Ngoài nước

Italia: Băng đảng tranh thủ Covid-19, gây bạo loạn, cướp bóc, “hút máu” người dân, doanh nghiệp

Asia News Ngày 11-4 Cho Hay, Mafia Italia (Ý) Dường Như Thích Một Cuộc Khủng Hoảng. Với Các Ông Trùm Khét Tiếng, Khủng Hoảng Càng Lớn Càng Tốt. Trong Khi Covid-19 Tàn Phá Ý, Giết Chết Hàng Ngàn Người, Áp Đảo Hệ Thống Y Tế Và Ăn Mòn Doanh Nghiệp , Thì Mafia Đục Nước Béo Cò –  Từ Cosa Nostra Ở Sicily (Nơi Khởi Nguồn Của Mafia), Đến Ndrangheta Ở Calabria Và Camorra – Ở Naples,  Đang Ngất Ngây Men Say Với Mong Muốn Biến Các Mối Đe Dọa Thành Cơ Hội. Trong Khi Cảnh Sát Dành Thời Gian Chống Dịch Thì Tội Phạm Lợi Dụng Trỗi Dậy. Cơ Quan Tình Báo Cho Biết, 65% Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Nguy Cơ Phá Sản Do Covid-19 Và Mafia Sẽ Chìa Tay Ra Thâu Tóm, Các Giao Dịch Chuyển Nhượng Sẽ Đạt Mức 7% Gdp Trong Năm Nay.

 

Ở nhiều khu vực, các loại tội phạm như tống tiền, buôn bán ma túy trên đường phố… đang giảm, cảnh sát cho biết. Tuy nhiên, tội phạm có tổ chức nhanh chóng nhảy vào các lĩnh vực liên quan coronavirus.

Theo lãnh đạo lực lượng cảnh sát Ý, mafia, đặc biệt là băng đảng khét tiếng nhất “Ndrangheta” có thể rót tiền vào các công ty lớn đang gặp khủng hoảng về thanh khoản, cũng như các doanh nghiệp vừa và nhỏ – những đơn vị có thể mất khả năng chi trả vì lệnh phong tỏa để thâu tóm. “Sau khi tình trạng phong tỏa ở Ý kết thúc, các tổ chức tội phạm có thể đã gây ô nhiễm nền kinh tế, kiểm soát nhiều công ty mà trước đây chúng không xâm nhập được”, người đứng đầu lực lượng cảnh sát Ý, ông Franco Gabrielli cảnh báo.

So-591--Anh-minh-hoa---Italia-Bang-dang-tranh-thu-Covid-19-gay-bao-loan-cuop-boc-hut-mau-nguoi-dan-doanh-nghiep---Anh-5
Cảnh sát tuần hành con đường hay cướp giật mùa Covid-19 ở Naple. Ảnh: Reuters.

Phong tỏa không lo bằng MAFIA

Những vụ việc cho thấy một thực tế, ở một số khu vực kém phát triển của Ý trong thời kỳ phong tỏa, đại dịch Covid-19 không phải là thứ duy nhất khiến người ta lo sợ. Trong khi dịch bệnh tiếp tục hoành hành ở miền bắc nước Ý, miền nam nước này phải chịu tác động kép – sự đói nghèo và sức ảnh hưởng của tội phạm có tổ chức. Nghiêm trọng hơn, nhiều băng nhóm tội phạm có tổ chức đang lợi dụng tình hình hiện nay để kêu gọi người dân gây bạo loạn. Cảnh sát Ý đang điều tra một nhóm có tên trên Facebook là “Cách mạng Quốc gia” đang kích động mọi người cùng cướp phá mọi siêu thị.

Một nhân viên cảnh sát giấu tên cho biết: “Những đối tượng đứng sau các tổ chức này là những tên hành nghề trộm cướp từ trước đó. Giờ khi lệnh phong tỏa được thiết lập, chúng không còn mục tiêu nào khác ngoài siêu thị và các tiệm thuốc. Rất nhiều người vì đói nghèo do đại dịch Covid-19 đã nghe theo lời kêu gọi của chúng”.

Giới chức Italia cũng lo ngại mafia nhân dịp này để tuyển mộ người cho chúng. “Các băng nhóm tội phạm có rất nhiều tiền và những người nghèo khó cuối cùng cũng phải chấp nhận làm việc cho chúng và một khi “tay đã nhúng chàm”, họ không còn đường lùi”, Giáo sư Giovanni Orsina tại Đại học Luiss nhận định. Để đối phó với tình hình này, Thị trưởng Palermo Leoluca Orlando đã yêu cầu Chính phủ thiết lập một “khoản thu nhập sinh tồn”, cho những người nghèo khổ nhất để tránh việc các băng nhóm tội phạm lợi dụng họ để kích động bạo lực.

Ngày 4/4, cảnh sát thành phố Naples đóng cửa một website bán khẩu trang rởm và xử lý một nhà máy khẩu trang. Cùng ngày, ở thành phố Bari bên bờ biển phía nam Italia, một băng nhóm cướp một xe tải chở thực phẩm. Covid-19 đang làm lộ rõ sự quản lý lỏng lẻo của chính quyền ở các khu vực miền nam, nơi các băng nhóm tội phạm hoành hành. Trong số băng nhóm này có các gia tộc mafia ở Sicily, Camorra ở Naples, Campania và Ndrangheta ở vùng Calabria. Gần như tất cả người dân Ý đang buộc phải ở nhà theo lệnh phong tỏa. Nếu chính quyền trung ương và các địa phương không thể hỗ trợ họ kịp thời, hiệu quả, nhiều người nghèo có thể cầu viện tới mafia, giới quan sát nhận định.

Nguy hiểm cao

“Độ nguy hiểm hiện ở mức cao vì mafia đã bắt đầu đầu tư vào các lĩnh vực thiết yếu trong thời kỳ phong tỏa vì Covid-19 như chuỗi thực phẩm – nông nghiệp, cung ứng thuốc chữa bệnh và thiết bị y tế, vận tải đường bộ, dịch vụ tang lễ, lau dọn, vệ sinh và xử lý chất thải”, CNN dẫn lời ông Franco Gabrielli.

Đây là những lĩnh vực không đòi hỏi nhiều về chuyên môn, nên “các băng nhóm tội phạm có thể dễ dàng cung cấp các dịch vụ với giá cạnh tranh vì các công ty mà chúng kiểm soát không tuân thủ quy định về môi trường, an sinh xã hội và an toàn lao động”, ông Gabrielli giải thích.

Trong một bản ghi âm trên ứng dụng WhatsApp, một giọng khàn mang âm sắc Sicily vang lên: “Giấu đi. Và nếu chúng ta phải đối phó (với cảnh sát), chúng ta sẽ chiến thắng họ… Họ cầu xin tha mạng”. Giọng người khác vang lên: “Nhưng nếu họ gửi tới 10 xe cảnh sát chống bạo động, ông có thực sự nghĩ rằng, chúng ta thắng họ?”. Đó là cuộc trao đổi giữa hai thành viên mafia mà cảnh sát chìm ở Ý ghi âm được vào dịp cuối tuần hồi tháng 3 ở thành phố Palermo – thủ phủ vùng Sicily và chia sẻ với phóng viên, báo Washington Post. Cũng trong dịp cuối tuần hồi tháng 3, nhiều siêu thị ở Palermo và thành phố Naples – thủ phủ vùng Campania bị lũng đoạn. Kể từ đó, cảnh sát phải cử lực lượng tới làm bảo vệ ở nhiều tòa nhà ở hai thành phố này.

So-591--Anh-minh-hoa---Italia-Bang-dang-tranh-thu-Covid-19-gay-bao-loan-cuop-boc-hut-mau-nguoi-dan-doanh-nghiep---Anh-6
Bệnh viện Palermo ở Sicily, Italia bị trộm hỏi thăm. Ảnh: Reuters.

Trộm cả của nhân viên y tế

Các y tá và bác sĩ đang điều trị cho bệnh nhân Covid-19 tại một bệnh viện ở Italia đã bị lấy trộm điện thoại, máy tính và ví tiền. Kẻ trộm đã đột nhập vào khoa cấp cứu bệnh viện Palermo ở Sicily, trong khi các nhân viên y tế cật lực chiến đấu chống dịch Covid-19 tại đất nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất châu Âu này. Những kẻ trộm nhẫn tâm đã lấy đi 4 màn hình, 2 máy tính và hầu hết tài sản cá nhân của các bác sĩ và thực tập sinh – La Repubblica đưa tin.

Quân đội Italia đã được báo tin và hiện đang cố gắng xác định danh tính tội phạm qua camera theo dõi. Ông Saverio Chiaravalle, Phó chủ tịch Hiệp hội Y khoa Varese, cho biết: “Nhiều bác sĩ không biết sợ hãi khi bước vào chiến trường, biết rõ những rủi ro mà họ sẽ gặp phải, trong đó có cả trộm cắp, bạo hành”.

Bất ổn, bạo loạn át tiếng hát

Còn nhớ, chỉ vài ngày trước lệnh phong tỏa toàn quốc, người dân trên khắp Italia vẫn ca hát trên ban công nhà mình bài hát “Andrà tutto bene” [tạm dịch: Mọi thứ rồi sẽ ổn] để trấn an tinh thần lẫn nhau cùng vượt qua đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, trên thực tế, mọi thứ đã thay đổi nhanh chóng, chỉ 3 tuần bị phong tỏa, tiếng hát ca đã chấm dứt nhường chỗ cho những bất ổn xã hội gia tăng, đặc biệt là ở những khu vực nghèo hơn ở phía Nam nước này.

So-591--Anh-minh-hoa---Italia-Bang-dang-tranh-thu-Covid-19-gay-bao-loan-cuop-boc-hut-mau-nguoi-dan-doanh-nghiep---Anh-7
Một trùm mafia sa lưới mùa Covid-19. Ảnh: Asia news.

Cha Salvatore Melluso tại Caritas Diocesana di Napoli, một cơ sở thiện nguyện Công giáo ở Naples, chia sẻ: “Giờ họ không còn ca hát hay nhảy múa ngoài ban công nữa. Mọi người trở nên sợ hãi một phần vì Covid-19 nhưng chủ yếu là vì đói nghèo. Rất nhiều người bị thất nghiệp và phải xếp hàng dài xin thức ăn”.

Dù số người thiệt mạng vì Covid-19 ở miền Nam Italia còn xa mới bằng miền Bắc nước này – nơi đang chịu tác động mạnh nhất của dịch bệnh – nhưng Covid-19 đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của người dân miền Nam. Căng thẳng đang leo thang tại các khu vực nghèo nhất ở miền Nam Italia, bao gồm Campania, Calabria, Sicily và Puglia. Nhiều chủ cửa hàng nhỏ đã bị ép phải cung cấp thực phẩm miễn phí nếu không muốn bị trộm cắp và phá hoại. Trong khi đó, cảnh sát đã được triển khai để bảo vệ các siêu thị lớn nhằm ngăn chặn bạo loạn và hôi của.

Ông Paride Ezzine, một bồi bàn làm việc ở Palermo, Sicily cho biết, đã lâu rồi ông không còn được nhận lương: “Lệnh phong tỏa đã khiến nhiều nhà hàng đóng cửa. Tôi còn vợ và 2 người con, chúng tôi đang phải sống nhờ các khoản tiết kiệm trước đó. Tôi không biết tình trạng này sẽ kéo dài bao lâu. Chúng tôi đã xin ngân hàng hoãn trả các khoản nợ nhưng họ nói không. Tình cảnh này có thể khiến chúng tôi quỵ ngã”. Lệnh phong tỏa toàn quốc dự kiến kéo dài tại Italia được cho là còn tác động đến khoảng 3,3 triệu người làm việc “ngoài luồng” – (không khai báo, không nộp thuế – ND) khác trên khắp Italia, trong số đó có hơn 1 triệu người sinh sống ở Campania, Sicily, Puglia và Calabria. Giáo sư Giovanni Orsina nhận định: “Trên thực tế, chúng tôi không biết chính xác số người làm việc “ngoài luồng” như vậy, những con số nói trên chỉ là ước tính. Tuy nhiên, có rất nhiều người phải “chạy ăn từng ngày, làm những công việc theo mùa vụ. Họ không dành dụm được nhiều và sẽ cạn kiệt tiền nếu thời gian phong tỏa kéo dài”.

So-591--Anh-minh-hoa---Italia-Bang-dang-tranh-thu-Covid-19-gay-bao-loan-cuop-boc-hut-mau-nguoi-dan-doanh-nghiep---Anh-8
Cảnh sát bảo vệ thị trấn bị phong tỏa do lo ngại tội phạm nhũng nhiễu. Ảnh: www.occrp.org.

Tham nhũng và quan liêu

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Italia Giuseppe Conte đã cam kết chuyển số tiền 4,3 tỷ euro tới các tỉnh thành và thêm 400 triệu euro dưới dạng tem phiếu thực phẩm cho thị trưởng các thành phố trên khắp đất nước để hỗ trợ việc phòng, chống Covid-19. Tuy nhiên, rất nhiều thị trưởng cho rằng, số tiền nói trên là không đủ.

Thị trưởng Catania Salvo Pogliese nói: “Chắc chắn là không đủ. Chúng tôi đã hy vọng sẽ có thể nhận được nhiều hơn nữa và tôi hy vọng Chính phủ có thể tìm ra giải pháp gì. Tình thế hiện nay đã rất nguy ngập và đa số người dân Italia đang không có thu nhập gì. Những người từng sống tốt trước đây giờ cũng đã gặp nhiều khó khăn”. Hơn nữa, khoản tiền 4,3 tỷ euro này chỉ có thể đến tay các thị trưởng thành phố vào tháng 5 tới và hầu hết số tiền này được duyệt chi vào các lĩnh vực khác.

Giáo sư Giovanni Orsina nêu rõ: “Nếu Chính phủ muốn sử dụng toàn bộ số tiền này để cứu trợ thực phẩm cho người dân, thì thị trưởng các thành phố sẽ chẳng còn tiền để làm bất kỳ điều gì khác. Nếu chỉ trông chờ vào khoản tiền 400 triệu euro thì số tiền này khi chia hết cho mọi thành phố trên khắp Italia cũng chẳng khác nào “muối bỏ bể”. Gánh nặng đang đè lên vai các thị trưởng. Người dân Italia sẽ đòi hỏi số tiền mà các thị trưởng không thể cung cấp cho họ. Sự kỳ vọng của dân chúng vì thế không được đáp ứng”. Trong khi đó, việc các doanh nghiệp nhỏ không được miễn thuế trong thời gian chịu lệnh phong tỏa đồng nghĩa với việc họ vẫn phải xoay đủ cách để kiếm tiền dù điều này gần như là không thể. Những người đủ tiêu chuẩn nhận trợ cấp xã hội lại phải đối mặt với tình trạng quan liêu, nhũng nhiễu không thể chấp nhận được tại các cơ quan công quyền. Giáo sư Massimiliano Panarari tại Đại học Luiss đánh giá: “Tình trạng quan liêu hiện nay chính là kẻ thù của Italy và tình trạng khủng hoảng sẽ không thể được giải quyết. Trước khi có lệnh phong tỏa, mọi người luôn cố “lên dây cót tinh thần cho nhau, nhưng giờ họ phải đối mặt với một thực tế “đắng ngắt” tại một quốc gia đang hết sức mong manh trước dịch bệnh”.

Nguyễn Hưng – D.T
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 591

Ý Kiến bạn đọc