Thầy thuốc Văn nghệ

Hiệu ứng nhà kính là gì?

Hội nghị về biến đổi khí hậu lần thứ 21 tại Paris bàn cãi nhiều về mục tiêu giảm hiệu ứng nhà kính, kềm hãm mức tăng nhiệt độ trái đất xuống dưới 2 độ C, nên nhiều bà con muốn tìm hiểu thêm về hiệu ứng nhà kính. Hiệu ứng nhà kính xuất phát từ tiếng Pháp effet de serre, hay tiếng Anh greenhome effect, do nhà vật lý người Pháp Joseph Fourier đặt ra vào năm 1824 sau một vụ nổ mạnh trong khí quyển làm nhiệt độ ở một vùng tăng lên. Hiệu ứng nhà kính xảy ra khi bức xạ mặt trời xuyên qua các cửa sổ bằng kính, hấp thụ và phân tán trở lại thành nhiệt lượng sưởi ấm toàn bộ không gian bên trong nhà kính chứ không chỉ ở những nơi được chiếu sáng. Bức xạ sóng ngắn của mặt trời xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất, sau đó bức xạ sóng dài phát tán trở lại vào khí quyển làm cho không khí nóng lên. Lớp khí CO2 trong khí quyển ví như lớp kính dày bao quanh trái đất khiến cho trái đất không khác gì một nhà kính lớn. Theo tính toán, nếu không có lớp khí quyển này, nhiệt độ trung bình ở bề mặt trái đất xuống tới âm 23 độ C khiến loài người không thể tồn tại, nhưng nhiệt độ thực tế là 15 độ C, như vậy hiệu ứng nhà kính đã làm cho trái đất nóng lên 38 độ C.

Ngoài khí CO2 còn có khí metan, CFC, NO2 và hơi nước cũng có tác dụng gây hiệu ứng nhà kính. Cùng với sự phát triển dân số và công nghiệp, khí CO2 thải vào khí quyển tăng theo đồng thời nạn chặt phá rừng khiến rừng không hấp thu khí CO2 nên lượng CO2 ngày càng tăng và hiệu ứng nhà kính càng lớn. Trong 200 năm qua nồng độ khí CO2 tăng thêm 25% khiến nhiệt độ trái đất tăng lên 0,5 độ C. Ước tính qua thế kỷ sau, bề mặt trái đất sẽ nóng thêm từ 2 đến 4 độ C.

Việc tăng nồng độ các khí nhà kính làm tăng nhiệt độ trên toàn cầu và gây biến đổi khí hậu nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Chất lượng và số lượng nước uống, nước tưới tiêu, nước cho kỹ nghệ và các máy phát điện đều giảm sút. Mưa bão tăng gây lụt lội thường xuyên hơn. Khí hậu thay đổi làm cho mực nước biển dâng cao. Chỉ riêng tại Hoa Kỳ, mực nước biển dự đoán tăng 50cm vào năm 2100 làm mất đi 5.000 dặm vuông đất khô và 4.000 dặm vuông đất ướt. Trái đất nóng lên cũng làm thay đổi điều kiện sống bình thường của các loài sinh vật mà hậu quả là một số loài sống sót nếu thích nghi điều kiện mới, trong khi nhiều loài bị tiêu diệt. Nhiều bệnh tật mới xuất hiện, dịch tễ lan tràn khắp nơi và sức khoẻ con người suy giảm. Số người chết vì nắng nóng tăng do nhiệt độ cao. Thay đổi lượng nước mưa và nhiệt độ làm gia tăng các bệnh truyền nhiễm. Nhiệt độ cao hơn làm tăng nạn cháy rừng và làm tan nhanh băng tuyết ở Bắc Cực và Nam Cực khiến mực nước biển dâng lên dẫn đến nạn hồng thủy.

Nhiều nước đang giảm bớt các loại khí thải từ xe máy, máy điều hòa và các nhà máy công nghiệp để làm giảm hiệu ứng nhà kính. Ở Hoa Kỳ, các tiểu bang đều ra luật buộc các phương tiện giao thông có giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn khói thải CO2. Nên trồng nhiều cây xanh nhằm giảm lượng khí CO2 trong bầu khí quyển. Người dân nên tiết kiệm điện vì đốt nhiên liệu tạo ra điện năng làm phát sinh một lượng khí CO2 rất lớn, nên dùng ánh sáng tự nhiên, dùng bóng đèn LED, tắt thiết bị điện khi ra khỏi phòng, nên đi bộ hay đạp xe thay vì dùng xe máy.

Bs. Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 384

Ý Kiến bạn đọc