Thầy thuốc Văn nghệ

Hạ thân nhiệt

Hạ thân nhiệt là trường hợp khẩn cấp xảy ra khi cơ thể mất nhiệt quá nhanh. Nhiệt độ cơ thể bình thường khoảng 370C. Hạ thân nhiệt xảy ra khi nhiệt độ cơ thể giảm xuống dưới 350C.

Khi nhiệt độ cơ thể giảm, trái tim và hệ thần kinh không thể hoạt động bình thường. Nếu không điều trị, hạ thân nhiệt dẫn đến suy tim, suy hô hấp và cái chết.

Run rẩy là dấu hiệu đầu tiên khi nhiệt độ bắt đầu giảm vì đây là cơ chế tự vệ của cơ thể chống lại nhiệt độ lạnh. Dấu hiệu khác bao gồm khó phát âm, thở chậm, thở nông, da lạnh, vụng về, buồn ngủ, lẫn lộn và mất ý thức.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Ha-than-nhiet

Người bị hạ thân nhiệt thường không nhận thức được tình trạng của mình vì các triệu chứng thường bắt đầu từ từ. Gọi số khẩn cấp nếu nghi ngờ bị hạ thân nhiệt. Trong khi chờ đợi, nhẹ nhàng di chuyển người bệnh vào bên trong nhà. Cẩn thận cởi quần áo ướt, thay thế bằng áo khoác hay chăn ấm.

Hạ thân nhiệt xảy ra khi cơ thể mất nhiệt nhanh hơn sinh nhiệt. Các nguyên nhân phổ biến nhất là tiếp xúc kéo dài với thời tiết lạnh hay nước lạnh.

Các điều kiện dẫn đến giảm thân nhiệt bao gồm mặc quần áo không đủ ấm, ở ngoài lạnh quá lâu, quần áo ướt do rơi xuống nước, nhà quá lạnh vì điều hòa không khí.

Các yếu tố nguy cơ hạ thân nhiệt bao gồm kiệt sức, khả năng chịu đựng lạnh giảm đi khi đang mệt mỏi. Thứ hai là tuổi cao, khả năng điều chỉnh nhiệt độ giảm đi theo tuổi tác. Thứ ba là trẻ nhỏ, trẻ em bị mất nhiệt nhanh hơn người lớn, trẻ em không ăn mặc đúng cách trong thời tiết lạnh.

Rượu làm cho người ta cảm thấy ấm áp bên trong, nhưng mạch máu giãn nở dẫn đến mất nhiệt nhanh hơn. Nếu một người say đi ra ngoài trong thời tiết lạnh, người đó dễ bị hạ thân nhiệt.

Một số bệnh ảnh hưởng đến khả năng điều tiết thân nhiệt của cơ thể như bệnh suy giáp, suy dinh dưỡng, biếng ăn, tiểu đường, đột quị, viêm khớp và chấn thương tủy sống.

Việc chẩn đoán hạ thân nhiệt thường dựa trên các dấu hiệu toàn thân. Trong khi chờ trợ giúp y tế, cần làm theo hướng dẫn sơ cứu. Hãy chăm sóc cho người bệnh một cách nhẹ nhàng. Đừng xoa bóp hay chà xát người vì động tác quá mức gây ngưng tim. Di chuyển người bệnh ra khỏi nơi lạnh đến vị trí ấm và khô. Cởi bỏ quần áo ướt. Sử dụng chăn khô hay áo khoác để làm ấm người. Nếu đang ở ngoài trời, đặt người bệnh trên một tấm chăn hay bề mặt ấm áp. Theo dõi hơi thở, nếu thở nông hay ngưng thở, hãy bắt đầu hô hấp nhân tạo ngay. Nếu người bệnh nuốt được, nên cho thức uống ấm, ngọt, không chứa cồn và không chứa cà phê. Sử dụng nước ấm trong một chai bằng nhựa đặt lên cổ, ngực hay háng. Không ủ ấm tay chân vì làm máu lạnh trở lại tim, phổi và não khiến nhiệt độ cơ thể giảm thêm gây tử vong. Không dùng nhiệt trực tiếp như nước nóng, miếng đệm sưởi ấm hay đèn sưởi ấm để làm ấm người vì nhiệt độ cao làm hỏng da và gây ra nhịp tim bất thường khiến tim ngừng đập.

Tùy thuộc vào mức độ hạ thân nhiệt, chăm sóc y tế bao gồm các biện pháp sau đây: Hồi sức bằng chăn ấm và cung cấp nước nóng để uống. Máu được rút ra, làm ấm và đưa trở lại tuần hoàn trong cơ thể. Sử dụng máy thẩm tách máu để lọc máu ở người có chức năng thận kém. Tiêm truyền tĩnh mạch bằng dung dịch nước muối giúp làm ấm máu.

Dùng oxy dưỡng ẩm bằng mặt nạ hay ống thông mũi giúp làm ấm đường thở và nâng cao nhiệt độ cơ thể.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 477

Ý Kiến bạn đọc