Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Hai mươi năm một chặng đường

Ban Liên Lạc Cựu Tù Chính Trị Và Tù Binh Thành Phố Hồ Chí Minh:

 

Cách đây 20 năm, ngày 9/5/2001, Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 2744/QĐ -UB cho phép thành lập Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh TP. Hồ Chí Minh (LLCTCT&TBTPHCM) là tổ chức có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, có tài khoản tại ngân hàng, có hệ thống từ thành phố xuống đến tận phường – xã – thị trấn; được phép vận động tổ chức, cá nhân trong và nước ngoài đóng góp tiền bạc – công sức chăm lo cho Cựu tù chính trị và tù binh thành phố. Ban Liên lạc nhiệm kỳ 2001 – 2005 có 15 thành viên, 6 Phó ban và đ/c Hoàng Thị Khánh làm Trưởng ban.

Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh TP. Hồ Chí Minh ra đời trên cơ sở thống nhất của 4 Ban Liên lạc: Ban Liên lạc Cựu tù chính trị thành phố, Ban Liên lạc Cựu nữ tù chính trị và Tù binh thành phố, Ban Liên lạc Tù binh thời kỳ chống Pháp, Ban Liên lạc Tù binh thời kỳ chống Mỹ. Do vậy, việc làm đầu tiên của Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh TP. Hồ Chí Minh là rà soát lại tổ chức, số lượng thành viên của mình và chính sách chế độ hiện hành của Đảng và Nhà nước, của thành phố đối với cựu tù để có kế hoạch kiện toàn tổ chức, tập hợp, phát triển lực lượng, tổ chức các hoạt động chăm lo cho Cựu tù. Lúc này – năm 2001 – toàn thành phố đã có 20 quận – huyện và 189 phường – xã – thị trấn có tổ chức của Cựu tù chính trị và Tù binh với gần 6.000 / 10.596 cựu tù tham gia với tên gọi còn khác nhau. Song hành với các Ban Liên lạc Cựu tù Quận – Huyện thì còn 7 Khối theo nhà tù, thời kỳ cách mạng và giới tính. Chỗ làm việc tạm tá túc tại Bảo tàng TP.HCM, số 65 Lý Tự Trọng, kinh phí hoạt động hoàn toàn tự lực. Chính sách của Nhà nước đối với những người tham gia kháng chiến bị địch bắt, tù đày, mới có chủ trương của Bộ Chính trị cho làm thẻ thương binh để hưởng chính sách như thương binh và chế độ nghỉ dưỡng, trị bệnh theo chức vụ, mức lương.

So-620--Hai-muoi-nam-mot-chan-duong
Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình
dự họp mặt đầu năm với Cựu tù chính trị và Tù binh TP. Hồ Chí Minh.

Từ thực trạng trên, Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh TP. Hồ Chí Minh đã tập trung cho 2 mặt công việc trọng yếu:

1/ Kiến nghị với Nhà nước – Đảng về chính sách đãi ngộ với cựu tù:

Với Trung ương:

* Có trợ cấp thường xuyên cho cựu tù.

* Có hình thức Kỷ niệm chương, xét công nhận tù đày với cựu tù.

* Chính sách nghỉ dưỡng – điều trị bệnh (thương tật).

Với Đảng và chính quyền thành phố:

* Kinh phí hoạt động của tổ chức cựu tù, nơi làm việc và phương tiện làm việc.

* Hỗ trợ kinh phí được 1 lần ra lăng viếng Bác Hồ, về các nhà tù lớn, khét tiếng; đi nước ngoài với cựu tù có án tử hình.

* Xin chủ trương xây dựng Nhà nghỉ dưỡng của Tổ chức cựu tù theo phương châm Đảng và Nhà nước cho và cho mượn 60%, cựu tù tự vận động và đóng góp 40%.

2/ Về xây dựng, củng cố tổ chức, phát triển lực lượng:

Từ năm 2001 đến nay, sau 20 năm củng cố, phát triển và hoạt động, tổ chức của Cựu tù chính trị và Tù binh đã tương đối hoàn chỉnh, phủ kín có 24/24 Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh quận – huyện – 4 khối, 364 Tổ Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh phường – xã – thị trấn với 7.120 Cựu tù chính trị và Tù binh còn sống (số liệu ban đầu là 10.596 cựu tù có 29,8% đương chức. Trong 20 năm có đến 2.835 Cựu tù chính trị và Tù binh qua đời = 26,75% và 641 cựu tù chuyển về quê sinh sống). Ngày có Quyết định của Thủ tướng Phan Văn Khải về xét công nhận tặng Kỷ niệm chương chiến sĩ cách mạng bị bắt tù đày, thành phố mới triển khai rộng rãi. Đến 2010, đã giải quyết thêm được 7.242 hồ sơ, tồn 824 hồ sơ, BLL Thành phố đã bàn giao cho Ban lãnh đạo Sở LĐTB và XH. Ngày 7/12/1999, Bộ LĐ-TB&XH đã có Thông tư 141/1999 xác định danh mục nhà tù làm cơ sở xác định công nhận tù đày, Ban Liên lạc đã phối hợp chặt chẽ với Sở LĐ-TB và XH tiến hành rà soát, làm việc với các Phòng LĐ-TB&XH cùng Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh quận – huyện, nhiều trường hợp đã làm việc trực tiếp với anh chị cựu tù để hoàn tất hồ sơ, nhờ cơ quan quản lý hồ sơ Công an Thành phố và Bộ Công an xác minh, giải quyết được trên 700 hồ sơ, đến nay còn tồn gần 100 hồ sơ. Ban Liên lạc Cựu tù chính trị và Tù binh TP thống nhất với Ban Giám đốc Sở LĐ-TB và XH sẽ tập trung xử lý hết trong năm 2021. Với chính sách cho cựu tù chính trị và tù binh, ngoài việc làm chế độ như thương binh theo chủ trương của Bộ Chính trị, chế độ nghỉ dưỡng theo Luật Người có công với cách mạng. Năm 2013, Chính phủ có Nghị định 31/2013 về trợ cấp ưu đãi với cựu tù với mức 732.000 đ/tháng/người, đến nay, sau nhiều lần điều chỉnh mức ưu đãi, đã nâng lên 974.000đ/người/tháng và thời gian đi nghỉ dưỡng được điều chỉnh 2 năm/lần thay 5 năm 2 lần.

Tại thành phố, Thành ủy và UBND trong 20 năm đã tạo điều kiện về nơi làm việc, phương tiện làm việc, kinh phí hoạt động và tổ chức các chương trình giao lưu họp mặt, các chương trình về nguồn, xây dựng nhà nghỉ dưỡng, biên soạn, in Kỷ yếu, sách, làm phim tư liệu, v.v… với tổng ngân quỹ 31.750.422.000 đồng; Quận – Huyện ủy – UBND 24 quận – huyện: 9.235.800.000 đồng = 40.949.222.000 đồng.

Cựu tù chính trị và Tù binh TP với ý thức tự cứu mình trước khi người cứu mình, tính tự lực tự cường luôn thường trực trong mỗi người, nên đã bằng nhiều cách, nhiều hình thức, thông qua nhiều mối quan hệ đã vận động nguồn tài chính, vật chất… và từng anh chị đóng góp theo khả năng của mình, vận động con cháu đóng góp chăm lo cho cha mẹ và cô bác cựu tù; đóng góp để cùng mẹ cha, anh chị về các chiến trường xưa, nơi ông bà, cha mẹ, anh chị từng công tác, chiến đấu, bị tù đày. Tổng số tiền và quà quy ra tiền có được trong 20 năm là 43.585.806.000 đồng.

Hơn hai mươi năm, với sự quan tâm chăm lo của Đảng và Nhà nước, của Đảng bộ và chính quyền Thành phố – quận – huyện – phường – xã – thị trấn và của toàn xã hội, Cựu tù chính trị và Tù binh TP đã nỗ lực vươn lên, tự thân vận động, liên kết, phối hợp cùng với các câu lạc bộ, các tổ chức xã hội – từ thiện cùng vào cuộc chăm lo cho cựu tù, cho đối tượng chính sách, người nghèo vùng sâu vùng xa, vùng thiên tai bão lũ, góp sức chăm lo cho lực lượng bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ cuộc sống bình yên cho mọi người. Hai mươi năm chúng ta giáo dục chính chúng ta, giáo dục và truyền lửa cho con cháu, cho lớp trẻ thông qua 18 lần họp mặt, giao lưu với những chủ đề liên quan đến năm tháng tù đày đầy gian lao, thách thức nhưng đầy ắp tình thương yêu chia ngọt sẻ bùi, giữ lửa và truyền lửa cách mạng lúc nào cũng cháy đượm, đến thế hệ trẻ đương thời… nhân những ngày truyền thống, lễ, những sự kiện đặc biệt của đất nước. Đặc biệt gắn rất chặt đến cuộc đời hoạt động của Bác Hồ, đến giá trị của những lời dạy của Bác. Đó là:

* “Bác Hồ là niềm tin tất thắng”, “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”, “Bác Hồ trong trái tim tôi”, “Bác Hồ với người lính trong tù”. “Để tang Bác trong tù”, “Năm mươi năm thực hiện Di chúc Bác”… Đó là tấm lòng, là niềm tin hướng tới của những người chiến sỹ cách mạng khi bị tra tấn đọa đày trong lao tù; khi phải phấn đấu vượt qua muôn vàn khó khăn thử thách trong thời bình, để tự khắc chế mình vượt qua, vươn lên, giữ hình ảnh để luôn là tấm gương sáng trong mắt con cháu, xóm giềng.

* “Hơn cả tình yêu” nhân ngày Gia đình Việt Nam – đó là cuộc họp mặt của 278 cặp vợ chồng đều là cựu tù. Tình yêu của họ đẹp và cao cả là cơ sở của hạnh phúc gia đình.

* Tổ chức các cuộc giao lưu với chủ đích nhắc lại những kỷ niệm đẹp, những con người tiêu biểu, những tấm gương sáng: “Tìm sự sống từ trong cõi chết”, mô tả lại các cuộc vượt ngục mà nắm chắc 50% là chết – là bị bắt trở lại nhưng vẫn còn 50% là thoát được trở về với cách mạng và họ đã chọn. Giao lưu với các nhân vật trong tác phẩm “Sống như anh”, những mẫu chuyện, nội dung giao lưu đã có sự lan tỏa lớn trong lớp trẻ: Lựa chọn con đường sống, lẽ sống là một lựa chọn không dễ dàng, phải dũng cảm, có lý trí mới thỏa được câu hỏi: “Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai?”, hay một lời khuyên: “Bạn đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay”.

Giáo dục và truyền lửa cách mạng còn là những điểm đến còn in dấu tích của một thời đạn bom, là nơi giam cầm, tra tấn đọa đày những người con yêu nước, là việc lần theo dấu chân Bác, là những nghĩa trang nơi hàng nghìn, hàng vạn đồng đội của chúng ta đã nằm xuống – đã gởi lại nắm xương tàn, là những danh lam thắng cảnh của non sông đất nước, mà nếu không thắng Mỹ có lẽ trong chúng ta không ít người không đến được… Trừ một số anh chị do bệnh không đi được, 100% cựu tù CT và TB TP.HCM ít nhất một lần được ra miền Bắc vào lăng viếng Bác, tham quan danh lam thắng cảnh miền Bắc; 100% số bị giam cầm ngoài Côn Đảo và Phú Quốc đã được trở lại nơi này, nhiều người có điểu kiện đã đưa gia đình, con cháu ra thăm nơi mình từng bị đọa đày – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian” và hiện chúng ta vẫn duy trì mỗi năm tiếp tục cử 2 cựu tù mỗi quận – huyện tham gia đoàn cựu tù thành phố ra tổ chức lễ giỗ đồng đội ở Côn Đảo và Phú Quốc, kinh phí do Quận – Huyện ủy và UBND Quận – Huyện hỗ trợ.

Hai mươi năm đã đi qua kể từ ngày chúng ta chính thức có tổ chức riêng của mình, hai mươi năm đã có 2.835 anh chị đã vĩnh biệt chúng ta, trên 4.000 anh chị hiện thường xuyên ốm đau trong đó hiện có 180 anh chị mang các bệnh nan y, gia cảnh khó khăn cần hỗ trợ – chăm lo, số còn lại tuy vẫn đi lại được, vẫn tham gia các hoạt động ở địa phương, nhưng cũng thuộc tốp người sáng khỏe, chiều đau, uống thuốc có khi nhiều hơn uống nước. Trong 20 năm, chúng ta đã dành cho nhau tình cảm của những người đã từng cùng nhau vào sinh ra tử, nhường nhịn nhau lúc no cũng như khi đói. Hai mươi năm chúng ta đã đóng góp, vận động xây dựng được 108 căn nhà tình nghĩa, sửa chữa chống dột 87 căn nhà cho đồng đội ở thành phố và các tỉnh bạn, đã hỗ trợ không thu hồi và có thu hồi không lãi cho 678 trường hợp có vốn làm ăn nhỏ, có điều kiện để vượt qua lúc ngặt nghèo; đã hỗ trợ cho 65 trường hợp bệnh nan y với mỗi suất là 10.000.000 đồng và 87 trường hợp mỗi suất 5.000.000 đồng hoặc 3.000.000 đồng, từ sự đóng góp của anh chị em và từ Quỹ Nghĩa tình. Quỹ được hình thành từ sự đóng góp ban đầu của thành viên BLL Thành phố, của một số Quận – Huyện ủy và UBND Quận – Huyện; của một số ngân hàng, công ty, đơn vị và của gia đình đồng chí Trần Trọng Tân từ tiền phúng điếu khi đ/c qua đời, các cá nhân có tấm lòng đóng góp cho Quỹ, ốm đau có đồng đội đi thăm; qua đời có đồng đội đến viếng… Nghĩa tình này không gì có thể so sánh được, không thể cân đong đo đếm.

Chúng ta tự hào 20 năm qua, Lực lượng Cựu tù chính trị và Tù binh TP. HCM trong tổ chức của mình, chúng ta giữ gìn được truyền thống của những chiến sỹ cách mạng năm xưa khi bị sa vào tay giặc. Chúng ta tiếp tục giáo dục truyền thống cho con cháu, truyền lửa cách mạng cho lớp trẻ. Tiếp tục đóng góp công sức, trí tuệ cho công cuộc dựng xây đất nước, cho đồng đội sống có nhà, có cuộc sống ổn định; chết được mồ yên mả đẹp, góp công sức tiền bạc cùng xã hội hỗ trợ người nghèo vùng sâu vùng xa, hỗ trợ những nơi bị mưa giông bão lũ, hạn hán, đóng góp Quỹ Vì tuyến đầu Tổ quốc, Vì biển đảo quê hương, để con cháu chúng ta vững tâm làm nhiệm vụ. Sống đến hôm nay, chúng ta hứa với lòng mình: Là con cháu Bác Hồ, sống ở Thành phố mang tên Bác chúng ta nguyện sống xứng đáng, quyết không làm ô danh Thành phố anh hùng, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ban Liên Lạc Cựu Tù Chính Trị & Tù Binh TP.HCM
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 620

Ý Kiến bạn đọc