. Em nầy bán cà phê đèn mờ, chả hiểu Lâm ngọt nhạt làm sao mà em theo Lâm về ra mắt Sáu Thẩm. Chỉ 3 tháng là “nường” cuốn tượng dông mất. Nường thứ ba cũng một khuôn. Xưa nay dân sống bằng “vốn tự có” dễ gì chấp nhận dầm nắng phơi gió kiếm cái ăn. Nhà Sáu Thẩm cha truyền con nối nghề xây dựng. Từ nhà cấp 4 đến công trình cao cấp cỡ nào Sáu Thẩm bao tiêu hết. Là dâu hay rể Sáu phải quen nắng và gió. Ai sợ đen thì – a lê hấp – đi chỗ khác chơi. Đi thì đi các cô sợ gì ai, tưởng anh đẹp hào hoa có tiền em mới theo, nay khố rách thì xin phép anh, em thăng! Cuối cùng Lâm gặp một em hơn 40 một chút. Hơn Lâm trên chục tuổi, thiên hạ nói Lâm “lái máy bay bà già“. Sồn sồn tuy không đẹp nhưng có tiền. Nuôi anh ăn chơi mút chỉ cà tha. Nhưng chỉ anh mà thôi.

Lãm – em kế Lâm – có vợ tên Luyến. Thằng nầy khét tiếng sợ vợ. Sợ cũng phải thôi. Lãm và vợ lấy nhau được 7 năm. Làm dâu suốt chừng ấy thời gian Luyến không có một đồng bạc. Khi thằng út Làm lấy vợ mới được ra riêng. Cả hai theo Sáu Thẩm, chồng thợ vợ phụ mới một năm dư được 20 triệu. Lãm cầm tiền đi sắm chiếc xe xịn xịn lấy le với bà con cô bác. Nó đi đúng 2 ngày 2 đêm mới về. Lúc Lãm về chỉ duy nhất có thằng Vỹ con thằng Lâm ở nhà. Vỹ tuy ở với bà nội, cha không ngó nhưng được bà má mua cho cái laptop để đi học. Lãm về cho Vỹ mấy đồng sai đi mua gói thuốc, thằng cu về thì cả chú cả laptop mất dạng. Thì ra Lãm thua bài. Để gỡ 20 triệu Lãm cúng luôn laptop. Con Luyến giận tím mắt tím mũi. Nó dẫn con về bà ngoại thì mẹ chồng chận lại:

- Mày đi đâu thì đi để cháu nội tao lại. Công tao nuôi nó suốt 7 năm nay.

Luyến không vừa:

- Má đừng ép con. Sáu năm con làm dâu không có một đồng bạc. Làm bao nhiêu má lấy hết để nuôi con ông Lâm với mấy đứa cháu ngoại của má. Con con lớn lên là tiền của con làm ra. Nay thằng chồng con phá của con quyết định không ở nữa. Má lấy quyền gì giữ con tui? Bà mà giành – nó trở giọng từ má qua bà, từ con qua tui – tui không nhịn bà đâu.

Ba chị em gái nghe cô dâu nói hỗn liền xúm vô đua sủa. Luyến rút trong lưng ra con dao phay:

- Đứa nào nhào vô tao lụi đứa đó liền.

Cả nhà phải buông tay cho Luyến đi. Sau đó là một chuỗi những năn nỉ ỉ ôi của thằng mê bạc bài. Cả vợ chồng Sáu Thẩm cùng xuống nước, xin con dâu bỏ qua cho thằng chồng khờ dại. Sáu Thẩm phải tậu cho cái xe Luyến mới bỏ. Nếu không vì thằng cháu nội nuôi nấng suốt 6 năm dễ gì Sáu Thẩm lụy. Chưa hết – vợ thằng Lâm – tức má ruột thằng Vỹ – điểm mặt Lãm:

- Mày trả laptop cho con tao, không là chết bà mày a con.

Riêng út Làm thì chỉ bia bọt chút đỉnh. Nó lấy được con vợ rất hiền. Sáu Thẩm nói với hai vợ chồng nó rằng tao vay hết mấy chục triệu làm đám cưới cho bây. Bây giờ phụ tao trả nợ xong rồi muốn riêng tao cho riêng. Thợ thầy dưới trướng Sáu Thẩm cười cười rằng bà Thẩm vàng bó trong người cả tấn, tại bả muốn lột vợ chồng thằng Làm như thằng Lãm trước đây chớ vay mượn khỉ khô gì. Vợ chồng Làm cũng không thèm riêng. Cái bụng lum lên trước khi cưới bộ ngu sao riêng?

Đó là con trai. Ba cô con gái tuy đều chồng con nhưng chả đề huề. Mấy ông rể chả sợ chi nghèo. Thiệt đó. Cứ nhìn cái nước giải mỏi sau một ngày dầm nắng phơi gió là biết liền. Ba ông cha trẻ rủ anh và em vợ gầy sòng nhậu, có đánh bài. Thằng nào thua là chung. Riêng thứ bảy chúng sát phạt luôn lương lậu. Tất nhiên là vụ bài không có tên Lãm vì bao nhiêu tiền làm ra con Luyến đã lãnh sạch. Để đỡ ghiền Lãm vấn kế cho Làm binh xập xám hoặc chặt hẻo. Việc con cái từ ăn cho đến học cả bọn vô tư lắm, chúng nói:

- Kệ tụi nó đi. Học hành gì. Tao đây học mấy mà cũng thợ hồ như ai.

Thực ra bọn liều mạng nầy ỷ vô cái tình thương mến thương bao la của bà Sáu Thẩm. Lính dưới trướng của Sáu phán rằng tiền kiếp của vợ chồng Sáu là cha nội Tào Tháo, kiếp nầy bị bầy cháu nội ngoại nó hành để trả cái gian hùng giảo quyệt đã vay. Nghe mà buồn cười, chả qua thầu khoán Sáu Thẩm ăn nên làm ra nên cha mẹ của bầy trẻ mới ỷ. Nhưng mà tại sao lại ỷ khi chồng ăn lương thợ vợ ăn lương phụ? Ở đời, con mình mình lo sao làm có tiền lại tựa vô thân già? Thiên hạ nhỏ giọng mà rằng:

- Khì khì… Nói nhỏ nghe nè. Hồi đó 10 thằng mê con gái Sáu Thẩm hết cả 10. Anh nào muốn trăm năm thì phải làm rể. Thằng nào cũng dính 3 năm đi lên, chừng ra riêng chỉ có cái bay với cái máng. Nay tụi nó tựa hết vô lưng Sáu Thẩm cũng phải thôi. Với lại cha mẹ ông bà làm ra thì con cháu ăn chớ ai vô đó, không ăn ba bữa chết có mang theo được đâu?

Tuy đó đây bốn phương nhưng bầy cháu nội ngoại của Sáu lại ở phố lớn với bà cố, mẹ ruột bà Sáu. Bà già 73 tuổi nầy có bổn phận coi ngó đám cháu, còn cơm nước cho chúng có tiệm lo. Chiều thứ bảy, bà có bổn phận phôn cho taxi đến đón chúng đi thăm cha mẹ và ông bà. Bầy trẻ ngó nhỏ xíu vậy chớ đi qua nhiều tỉnh lắm. Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh và các tỉnh miền Tây không nơi nào chúng không biết. Cái nghề của Sáu Thẩm đó đây khiếp lắm. Chơi với cha mẹ ông bà hết ngày chủ nhật là bầy trẻ quay lại phố lo dùi mài kinh sử.

Nhưng cái sự học vốn nhiêu khê, thì có cái chi dính vô trí tuệ mà nhẹ nhàng? Đâu phải cứ ôm cặp đến lớp là xong. Muốn khá giỏi thì phải được kèm cặp thêm ở nhà. Nhưng chuyện kèm cặp cho bầy trẻ thì xin hỏi, ai kèm? Vậy nên bầy trẻ được giao khoán cho thầy cô và trường học. Tan trường là chúng lao vô ba cái trò chơi trong máy tính. Vụ máy tính bảng nầy bắt đầu từ con Luyến. Nó nói với con trai rằng mày vô được lớp 6 tao mua cho máy tính bảng. Chả hiểu làm sao mà thằng cu vô lớp 6 như ai. Cả mấy chục mạng thợ thầy của Sáu Thẩm lăn ra cười khi cu con vào trung học. Biết sao cười không? Hôm đó con Luyến hỏi 8 lần 9 bao nhiêu mậy? Thằng nhỏ trơ cái mặt đần. Mới hay lớp 5 mà ông thần không thông bản cửu chương. Cả nhà Sáu Thẩm cũng lăn ra cười. Không lý khóc? Nhưng mà cha mẹ đã hứa là phải cho, thằng cu ôm máy tính bảng tha hồ chơi. Vậy là bầy trẻ cũng đòi cha mẹ chúng cho di động. Ra cái màn con mày có con tao cũng không thua.

Lính tráng dưới trướng Sáu Thẩm nhiều tay giỏi lắm. Ông Ba Hùng chẳng hạn. Nghèo, đi phụ hồ nhưng chữ nghĩa cả bụng. Con gái tốt nghiệp Đại học Sư phạm hạng khá. Con trai cũng đang đại học. Ba Hùng khoe suốt 12 năm con ông không học thêm bất cứ môn gì. Môn nào Ba Hùng cũng kèm con cái đến cái độ chúng tinh thông trước khi vào niên khóa mới. Hơi buồn là tốt nghiệp xong con gái ông không có nơi để thi thố tài học. Con nhỏ phải ở nhà phụ mẹ bán bún riêu đợi thời. Bảy Hậu cũng không thua, rảnh rảnh Bảy đốt điếu thuốc bập phà rồi nói chuyện Tây Tàu Âu Á ai nghe không ghiền người đó bị điếc. Sáu có thằng con Cao đẳng Hóa thực phẩm hẳn hoi, đang phụ việc trong… lò bánh mì. Cũng đợi thời. Tìm không ra chỗ dung thân dung tài thì ngồi chứ đứng đợi mỏi chân lắm.

Vợ chồng Sáu Thẩm quý trọng hai ông phụ hồ tài cao phận mỏng nầy lắm lắm. Mỗi thứ bảy lãnh lương, bà Thẩm luôn đưa tiền bồi dưỡng để hai lão gia chủ trì cuộc nhậu cho tất cả. Nói đến tính tiền thợ ai cũng bái phục bà Sáu. Thằng A sáu công mỗi công hai trăm rưởi, sáu năm ba mươi, sáu hai mười hai là triệu rưởi. Cho mày thêm một trăm là triệu sáu. Nghe bà Sáu tính nhẩm là dân toán học phải nghiêng đầu. Vậy nên mới có màn khen nhau trước vui sau lấy lòng vợ chồng chủ thầu:

- Phải công nhận chị tính nhẩm quá xá nhanh chị Sáu. – Ba Hùng nói.

- Tui 20 năm làm vụ nầy nên quen thôi anh ơi.

- Bầy cháu chị mà học đến nơi đến chốn sau nầy ngon lắm à. Mà sao mấy bữa nay thằng Vỹ không đi học vậy chị?

- Tui cho nghỉ rồi anh. Cho nó theo ông nội vô công trình làm quen với việc là vừa rồi.

- Trời đất! Mười ba tuổi, mới lớp 7 mà chị?

- Cháu tui mà học hành gì anh ơi! Với tui biết đọc biết viết là được rồi. Như tui lớp 3 chớ bao nhiêu. Anh nghĩ coi, cha má bọn nhỏ chả có đứa nào chủ tâm cho con ăn học. Tất cả ỷ vô tui và ông Sáu. Làm sao xiết được hai anh? Mà suy cho cùng ra…

- Cùng sao chị?

- Nói hai anh đừng buồn nghe. Tui dốt thấy sao nói vậy à.

- Chị nói đi. Ba Hùng và Bảy Hậu đây nào dám buồn chị.

- Tui thấy học cho nhiều cũng chả ra cái ôn gì ở thời nầy.

- Trời… chị giỡn chơi! Thấy thằng kỹ sư Thanh không? Nó chỉ cập cây thước vô tường nói một câu là vài trăm vô túi liền.

- Anh tưởng để được cái giám sát công trình là dễ lắm sao? Thằng Thanh tâm sự với tui nó phải bỏ ra một mớ khá khá mới được đó. Khá ở đây là từ dăm bảy chục cho đến cả trăm triệu đó anh.

- …

- Như con gái anh Ba Hùng đây mười sáu mười bảy năm đèn sách. Tốn biết bao nhiêu để rồi phụ bán bún riêu thôi sao? Còn con anh Bảy đi phụ lò bánh mì lương lậu thua thợ hồ xa lắc. Tui nghe nói cỡ con anh muốn đứng lớp phải chung chi nhiều tiền, có không anh Ba?

- Người ta đồn bậy chị ơi! Làm chi có chuyện đó.

- Vậy tại sao con anh thất nghiệp?

- …

- Mà không riêng con hai anh đâu nghe. Tôi biết có cả vài chục đứa học xong rồi nhưng bây giờ chả biết làm chi. Bàn tay cả đời cầm cây bút bây giờ đâu dễ phụ hồ được hai anh. Một là không quen, hai là sĩ diện mình cao đẳng đại học bán sức mà ăn ngó không được. Bọn con gái còn vô mấy công ty làm công nhân. Còn lũ trai thì hầu hết tiêu sầu trong sòng nhậu. Gia cảnh có tiền chả nói làm chi, mấy đứa con nhà nghèo ráng vượt đói khổ, cha mẹ cầm ruộng bán đất vay mượn để cho xong cái sự học. Xong rồi giờ mới chết đó hai anh. Tình thiệt mà nói tui làm nghề nầy đi qua nhiều xứ nhiều nơi. Quá biết cái long đong của chuyện có học mà thất nghiệp. Thà rằng anh dốt mà chuyện chi cũng làm. Còn có học, lại học cao nó như quá lứa lỡ thì, cao thì không tới thấp thì không xong… Vậy nên, nhà tui nghèo quen lao động, có muốn học lên cao cũng không tiền. Tập làm cho ăn chắc. Phải không hai anh?

- Chị Sáu à – Bảy Hậu cười lớn – chị nói vậy e không thấu tình đạt lý. Học là để mưu cầu cái tri thức, tức là sự hiểu biết đó chị.

- Dạ… Anh Bảy nói là tui thông liền. Bầy con tui chân bằng đầu, đầu bằng chân. Vợ chồng quả là thiếu cái tri chi đó mà anh nói. Nghe con dâu mày mi tao tớ với chồng tui cũng buồn. Con rể chửi bới đánh đập con gái mình tui cũng xót. Nhưng những điều đó chưa chắc xuất phát từ thiếu hiểu biết đâu anh. Tui thấy lắm thằng học hành cao tận trời mà đối với cha mẹ nhạt như nước ốc, đối với vợ con cũng tục tằn thô lỗ lắm anh. Mà tui chắc hai anh cũng thấy những kẻ đó. Với lại tui nói theo ông bà rằng: Vai đeo bị bạc kè kè, nói bậy nói bạ người ta nghe ầm ầm. Sự hiểu biết nằm ở đồng tiền hai anh à. Tui dốt nên có sao là nói vậy hai anh đừng buồn tui tội nghiệp. Mà thôi hai anh nhậu nghe, tui đi có chút việc.

Hai lão gia tài cao phận mỏng chí khí chả có để mà uất nhìn theo. Bảy Hậu lắc đầu:

- Mụ nầy đúng là lí sự cùn.

Ba Hùng chép miệng:

- Nhưng mà có sai đâu anh Bảy.

Nguyễn Trí
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 384

Ý Kiến bạn đọc