Thầy thuốc Văn nghệ

Hở van hai lá

 

Hở van hai lá là tình trạng van hai lá của tim không đóng chặt, cho phép máu chảy ngược trong tim. Nếu hở van hai lá đáng kể, máu không thể di chuyển qua tim đến phần còn lại của cơ thể.

Tim có bốn van giữ cho máu chảy đúng hướng. Các van này bao gồm van hai lá, van ba lá, van phổi và van động mạch chủ. Mỗi van có nắp mở và đóng trong mỗi nhịp tim. Khi các van không mở và đóng đúng cách sẽ làm gián đoạn lưu lượng máu qua tim đến cơ thể.

Van hai lá nằm ở vị trí nào trong cơ thể?

Van hai lá nằm ở phần tim bên trái ngăn cách giữa tâm nhĩ trái (buồng tim phía trên bên trái) và tâm thất trái. Van có nhiệm vụ như một cánh cửa giúp máu chỉ chảy theo một chiều nhất định từ nhĩ xuống thất. Máu giàu oxy và dưỡng chất sẽ từ thất trái theo động mạch chủ đến nuôi dưỡng các cơ quan trong cơ thể. Với người bệnh bị hở van, cánh cửa không được đóng chặt khiến máu bị phụt ngược trở lại tâm thất và gây thiếu máu đi nuôi cơ thể. Trái tim lúc này phải tăng cường co bóp để đáp ứng đủ máu, về lâu dài có thể dẫn tới suy tim sung huyết.

So-595--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Ho-van-hai-la---Anh-1

Nguyên nhân nào gây hở van hai lá?

Các nguyên nhân gây hở van hai lá bao gồm:

Rách van hai lá. Trong tình trạng này, các lá van phình trở lại vào tâm nhĩ trái trong quá trình co bóp của tim ngăn van hai lá đóng chặt. Theo thời gian, các dây neo giữ nắp van hai lá bị giãn hay rách, gây rò rỉ qua van hai lá đột ngột. Chấn thương ở ngực cũng làm đứt dây.

Thấp khớp là một biến chứng của viêm họng do liên cầu khuẩn không điều trị cũng làm hỏng van hai lá, dẫn đến hở van hai lá sớm hay muộn.

Một số em bé sinh ra với dị tật bẩm sinh trong tim, bao gồm hở van hai lá.

Hở van hai lá nặng dẫn đến các biến chứng bao gồm suy tim khi tim không bơm đủ máu đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Rung tâm nhĩ là biến chứng dẫn đến nhịp tim không đều, các buồng trên của tim đập một cách hỗn loạn và nhanh chóng. Rung tâm nhĩ gây ra cục máu đông dẫn đến đột quỵ nếu cục máu đông chặn một mạch máu trong não.

Chẩn đoán bệnh và điều trị hở van hai lá như thế nào?

Để chẩn đoán, thầy thuốc hỏi han về tiền sử bệnh và tiền sử gia đình. Thầy thuốc kiểm tra thể chất bao gồm lắng nghe trái tim bằng ống nghe tìm tiếng thổi tim.

Các thủ thuật phổ biến để chẩn đoán hở van hai lá bao gồm siêu âm tim. Trong thủ thuật này, sóng âm thanh hướng vào trái tim từ một thiết bị giống như cây đũa giữ trên ngực tạo ra hình ảnh về trái tim đang chuyển động.

Siêu âm tim giúp ta có cái nhìn cận cảnh về van hai lá hoạt động như thế nào.

Thầy thuốc đo điện tâm đồ ECG qua các dây điện cực gắn vào các miếng dính trên da để đo các xung điện từ trái tim. Điện tâm đồ giúp phát hiện buồng tim nở rộng, bệnh tim và nhịp tim bất thường.

X quang ngực giúp xác định xem tâm nhĩ trái hay tâm thất trái có nở rộng và tình trạng của phổi.

MRI tim sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết về trái tim.

Chụp cắt lớp CT thực hiện ở ngực, bụng và xương chậu để xác định xem có cần sửa chữa van hai lá bằng robot hay không.

Điều trị hồi phục van hai lá phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng. Mục tiêu điều trị là cải thiện chức năng tim trong khi giảm thiểu các dấu hiệu và tránh biến chứng trong tương lai.

Một số người hở van hai lá nhẹ không cần điều trị nhưng cần theo dõi thường xuyên.

Thầy thuốc kê toa thuốc lợi tiểu giảm tích tụ chất lỏng trong phổi và bớt phù chân.

Chất làm loãng máu giúp ngăn ngừa cục máu đông nếu bị rung tâm nhĩ.

Huyết áp cao làm cho tình trạng hở van hai lá trở nên tồi tệ hơn, vì vậy thầy thuốc cần kê đơn thuốc hạ huyết áp.

Hở van hai lá cần phải được sửa chữa hay thay thế.

Phẫu thuật van hai lá thường thực hiện thông qua vết mổ ở ngực.

Thầy thuốc tại một số trung tâm y tế có thể thực hiện phẫu thuật tim bằng robot, một loại phẫu thuật tim xâm lấn tối thiểu.

Với người bệnh bị hở van hai lá, nếu không điều trị sớm và đúng cách, bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như suy tim sung huyết, rối loạn nhịp tim, tăng áp lực động mạch phổi…

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 595

Ý Kiến bạn đọc