Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

“Học tập và làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”

51 Năm Thực Hiện Di Chúc Bác Hồ Và Cuộc Vận Động

 

Nhớ lời Di chúc, theo chân Bác
Lên những tầng cao, thẳng cánh bay!
(Tố Hữu)

Bác đã đi vào “cõi trường sinh” nhưng những lời Bác để lại cho toàn Đảng, toàn Dân ta trong bản Di chúc vẫn luôn nhắc nhở các thế hệ nhiều điều bổ ích. Hiện nay cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đang phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu, biến thành sức mạnh để mọi người hăng hái thi đua, hoàn thành nhiệm vụ, lập nhiều thành tích báo cáo với Bác trong Xuân Canh Tý này.

Có thể nói 51 năm qua, Di chúc của Bác luôn là kim chỉ nam cho mọi hành động. Nhớ lại những ngày Bác viết Di chúc ta không thể cầm được nước mắt. Đó là những ngày sức khỏe Bác đã có phần giảm sút, giữa lúc cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ đang trong giai đoạn gay go, ác liệt, nhất là sau Tết Mậu Thân 1968. Ta hãy nhớ lại những lần Bác viết và sửa đổi một số đoạn trong Di chúc của mình cho phù hợp với tình hình chính trị, xã hội và bản thân lúc bấy giờ:

Từ năm 1965, có lẽ Bác tiên đoán về sự sẽ “ra đi” của mình theo quy luật của tạo hóa “sinh, trưởng, lão, bệnh, tử” mà không ai có thể cưỡng nổi, nên Người đã viết Di chúc. Theo tài liệu của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thông báo ngày 18-8-1989 do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh ký, thì: Từ năm 1965, Bác đã viết bản Di chúc do chính tay Bác đánh máy chữ dài 3 trang, ở cuối đề ngày 15-5-1965. Đây là bản Di chúc hoàn chỉnh có chữ ký của Bác và bên cạnh có chữ ký của đồng chí Lê Duẩn – Bí thư thứ nhất BCH TW Đảng lúc bấy giờ chứng kiến. Các năm 1966, 1967, Bác không có những bản viết riêng hay sửa chữa Di chúc. Đến năm 1968, Bác viết bổ sung một số đoạn về bản thân gồm: 6 trang viết tay, đặc biệt là đoạn nói “Về việc riêng”. Ngày 10-5-1969, Bác viết lại toàn bộ đoạn “Mở đầu” đã viết năm 1965, gồm một trang viết tay. Như vậy, bản Di chúc của Bác được BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam công bố năm 1969 và công bố năm 1989 trên cơ sở bản Di chúc gốc năm 1965, có bổ sung một số ý của Bác viết lại trong các năm 1968, 1969.

Những điều Bác viết trong Di chúc đều là những nghĩ suy tâm huyết về Đảng về Dân, là những gì Người đã đúc kết được trong quá trình hoạt động cách mạng của Người. Ta hãy tìm hiểu một ý Bác nói về đạo đức của người đảng viên: “Trước hết nói về Đảng… Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên, cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”.

Bác nhấn mạnh, người cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng. Hai chữ “đạo đức” Bác nêu ra không mang khái niệm chung chung mà nó được cụ thể hóa bằng các tiêu chuẩn cụ thể: cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Nếu người đảng viên – “đầy tớ trung thành của nhân dân” mà không thực hiện được 8 chữ ấy thì sẽ có nguy cơ bị thoái hóa, biến chất. Hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đang quyết liệt chống tệ nạn tham nhũng, móc ngoặc, hối lộ; và Quốc hội đã thông qua Luật “Phòng chống tham nhũng”, đủ thấy Đảng ta rất kiên quyết thực hiện tốt lời Bác dạy trong Di chúc. Tham nhũng một khi trở thành “quốc nạn” thì nó sẽ kéo lùi sự tiến triển của xã hội và đẩy tới nhiều nguy cơ khác, trong đó có nguy cơ làm đất nước nghèo nàn lạc hậu, “Độc lập, Tự do” sẽ bị lung lay. Bởi thế, nhiều vụ án dính đến cán bộ đảng viên, dù cán bộ đảng viên đó có chức vụ lớn cũng đều được công khai xét xử. Ta nhớ lại, trong kháng chiến chống Pháp, vụ án Trần Dụ Châu là một ví dụ về việc Bác kiên quyết xử lý cán bộ đảng viên đã tham nhũng. Trần Dụ Châu là một cán bộ cấp cao trong quân đội, đã lấy vật tư, tiền bạc của công để tổ chức đám cưới linh đình rầm rộ, và đã phải ra tòa. Tòa tuyên án “tử hình”, Trần Dụ Châu viết đơn xin Bác giảm án. Nhưng sau một đêm thức trắng suy nghĩ, Bác đã “y án”. Bác phải kiên quyết với nạn tham nhũng như thế mới giữ yên được lòng Dân.

Lại có một chuyện khác. Có lần Bác đến thăm đột xuất trường Chính trị Trung ương ở Cầu Giấy (Hà Nội), vào thăm một lớp học, thấy đang họp Chi bộ. Bác hỏi: Hôm nay các cô chú họp về nội dung gì? Đồng chí Bí thư Chi bộ không dám giấu Bác, báo cáo rõ: Thưa Bác, trong Chi bộ có một đồng chí buổi sáng ra quán, ăn một đĩa xôi, không trả tiền, chủ quán viết đơn kiện tới Chi bộ. Bác nói ngay: Một đĩa xôi mà không làm chủ được mình thì còn làm được gì. Thế là, Chi bộ bàn bạc quyết định khai trừ Đảng đồng chí ấy và cho về quê, mặc dù đồng chí ấy là Khu ủy viên Khu V ra học.

Ta thấy, nếu không chống tham nhũng từ cái nhỏ thì sẽ nảy sinh cái lớn. Thực tế ở các cơ quan, xí nghiệp, trường học, quân đội… còn nhiều nạn tham nhũng, lãng phí tiền bạc, của cải tập thể và nhân dân. Những kẻ tham nhũng ấy chúng cũng biết tiền của đó là sự đóng góp của người dân về thuế để đưa vào ngân sách nhà nước. Nhưng vì lòng tham vô đáy nên bọn chúng cứ thẳng tay vơ vét. Song, có một nguyên nhân khiến tham nhũng vẫn còn đất tồn tại là luật pháp chúng ta còn một số kẽ hở để bọn chúng lách luật. Việc thanh tra, kiểm tra của cán bộ có trách nhiệm còn qua loa, hoặc lại ăn “đút lót, hối lộ” của đối tượng được thanh tra. Nhiều nơi lại “dĩ hòa vi quý”, “đoàn kết” một chiều để giữ chân cán bộ nên bọn tham nhũng có cơ hội lấn tới với nhiều thủ đoạn tinh vi, hiểm độc.

Bác Hồ đã nói: Nạn tham nhũng có khác gì đắp bờ tát nước vào ruộng ở phía này nhưng lại cuốc bờ tháo nước ra ở phía kia. Nếu chúng ta không kiên quyết chống nạn tham nhũng đến cùng thì dân sẽ nghèo, nước làm sao mạnh được.

Đảng ta, nhân dân ta thực hiện Di chúc Bác trong giai đoạn này bằng cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” là rất thiết thực và bổ ích. Cuộc vận động có nhiều nội dung. Một khi dân đã biết, đã bàn thì ắt dân sẽ làm theo. Điều quan trọng là mỗi cán bộ, đảng viên phải là người đi tiên phong trong cuộc vận động này. Và cái cần chống đầu tiên hiện nay là chống nạn tham nhũng.

Di chúc của Bác nói khá toàn diện về các vấn đề: Đảng, Chính quyền, Đoàn thể, Quốc tế và việc riêng. Ở bất kỳ câu chữ nào của bản Di chúc ta đều tìm thấy những điều cao đẹp cần làm theo, đặc biệt chúng ta cần làm tốt hai chữ “đạo đức” với những nội dung thiết thực mà Bác đã dạy. Song, đó phải là “đạo đức cách mạng” chứ không phải là thứ “đạo đức từ bi”, “dĩ hòa vi quý”. Bác đã từng nói: Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời rơi xuống hay từ dưới đất mọc lên, mà phải rèn luyện mới có. Cũng như sông phải có nguồn, không có nguồn thì sông cạn, cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng. Làm được những điều Bác dạy mỗi đảng viên chúng ta sẽ “thật sự là người đầy tớ trung thành của nhân dân”, ta sẽ có thêm sức mạnh, nghị lực, lý trí và tình cảm để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, cơ quan, đoàn thể và nhân dân giao phó.

51 năm qua, nhân dân cả nước thực hiện Di chúc của Bác đã thu được nhiều thắng lợi trên các lĩnh vực chính trị tư tưởng, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng… Các mặt hoạt động trên lĩnh vực công, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp ổn định. Từng bước xóa đói giảm nghèo, đã xóa các lớp học ca 3, nhà tranh tre nứa lá, đã kiên cố hóa trường học. Tất cả các phường, xã đều có điện, đường, trường, trạm tương đối khang trang, sạch đẹp. Nạn tham nhũng, cờ bạc, rượu chè, ma túy, mãi dâm bị đẩy lùi.

Mùa xuân này, đọc lại Di chúc của Bác, ta càng thấm thía từng lời Bác để lại. Chúng ta thực hiện tốt các chữ “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” cũng đủ làm mát anh linh Người nơi Bồng lai tiên cảnh. Ta cảm thấy:

Yêu Bác lòng ta trong sáng hơn
Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi
Vững như muôn ngọn giải Trường Sơn .
(Theo chân Bác – Tố Hữu)

Lê Xuân
(Quận Ninh Kiều – TP. Cần Thơ)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 582

Ý Kiến bạn đọc