Thầy thuốc Văn nghệ

Gãy cổ tay hay bàn tay

Gãy cổ tay hay gãy bàn tay là gãy hay nứt xương cổ tay hay bàn tay. Các yếu tố nguy cơ thường do tham gia vào các môn thể thao như trượt băng hay trượt tuyết trên đường, tình trạng xương trở nên mỏng manh hơn do loãng xương. Điều quan trọng là điều trị cổ tay hay bàn tay gãy càng sớm càng tốt. Nếu không, xương không lành lại theo đúng hướng ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày như viết hay cài nút áo.

Cổ tay hay bàn tay gãy gây ra dấu hiệu đau dữ dội, trầm trọng hơn khi nắm chặt hay di chuyển bàn tay hay cổ tay. Cổ tay sưng, bầm tím và biến dạng rõ ràng, cổ tay cong hoặc ngón tay cong.

Một cú đánh trực tiếp hay chấn thương nghiền nát bàn tay và cổ tay có thể phá vỡ bất kỳ xương nào trong đó. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm té ngã. Nhiều khi gãy xương cổ tay hay bàn tay xảy ra trong các môn thể thao như trượt băng hay trượt tuyết. Tai nạn xe cơ giới cũng gây ra gãy xương cổ tay hay xương bàn tay, đôi khi vỡ thành nhiều mảnh cần đến phẫu thuật.

So-516--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Gay-co-tay-hay-ban-tay---Anh-1

Các biến chứng cổ tay hay bàn tay gãy bao gồm sưng đau hay khuyết tật. Một số người bị căng cứng hay đau vĩnh viễn. Gãy xương kéo dài gây ra viêm khớp sau đó. Chấn thương ở cổ tay hay bàn tay làm tổn thương các dây thần kinh liền kề và các mạch máu.

Phòng ngừa cổ tay hay bàn tay gãy bằng cách xây dựng sức mạnh cho xương qua ăn chế độ ăn bổ dưỡng đầy đủ lượng canxi và vitamin D, tập đi bộ nhanh, bỏ hút thuốc, tránh té ngã, mang giày hợp lý, kiểm tra thị lực và đeo kính nếu cần.

Việc chẩn đoán cổ tay hay bàn tay gãy thường bao gồm khám bàn tay và chụp X quang.

Chụp cắt lớp CT có thể phát hiện ra các vết nứt nhỏ mà tia X bỏ qua. Chấn thương mô mềm và mạch máu cũng nhìn thấy được trên CT. Công nghệ này chụp X quang từ nhiều góc độ khác nhau để mô tả các lát cắt ngang của cấu trúc bên trong cơ thể. Chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng sóng vô tuyến và một nam châm mạnh để tạo ra hình ảnh chi tiết của mô xương và mô mềm. MRI có thể xác định các vết gãy và chấn thương dây chằng rất nhỏ.

Khi các đầu xương gãy bị di lệch, thầy thuốc cần phải thao tác nắn chỉnh các mảnh xương trở lại vị trí ban đầu. Cần gây tê cục bộ hay gây mê trước khi thực hiện thủ thuật này.

Điều quan trọng là phải cử động ngón tay thường xuyên để giữ cho chúng khỏi bị co cứng. Hãy bỏ thuốc lá vì hút thuốc có thể trì hoãn hay ngăn ngừa chữa lành xương.

Hạn chế chuyển động của xương gãy ở cổ tay hay bàn tay rất quan trọng để chữa lành. Để làm điều này, thầy thuốc cần bó một thanh nẹp. Nên giữ tay ở trên mức quả tim càng nhiều càng tốt để giảm sưng đau.

Để giảm đau, thầy thuốc đề nghị dùng cetamol. Nếu cơn đau nặng quá cần đến dạng thuốc phiện như codein. Thuốc NSAID như ibuprofen giúp giảm đau nhưng cản trở việc chữa lành xương, đặc biệt nếu sử dụng lâu dài. Thầy thuốc cho dùng kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng xương. Sau khi bỏ nẹp, người bệnh cần đến các bài tập phục hồi chức năng hay vật lý trị liệu để giảm độ cứng và phục hồi cử động cổ tay và bàn tay. Phục hồi chức năng cũng mất vài tháng hoặc lâu hơn để chữa lành hoàn toàn. Nếu cố định không phải là một lựa chọn, có thể cần đến phẫu thuật cấy đinh ghim hay ốc vít để giữ xương tại chỗ trong khi chữa lành. Đôi khi cần đến ghép xương.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 516

Ý Kiến bạn đọc