Trong nước

Học bổng Sơn Nam – Cái tình của nhà văn Nam bộ

Kỷ Niệm Ngày Sách Việt Nam (21-4)

Nhà văn Sơn Nam tên thật là Phạm Minh Tài, sinh ngày 11-12-1926 tại làng Đông Thái, quận An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc xã Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang).

Sơn Nam là một nhà văn có tánh hài hước, hóm hĩnh, ngồi nghe ông nói chuyện không ai muốn về. Đặc điểm của ông là đi bộ, thích ngồi với người viết trẻ; nếu tòa soạn đặt bài, luôn luôn đề nghị tòa soạn cho lãnh nhuận bút trước. Lý do ông đưa ra là “không biết đi xe, đi nhiều lần sẽ tốn tiền xe ôm”. Thuở sinh thời ông hay kể cho mọi người nghe về cái tờ khai sinh của mình như thế này:

- Tôi tên Tài, mà hổng hiểu sao mấy ông bà làm hộ tịch lúc đó ghi tên tôi trong giấy khai sinh là Tày, chữ i ngắn thành y dài, nếu tên tôi là “Thúy” thì chắc ôi thôi rồi…

So-495--Hoc-bong-Son-Nam---Cai-tinh-cua-nha-van-Nam-bo---Anh-1

Lúc nhỏ nhà văn Sơn Nam học tiểu học tại quê nhà, rồi học trung học tại Cần Thơ. Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền phong, giành lấy chính quyền ở địa phương, rồi lần lượt tham gia công tác ở Hội Văn hóa cứu quốc tỉnh, phòng Chính trị Quân khu, phòng Văn nghệ Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam bộ. Bút danh “Sơn Nam” ra đời trong thời gian này, để tưởng nhớ người phụ nữ Khmer đã cho ông bú mớm thời thơ ấu (Sơn là một họ lớn của người Khmer, Nam là để nhắc nhớ mình là người phương Nam). Sau Hiệp định Genève 1954, ông về lại Rạch Giá.

Năm 1955, ông lên Sài Gòn cộng tác với các báo: Nhân loại, Công lý, Ánh sáng, Tiếng chuông, Lẽ sống…

Năm 1960-1961, bị chính quyền ngụy Sài Gòn bắt giam ở nhà lao Phú Lợi (Thủ Dầu Một, Bình Dương). Ra tù, ông tiếp tục làm báo, viết văn và khảo cứu về Nam bộ. Sau 1975, ông tiếp tục hoạt động trên lĩnh vực văn hóa – văn nghệ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là “ông già Nam bộ”, “ông già đi bộ”, “pho từ điển sống về miền Nam” hay là “nhà Nam bộ học”. Toàn bộ các sáng tác của ông được NXB Trẻ tại TP. Hồ Chí Minh mua bản quyền. Ông qua đời ngày 13-8-2008 tại TP. Hồ Chí Minh.

Trong khuôn khổ kỷ niệm “Ngày Sách Việt Nam” (21-4), NXB Trẻ đã tổ chức buổi ra mắt học bổng Sơn Nam. Ông Nguyễn Minh Nhựt, Giám đốc NXB Trẻ cho biết:

- Chương trình học bổng Sơn Nam được thực hiện bằng cách trích từ quỹ nhuận bút của nhà văn Sơn Nam. 20 suất học bổng đầu tiên trị giá 20 triệu đồng được trao cho các em học sinh và 3 bộ sách Sơn Nam cho 3 trường trung học cơ sở ở Kiên Giang – quê hương nhà văn Sơn Nam. Đây cũng là hoạt động nhằm tưởng nhớ nhà văn Sơn Nam nhân năm nay tròn 10 năm ngày ông từ biệt độc giả của mình. NXB Trẻ sẽ duy trì chương trình học bổng Sơn Nam hằng năm với hai lý do: một là khích lệ và hỗ trợ học sinh nghèo hiếu học, hai là như một nén nhang tưởng nhớ đến nhà văn Sơn Nam với những cống hiến của ông dành cho đất nước. Cũng trong dịp này, chúng tôi – NXB Trẻ – ra mắt cuốn “Di cảo Lưu Quang Vũ”, đây là bản tái bản kỷ niệm 70 năm ngày sinh của nhà thơ, nhà soạn kịch tài hoa bạc mệnh…; vào ngày 24-4-2018, NXB Trẻ cũng khai trương chi nhánh tại Đà Nẵng để phục vụ bạn đọc yêu sách.

Bảo Phạm – Xuân Minh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 495

Ý Kiến bạn đọc