Thầy thuốc Văn nghệ

Hội chứng mệt mỏi mãn tính

 

Hội chứng mệt mỏi mãn tính (CFS) là một rối loạn phức tạp đặc trưng bởi tình trạng suy nhược, đau cơ, uể oải, khó tập trung và mệt mỏi một cách chung chung. Nếu kéo dài có thể gây ảnh hưởng lớn đến việc học, việc làm và làm giảm các hoạt động của bản thân cũng như chán chường, mất hứng thú với các hoạt động yêu thích; không muốn tham gia các hoạt động mang tính chất cộng đồng xã hội, gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày.

Sự mệt mỏi này không hề được cải thiện tốt hơn mặc dù bệnh nhân đã được nghỉ ngơi và không liên quan đến các bệnh lý gây mệt mỏi khác như bệnh tim mạch, bệnh lý tuyến giáp. Đây là một tình trạng thể chất, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều mặt cảm xúc. Điều này có nghĩa là người bệnh cảm thấy các triệu chứng thực thể như mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt…

Ngoài ra, nhiều triệu chứng của bệnh tương tự như các tình trạng sức khỏe khác như bệnh đơn nhân, bệnh cảm cúm hay trầm cảm. Và triệu chứng có thể thay đổi theo thời gian ngay cả trong cùng một người. Điều này làm cho việc điều trị bệnh trở nên phức tạp. Không có thuốc men hay phương pháp điều trị duy nhất có thể giải quyết được.

So-574--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Hoi-chung-met-moi-man-tinh---Anh-1

Có một danh sách dài các triệu chứng mà một người mắc hội chứng mệt mỏi mãn tính có thể có. Những triệu chứng phổ biến nhất bao gồm mệt mỏi nghiêm trọng, rối loạn giấc ngủ, chẳng hạn như khó ngủ hay ngủ không ngon giấc. Người bệnh thấy chóng mặt, trở nên tồi tệ hơn khi đứng lên hay ngồi dậy từ tư thế nằm, đau đầu và đau dạ dày.

Các nhà khoa học đã nghiên cứu hội chứng mệt mỏi mãn tính trong nhiều năm, nhưng họ vẫn không chắc chắn về nguyên nhân gây ra nó.

Nhiều yếu tố tham gia tương tác như nhiễm trùng, rối loạn miễn dịch, mất cân bằng nội tiết tố, căng thẳng cảm xúc và huyết áp thấp.

Hội chứng mệt mỏi mãn tính có thể ảnh hưởng đến mọi người thuộc mọi dân tộc và lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất ở những người ở độ tuổi 40 hoặc 50. Bệnh rất hiếm ở trẻ em. Một vài thanh thiếu niên mắc bệnh và bệnh ảnh hưởng đến nữ nhiều hơn nam giới.

Đôi khi những người khác nhau trong cùng một gia đình bị bệnh khiến người ta nghĩ đến yếu tố di truyền.

Không có xét nghiệm nào cho biết ai đó có hội chứng mệt mỏi mãn tính hay không. Thầy thuốc thăm khám tổng quát tìm các dấu hiệu thực thể. Thầy thuốc hỏi han về tiền sử cá nhân và gia đình. Thầy thuốc cho làm xét nghiệm máu và nước tiểu tìm các dấu hiệu nhiễm trùng và rối loạn gan hay thận.

Thầy thuốc cho người bệnh đến gặp các chuyên gia khác như chuyên gia về giấc ngủ hay chuyên gia tâm thần kinh để giúp chẩn đoán.

Thầy thuốc có thể đề nghị gặp một nhà tâm lý học để xem liệu các rối loạn sức khỏe tâm thần có thể góp phần vào bệnh lý.

Bởi vì trẻ em và thanh thiếu niên thường cảm thấy mệt mỏi vì nhiều lý do, thầy thuốc đôi khi dễ lạm dụng chẩn đoán. Nhiều thanh thiếu niên đang hoạt động trong các môn thể thao khác nhau làm cho họ mệt mỏi.

Hội chứng mệt mỏi mãn tính được điều trị như thế nào?

Không có cách chữa trị hội chứng mệt mỏi mãn tính. Nhưng các chuyên gia nói rằng những thay đổi lối sống giúp ích trẻ em và thanh thiếu niên. Tập thể dục theo kế hoạch thường xuyên như là thói quen hàng ngày. Tập thể dục giúp tăng năng lượng và làm cho người bệnh cảm thấy khỏe hơn. Thanh thiếu niên mắc bệnh nên tăng tốc bản thân trong khi thực hiện bất kỳ hoạt động thể chất nào. Một số nghiên cứu cho thấy “bài tập tăng dần” rất hữu ích trong việc phục hồi chứng mệt mỏi mãn tính. Điều này có nghĩa là bắt đầu với các hoạt động nhỏ và từ từ làm việc với mức độ tập thể dục cao dần lên.

Thầy thuốc cho thực hiện các kỹ thuật quản lý căng thẳng và giảm căng thẳng.

Đảm bảo thói quen ngủ tốt và thói quen đi ngủ đều đặn để khắc phục các vấn đề về giấc ngủ.

Thầy thuốc cho dùng thuốc trị các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt và mệt mỏi.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 574

Ý Kiến bạn đọc