Thầy thuốc Văn nghệ

Ghép phổi

 

Vừa qua, một trường hợp hi hữu xảy ra trong ngành y tế nước ta trong mùa dịch Covid-19 khi hai phổi của bệnh nhân số 91 phi công người Anh đã đông đặc, ban đầu bệnh nhân bị đông đặc một lá phổi, rồi một lá rưỡi và sau đó là cả hai lá phổi đều có tình trạng này.

Do phổi đặc lại, việc sử dụng máy thở không còn hiệu quả, bệnh nhân cần sử dụng thiết bị thay thế tim và phổi, nhưng tình trạng đông đặc dần khiến phổi mủn ra là “ổ” để vi khuẩn sinh sôi. Vì thế, hội đồng chuyên môn đề xuất ghép phổi cho bệnh nhân.

Lạ lùng thay! Phổi bệnh nhân người Anh cứ bình phục dần dần từng ngày, đến nay đã hầu như khỏi hẳn.

Ghép phổi trong một số trường hợp là lựa chọn điều trị cuối cùng cho bệnh phổi mạn tính. Việc lựa chọn các ứng cử viên có khả năng ghép phổi dựa trên các tiêu chí khác nhau như tồn tại của bệnh phổi mãn tính, thất bại của các phương pháp điều trị và cuối cùng là tuổi thọ ước tính.

Bệnh nhân chuyển đến trung tâm cấy ghép không được có tiền sử phẫu thuật lồng ngực hay bệnh lý không tương thích với cấy ghép. Cần cai thuốc lá trong ít nhất 6 tháng. Một số nghiên cứu cho thấy tác động đáng kể của thừa cân đối với tỷ lệ sống sót.

So-604--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Ghep-phoi---Anh-1

Xơ hóa phổi là một chỉ định thông thường cho ghép phổi.

Quá trình xơ hóa phổi khó lường hơn nhiều nên cần nhanh chóng cấy ghép.

Ghép phổi là gì?

Ghép phổi là một hoạt động loại bỏ một hoặc cả hai phổi

và thay thế bằng phổi từ một người khác.

Đây là một can thiệp dành riêng cho bệnh nhân suy hô hấp mãn tính ở giai đoạn đe dọa tính mạng.

Những trường hợp nào cần cấy ghép?

Thường là khi có nhiều bệnh gây tổn thương phổi lâu dài. Thầy thuốc xem xét cấy ghép phổi khi tất cả các lựa chọn điều trị khác không còn hiệu quả và bệnh nhân phụ thuộc vào việc cung cấp oxy nhân tạo hay thông khí nhân tạo như trường hợp bệnh nhân phi công người Anh mắc bệnh Covid-19.

Các bệnh lý cần ghép phổi là xơ nang, tăng huyết áp động mạch phổi, xơ phổi như có sẹo trong mô phổi và khí phế thũng phổi.

Xơ nang là một trong những rối loạn chuyển hóa bẩm sinh phổ biến nhất. Bệnh đặc trưng bởi tăng độ nhớt của chất nhầy và tích tụ trong đường hô hấp và tiêu hóa. Trong phổi, chất nhầy cung cấp môi trường lý tưởng cho vi khuẩn dẫn đến viêm và phá hủy nội tạng.

Xơ phổi đặc trưng bởi khô cứng lại của mô liên kết do viêm, hít phải các chất độc hại hay tiếp xúc với bụi amiăng.

Khí phế thũng phổi đặc trưng bởi phá hủy các bức tường của phế nang. Nó là kết quả của viêm phế quản mãn tính hay hen suyễn nặng.

Không phải tất cả các tình trạng phổi nghiêm trọng đều điều trị bằng cấy ghép. Ví dụ trường hợp ung thư phổi, cấy ghép không giá trị vì sự lây lan của tế bào ung thư.

Cấy ghép phổi có nguy cơ nào?

Người bệnh có thể tử vong trong quá trình cấy ghép phổi. Trong số các nguyên nhân tử vong, nhiễm trùng chiếm ưu thế trong 30 ngày đầu sau ca ghép. Sau đó là viêm mãn tính và nhiễm trùng đặc biệt là viêm tiểu phế quản gây tử vong. Cuối cùng, nguy cơ ung thư tăng đáng kể sau khi ghép phổi. Một nửa số bệnh nhân bị ung thư 12 năm sau khi cấy ghép. Hầu hết bệnh nhân mắc ung thư da nhẹ nếu được điều trị đúng thời gian hoặc ung thư hạch nhẹ, nhưng một số bệnh nhân bị ung thư nặng bao gồm ung thư phổi. Sự gia tăng ung thư này liên quan đến các phương pháp điều trị ức chế miễn dịch trong ghép phổi.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 604

Ý Kiến bạn đọc