Thầy thuốc Văn nghệ

Hẹp van hai lá

Hẹp van hai lá là thu hẹp van hai lá của tim. Van này bất thường nên không mở đúng cách, ngăn chặn lưu lượng máu vào buồng bơm chính của trái tim.

Nguyên nhân chính của hẹp van hai lá là bệnh thấp khớp cấp liên quan đến nhiễm liên cầu trùng. Thấp khớp cấp vẫn còn phổ biến ở các nước đang phát triển. Hẹp van hai lá thường tiến triển chậm theo thời gian. Người bệnh khó thở, đặc biệt là khi gắng sức hay khi nằm xuống, sưng phù chân, tim đập nhanh, chóng mặt hay ngất xỉu. Đôi khi người bệnh ho ra máu hay đau ngực.

So-529--Anh-minh--hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Hep-van-hai-la

Trái tim bao gồm 4 khoang. Hai buồng trên là tâm nhĩ nhận máu. Hai buồng thấp hơn là tâm thất bơm máu. Bốn van tim mở cho máu chảy theo một hướng thông qua tim. Van hai lá nằm giữa hai buồng bên trái của tim.Van hai lá mở ra khi máu chảy từ tâm nhĩ trái sang tâm thất trái.

Hẹp van hai lá làm căng cơ tim và giảm lưu lượng máu dẫn đến các biến chứng như tăng huyết áp động mạch phổi.

Khi máu và chất lỏng trào ngược vào phổi gây ra phù phổi làm khó thở và ho ra máu. Hẹp van hai lá dẫn đến lớn tim bên trái và rung nhĩ.

Rung nhĩ không được điều trị tạo cục máu đông trong buồng tim. Các cục máu đông vỡ ra gây đột qụy nếu cục máu đông ngăn chặn mạch máu trong não.

Để chẩn đoán, thầy thuốc hỏi han về tiền sử và khám sức khỏe bao gồm nghe tim thông qua ống nghe. Hẹp van hai lá gây ra một âm thanh bất thường gọi là tiếng thổi tâm thu. Thầy thuốc cũng lắng nghe phổi để kiểm tra tắc nghẽn phổi. Thầy thuốc cho siêu âm tim để xác định chẩn đoán hẹp van hai lá. Điện tâm đồ ECG dùng các điện cực gắn trên da để đo xung điện từ trái tim. X quang ngực cho phép xác định buồng tim mở rộng và tình trạng của phổi.

Nếu bị hẹp van hai lá nhẹ đến trung bình không có triệu chứng, người bệnh không cần điều trị ngay. Thay vào đó, thầy thuốc theo dõi van xem tình trạng có tồi tệ hơn không. Không có loại thuốc nào khắc phục khuyết tật van hai lá. Tuy nhiên, một số loại thuốc làm giảm triệu chứng bằng cách giảm bớt khối lượng công việc của tim. Thầy thuốc kê thuốc lợi tiểu để giảm tích tụ dịch trong phổi. Thuốc làm loãng máu giúp ngăn ngừa cục máu đông. Có thể dùng aspirin hàng ngày. Thuốc chẹn beta hay chẹn kênh calci làm chậm nhịp tim. Thuốc chống loạn nhịp tim để điều trị rung nhĩ hay rối loạn nhịp khác. Kháng sinh để ngăn ngừa tái phát thấp khớp cấp nếu đó là nguyên nhân gây hẹp van hai lá. Thầy thuốc sửa chữa van hay thay thế van để điều trị hẹp van hai lá. Qua thủ thuật bơm bóng, thầy thuốc chèn một ống mềm với một quả bóng trong động mạch ở cánh tay hay háng và hướng vào van thu hẹp. Khi đã vào đúng vị trí, quả bóng được thổi phồng lên để mở rộng van, cải thiện lưu lượng máu. Quả bóng sau đó được xì hơi và lấy ra. Đối với một số người, bong bóng van có thể làm giảm các dấu hiệu hẹp van hai lá. Tuy nhiên, nếu bơm bóng không hiệu quả, thầy thuốc cần phẫu thuật van hai lá. Thầy thuốc loại bỏ canxi và các mô sẹo để làm sạch van. Nếu không hiệu quả, thầy thuốc thực hiện thay van hai lá bằng cách loại bỏ van bị hư hỏng và thay thế bằng van cơ khí hay van làm từ bò, heo hay mô tim người gọi là van sinh học. Van sinh học thoái hóa theo thời gian và cuối cùng cần phải được thay thế. Những người có van cơ khí cần phải dùng thuốc làm loãng máu trong cuộc sống để ngăn ngừa cục máu đông.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM Số 529

Ý Kiến bạn đọc