Góc nhỏ Sài Gòn

Hồn Sài Gòn trong từng góc phố Hoa

“Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè cái chợ
Sáng mơi xách rổ
Đi giáp một vòng
Hàng hóa mênh mông
Kêu bằng Chợ Lớn…’’

 

Từ những câu vè xưa với giai điệu vui tươi được lũ trẻ con ngân nga từ trong nhà ra đến hè phố, hình ảnh Chợ Lớn đã mang dáng vẻ vô cùng nhộn nhịp. Nơi đây là một trong những khu vực tập trung đông đúc người Việt gốc Hoa sinh sống tại Sài Gòn hơn trăm năm qua.

Trải dài từ quận 5, quận 6 cho đến quận 8, quận 10… mỗi một tiểu khu Chợ Lớn đều ghi dấu những trầm tích văn hóa của người Hoa tồn tại song hành cùng lịch sử phát triển của vùng đất Sài Gòn. Nơi đây tiêu biểu cho sự giao thoa giữa dấu ấn Việt – Hoa, giữa cái truyền thống và hiện đại, chất liệu cổ xưa và quá trình cách tân, đổi mới. Không chỉ được biết đến với nền ẩm thực đặc sắc, những lễ hội hoành tráng, phong tục lễ nghi đậm màu sắc Trung Hoa… khu Chợ Lớn còn nổi danh với những góc phố đã hun đúc nên một hồn cốt Sài Gòn vô cùng độc đáo.

Những con phố nơi đây muôn hình muôn vẻ, mang một nét đặc trưng khác nhau. Có những dãy phố gắn liền với những mùa lễ hội như phố đồ trang trí dọc khắp con đường Hải Thượng Lãn Ông. Đặc biệt vào dịp Tết đã thu hút hàng trăm, hàng nghìn người ghé đến để mua những bộ liễn viết bằng chữ Hoa, những dây trang trí may mắn, những hồng bao mừng tuổi con cháu… Đâu đâu cũng ngập tràn sắc đỏ hòa cùng ánh vàng chói lọi.

Phố lồng đèn Lương Nhữ Học cứ mỗi dịp Tết Trung thu lại thấy khắp cả phố phường ngập tràn những lồng đèn xanh đỏ tím vàng rực rỡ sắc màu. Người qua kẻ lại không kể sao cho xiết. Nụ cười ngây ngô của đứa trẻ thơ được cầm trên tay chiếc lồng đèn hình ông sao hay những chiếc lồng đèn hiện đại phản chiếu lấp lánh trong đôi mắt dịu dàng của người làm cha, làm mẹ khiến cho mùa Trung thu thêm ấm áp.

Trái lại với những góc phố rộn rã ấy, có những nẻo đường trong khu Chợ Lớn phần nào im ắng, yên bình hơn nhưng vẫn không mất đi những giá trị văn hóa truyền thống vốn có. Điển hình như phố sách Trần Nhân Tôn quanh năm vẫn an nhiên khoác lên mình dáng vẻ cổ xưa, hoài niệm của những trang sách cũ đã hoen ố, ngả vàng. Những bạn đọc yêu thích sách vở tìm đến đây sẽ thấy tâm hồn mình như được gột rửa bởi mùi hương của năm tháng, của lịch sử, của đất trời. Bên cạnh phố sách cũ, phố thuốc Đông y Chợ Lớn nằm nép mình giữa những hào nhoáng của chốn thị thành ngoài kia. Với những bảng hiệu sờn cũ được trang trí theo phong cách Sài Gòn xưa hòa quyện cùng mùi hương thuốc Bắc, thuốc Nam gia truyền đã tạo nên cho ngõ phố dáng vẻ vô cùng khác biệt.

Dù cho mang trong mình bất cứ hình hài nào đi chăng nữa, những con phố nơi đây vẫn luôn là niềm tự hào của người Hoa sinh sống tại khu Chợ Lớn nói riêng và thành phố mang tên Bác nói chung. Thành phố Hồ Chí Minh vẫn luôn đổi mới và phát triển từng ngày. Những yếu tố hiện đại, thức thời rồi sẽ dần thay thế đi những giá trị cũ không còn phù hợp. Thế nhưng, những điều đẹp đẽ nhất sẽ nằm lại mãi ở những tinh hoa văn hóa sống mãi theo thời gian.

Trần Thị Trúc Quỳnh
Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 37

Ý Kiến bạn đọc