Thầy thuốc Văn nghệ

Hội chứng xám

 

Hội chứng xám là gì?

Hội chứng xám hay còn gọi là hội chứng Reye là tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng gây ra sưng ở gan và não. Hội chứng xám ảnh hưởng nhất đến trẻ em và thanh thiếu niên đang hồi phục sau khi bị nhiễm siêu vi cúm hay thủy đậu.

Các dấu hiệu như nhầm lẫn, co giật và mất ý thức cần điều trị khẩn cấp.

Aspirin có liên quan đến hội chứng xám, vì vậy hãy thận trọng khi dùng cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên khi bị sốt hoặc đau do siêu vi.

Để điều trị sốt hoặc đau, hãy cân nhắc cho trẻ nhỏ dùng acetaminophen hoặc ibuprofen như một cách thay thế an toàn hơn cho aspirin.

Trong hội chứng xám, lượng đường trong máu của trẻ thường giảm trong khi nồng độ amoniac và axit trong máu tăng. Đồng thời, gan và não có thể sưng lên gây co giật và hôn mê.

Triệu chứng thường gặp của hội chứng xám là gì?

Các dấu hiệu của hội chứng xám thường xuất hiện khoảng 3 đến 5 ngày sau khi nhiễm siêu vi cúm hoặc thủy đậu. Trẻ bệnh thường tiêu chảy, thở nhanh, nôn ói liên tục, buồn ngủ bất thường.

Khi tình trạng tiến triển, các dấu hiệu trở nên nghiêm trọng hơn bao gồm cáu kỉnh, hung hăng, nhầm lẫn, mất phương hướng, yếu liệt tay chân, co giật và hôn mê.

So-600--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Hoi-chung-xam---Anh-1

Nguyên nhân gây ra hội chứng xám là gì?

Nguyên nhân chính xác của hội chứng xám vẫn chưa được biết rõ, mặc dù một số yếu tố đóng vai trò quan trọng. Hội chứng xám được kích hoạt bằng cách sử dụng aspirin để điều trị bệnh do cúm và thủy đậu ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Tiếp xúc với một số độc tố như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và chất pha loãng sơn cũng góp phần gây ra hội chứng xám.

Hầu hết trẻ em và thanh thiếu niên mắc hội chứng xám đều sống sót, mặc dù mức độ tổn thương não vĩnh viễn khác nhau. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, hội chứng xám có thể gây tử vong trong vài ngày.

Làm sao chẩn đoán hội chứng xám?

Không có xét nghiệm cụ thể cho hội chứng xám. Thay vào đó, sàng lọc hội chứng thường bắt đầu bằng xét nghiệm máu và nước tiểu cũng như xét nghiệm các rối loạn chuyển hóa khác.

Đôi khi thầy thuốc cần làm xét nghiệm chẩn đoán xâm lấn như chọc dò tủy sống để xác định viêm não và màng não. Thầy thuốc dùng một cây kim luồn qua phần lưng dưới để lấy ra một ít dịch não tủy và gửi đến phòng thí nghiệm.

Thầy thuốc cũng sinh thiết gan giúp xác định hay loại trừ các tình trạng khác ảnh hưởng đến gan.

Trong sinh thiết gan, một cây kim được luồn qua da ở phía trên bên phải của bụng và vào gan.

Chụp cắt lớp vi tính CT hoặc chụp cộng hưởng từ MRI giúp thầy thuốc xác định hay loại trừ các nguyên nhân. Trong khi sinh thiết da, thầy thuốc lấy một mẫu da nhỏ để phân tích trong phòng thí nghiệm. Sinh thiết thường được thực hiện tại phòng mạch bằng cách sử dụng thuốc gây tê cục bộ.

Làm sao điều trị hội chứng xám?

Thầy thuốc điều trị hội chứng xám trong bệnh viện. Các trường hợp nghiêm trọng cần theo dõi tại phòng chăm sóc đặc biệt. Thầy thuốc cho truyền đường và các chất điện giải qua đường tĩnh mạch.

Thầy thuốc kê toa thuốc lợi tiểu giảm áp lực nội sọ và tăng mất chất lỏng thông qua việc đi tiểu.

Thầy thuốc cho thuốc để ngăn ngừa chảy máu do bất thường gan như vitamin K, huyết tương và tiểu cầu.

Đắp chăn mát giúp duy trì nhiệt độ bên trong cơ thể ở mức an toàn.

Nếu con trẻ khó thở, thầy thuốc cần trợ giúp bằng máy thở.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 600

Ý Kiến bạn đọc