Tản văn

Hạ về

Nắng.

Cứ như có người đang đổ lửa xuống.

Nóng.

Hầm hập tựa như vạn vật đang bị nhốt trong một cái chảo rang khổng lồ.

Ôi cái nắng, cái nóng đặc thù của mùa khô Nam bộ. Con suối nhỏ sau nhà trơ đáy, nứt nẻ. Những viên đá cuội tròn nhẵn buồn thiu nằm câm lặng bên nhau. Đây đó, mấy khối đá đen trùi trụi, to như ông voi già nằm phủ phục gục đầu, xếp chân bên nhau như muốn hồi tưởng về một quá khứ bi hùng lúc nguồn nước còn ăm ắp đôi bờ tung bọt trắng xóa rồi đủng đỉnh trôi trôi. Một vài bụi dương xỉ, thứ cây chịu hạn tuyệt vời nhất đang cố vươn những cái vòi mảnh như sợi cước huơ huơ mỗi khi có ngọn gió mồ côi lướt đến hỏi thăm. Gốc cây săng lẻ xù xì nhẫn nại với những cái rễ to như bắp vế người lớn cắm sâu xuống lòng suối, cố tìm lấy chút nhựa đất để nuôi túm lá quắt queo phờ phạc chẳng biết sẽ rụng lúc nào…

Anh-minh-hoa

Ấy thế nhưng, chiều chiều bọn trẻ con trong xóm vẫn í ới gọi nhau chạy nhảy, chơi trò đuổi bắt, thả diều trong lòng suối cạn. Tội nghiệp, những cánh diều khát gió cố gồng mình chao lượn, ngoi lên chúi xuống, cố gắng thoát ra khỏi tầm cao bụi tre gai gầy guộc. Mới ngày nào, dòng suối là nơi sinh tồn của bao loài vật đáng yêu và thảm thực vật xanh tốt. Giờ đây… Vẫn còn đó dấu vết của những hang cua, những chỗ đặt trúm bắt lươn… Bất giác xót xa. Cua ơi, ốc ơi, tôm tép ơi… chúng mày đi đâu cả rồi? Lũ trẻ hiếu động và vô tư, vui đấy mà buồn ngay đấy. Bảo sao không vui khi được theo người lớn bắt cua, bắt ốc… Vặt những cọng rau rút, những cọng dương xỉ cong cong như râu con bướm khổng lồ đem về nấu canh, xào với mớ ốc béo mẫm gom được bên dòng suối sau nhà…

Ba tôi đăm chiêu bên tách trà, nói mà chẳng cần ai nghe:

- El Nino là gì mà khắc nghiệt vậy trời! Đâu đâu cũng thiếu nước. Nước dùng sinh hoạt còn thiếu, lấy đâu ra nước để tưới bây giờ… Đám tiêu nhà mình biết có trụ nổi đến mùa mưa không đây? Cũng may, xứ ta chưa bị nhiễm mặn như ở miền Tây…

Nắng nóng thế nhưng cây phượng góc đường vẫn xanh, tán lá xòe rộng như một chiếc ô khổng lồ. Gốc phượng già là nơi dừng chân nghỉ mát của mấy bà mấy chị bán hàng rong, là nơi hò hẹn í ới gọi nhau đi chơi, đi học của đám trẻ trong xóm. Gốc phượng, chiếc ô thiên tạo khổng lồ còn là chỗ ngả lưng của mấy bác xe ôm, xe ba gác chở hàng. Những con người lao động chân chất vô tư úp chiếc mũ lên mặt, ngủ thiếp trên yên xe chờ khách, mặc dòng người qua lại.

Chiều.

Một cơn mưa nhỏ thoáng qua, nước không nhiều nhưng đủ xoa dịu phần nào cái nóng gay gắt. Những giọt nước đầu tiên rơi xống sân gạch tàu bốc khói. Mùi hơi đất khó chịu bốc cao. Cây cối, vạn vật đua nhau uống ừng ực những giọt ngọc quý giá… Chưa đã thèm cơn khát thì trời vội tạnh. Cơn mưa đến rồi đi nhanh và bình thản lạ lùng.

Đêm.

Nghe râm ran tiếng ve. Ô… hè đến rồi ư?

Sáng.

Mở cửa sổ nhìn sang góc đường đối diện, có cái gì sáng rực rất thân quen mà từ lâu vuột quên mất. Ồ… chùm phượng vĩ. Chùm hoa đầu tiên thắp lửa đón hè, màu đỏ nổi bật trên nền lá xanh tươi mơn mởn.

Thế rồi chỉ mấy ngày sau, cả tán phượng rực đỏ. Mấy cậu học sinh công kênh nhau với hái từng chùm hoa, bỏ vào giỏ xe cho bạn gái. “Em chở mùa hè của tôi đi đâu…”, câu thơ giầu hình ảnh, gợi và lâng lâng, lâng lâng trong lòng một niềm vui khó tả. Cánh nữ sinh áo trắng thì tỉ mẩn tách từng cánh hoa, nhụy hoa, đài hoa rồi khéo léo ghép chúng thành những chú bướm xinh xắn. “Những cánh bướm học trò” được ép cẩn thận vào vở. Tôi chợt nhớ tới Quân, cậu bạn khéo tay nhất lớp, cậu luôn làm những con bướm xinh xắn, y hệt như thật. Bây giờ đôi tay khéo léo đó đang hướng dẫn các bé những nét vẽ đầu đời. Năm nào học sinh của thầy Quân cũng có giải và đạt những giải cao trong Hội thi Nét vẽ mầm xanh, Hội thi Lồng đèn đẹp…

Chiều nghiêng nghiêng nắng, cành phượng tinh nghịch đu đưa vẫy vẫy chào Mùa hè – Mùa thi – Mùa chia tay của những học sinh cuối cấp.

Bọn trẻ chúng tôi ngày ấy cũng học ngày học đêm, bất giác ngước nhìn khoảnh trời rợp đỏ mà bồi hồi xao xuyến:

Lập lòe lửa phượng hồng thắp nến
Một ngày hanh đỏ rực khoảnh trời
Ngỡ hàng ngàn cánh bướm lả lơi
Bừng một góc chân trời mùa hạ.

Gian bên thằng Tâm đang thỏ thẻ xin ba cho nó tham gia chiến dịch “Mùa hè tình nguyện”, hình như chiến dịch phòng chống cháy rừng chi đó. Chỉ nghe tiếng ba cười rổn rảng…

- Được… bây đi đi…

Cậu Út thì đăng ký cho em Quỷnh tham gia “Học kỳ Quân đội”. Cậu nói là muốn cho nó dần rời xa vòng tay chăm bẵm hơi thái quá của mợ và học được kỹ năng sống. Chẳng biết cu cậu buồn hay vui mà mặt nó ỉu xìu, nhìn vừa thương vừa mắc cười… Với thân hình ục ịch thế kia, không biết nó hành quân cùng “đồng đội” thế nào đây!

Mùa hè đến là lúc kết thúc một năm học nhưng mở ra bao dự định mà các mùa khác không có được…

Tôi yêu mùa hạ vô cùng.

Ngọc Diệp
(Giáo viên trường Tiểu học Tân Đồng, Đồng Xoài, Bình Phước)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 400

Ý Kiến bạn đọc