Trong nước

Gìn giữ di sản Sài Gòn

Buổi trò chuyện, giới thiệu sách “Giữ gìn di sản Sài Gòn” do Công ty Văn hóa Phương Nam tổ chức vào 17 giờ ngày 18/8/2017 tại Đường sách TP. Hồ Chí Minh, giới thiệu cuốn sách song ngữ Việt – Anh mang tên “Sài Gòn – Hai đầu thế kỷ – Saigon Then & Now – Early 20th & 21at Century”, dày 276 trang, do NXB Văn hóa – Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh và Công ty sách Phương Nam phát hành, chứa nhiều tư liệu lịch sử quý giá (hình ảnh, bản đồ, sách báo xưa…), với hơn 200 bức ảnh so sánh Sài Gòn ở cùng một vị trí, một không gian ở hai đầu thời gian khác nhau: đầu thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI. Ngoài hình ảnh còn có các bài viết phân tích sự hình thành và biến đổi ở 6 khu vực khác nhau, bắt đầu từ khu vực thành xưa đến bờ sông Sài Gòn, Catinat (nay là đường Đồng Khởi), Charner (Nguyễn Huệ), Bonard (Lê Lợi), Chợ Bến Thành và Chợ Lớn, chứng tỏ tác giả đã tham khảo nhiều nguồn tư liệu và có nghiên cứu sâu về lịch sử Sài Gòn.

Bia-sach-Sai-Gon-Then---Now

Và nhà nghiên cứu trẻ Phan Khắc Huy, nhóm tác giả cuốn sách “Sài Gòn – Hai đầu thế kỷ”: Phúc Tiến và Văn Phụng Hiếu Minh mang đến chương trình câu chuyện khám phá “Sài Gòn cổ tích”, chia sẻ những ý tưởng xây dựng đô thị Sài Gòn từ hơn 100 năm trước. Những hình ảnh kiến trúc và cảnh quan Sài Gòn ở hai đầu thế kỷ XX và XXI trở thành những minh họa sinh động và cơ sở đề xuất những biện pháp thiết thực để giữ gìn di sản Sài Gòn.

Bên cạnh chương trình giao lưu, hoạt động triển lãm trưng bày hơn 40 bức ảnh so sánh các kiến trúc và cảnh quan Sài Gòn xưa và nay của các tác giả cũng được diễn ra tại khuôn viên Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ sáng 17/8/2017.

Nhà nghiên cứu trẻ Phan Khắc Huy trình bày:

“Sài Gòn – Hai đầu thế kỷ – Saigon Then & Now – Early 20th & 21at Century” dẫn bạn đọc đi qua biến đổi cảnh quan và kiến trúc của Sài Gòn ở đầu thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI. Chúng ta sẽ gặp lại nhà thờ Đức Bà của những năm 1920 vẫn giữ nguyên hình dáng cho đến ngày nay, là nơi nhiều bạn trẻ chọn làm nơi ghi lại kỷ niệm của hạnh phúc, bởi kiến trúc độc đáo của nó. Hay chúng ta sẽ biết rằng một phần Nhà văn hóa quận 1 ngày nay là nhà thờ Tin Lành được xây dựng năm 1905; khách sạn Bông Sen và nhà hàng Brodard hiện nay được xây trên nền tòa nhà hiệu thuốc Normale; phố đi bộ Nguyễn Huệ ngày nay là khu vực Tòa hòa giải xưa, nơi chính quyền Pháp từng đặt máy chém để xử trảm tội nhân… Có nhiều công trình qua trùng tu, xây dựng đã không còn giữ được nét kiến trúc độc đáo ban đầu, hoặc đã “biến mất” gây tiếc nuối cho bao người như Thương xá Tax, Tu viện Saint Paul, Khách sạn Majestic, thương cảng tấp nập xuồng ghe ngày nào giờ vẫn là cảng được bao quanh bởi các cao ốc. Vẫn biết rằng cuộc sống phải phát triển, cái mới dần thay thế cái cũ, nhưng nhìn lại những hình ảnh xưa khiến chúng ta không khỏi bồi hồi.

Nhà biên soạn Phúc Tiến sinh năm 1962 tại Sài Gòn, học Sử, từng trải qua các công việc như làm báo, làm tư vấn giáo dục và truyền thông. Anh được Học bổng Reuters Foundation (Oxford) vào năm 1993, hiện là Giám đốc Công ty Hợp Điểm và là tác giả cuốn sách “Sài Gòn không phải ngày hôm qua – 2016”; còn Soh Weng yew (Singapore) là kiến trúc sư, anh học Cao học Quản trị kinh doanh Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và còn là một nhà sưu tập. Hiện là nhân viên hành chính NUS. Đã đến Việt Nam từ năm 1999; Văn Phụng Hiếu Minh sinh năm 1989 tại TP. Hồ Chí Minh cũng là một kiến trúc sư, anh tốt nghiệp trường Kiến trúc Architectural Association London năm 2015.

Một độc giả nhận xét: “Sài Gòn – Hai đầu thế kỷ – Saigon Then & Now – Early 20th & 21at Century” là một cuốn sách tham khảo thú vị và rất dễ đọc. Nó giúp bạn đọc trong và ngoài nước có một hình ảnh tổng quan về lịch sử và văn hóa của một đô thị năng động, có tầm thế ở Đông Nam Á…; nhiều kiến trúc xưa của Sài Gòn có nét đẹp và niên đại cùng thời với nhiều kiến trúc thế kỷ XIX của Sydney. Ví dụ như tòa nhà Kho bạc ở đường Nguyễn Huệ rất giống tòa nhà Kho bạc của bang New South Wales; còn tòa nhà hải quan ở bến Bạch Đằng (xây dựng những năm 1860) bề thế không kém mà có phần đẹp hơn tòa nhà Hải quan của Sydney (xây 1845). Còn trung tâm Sài Gòn với Nhà hát Thành phố, nhà thờ Đức Bà, dinh Phó sứ (nay là Bảo tàng thành phố), Bưu điện và trụ sở UBND (Hôtel de ville) là hình ảnh thu nhỏ của các thành phố Pháp…

Trương Minh Hiếu – Lê Vy
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 464

Ý Kiến bạn đọc