Thầy thuốc Văn nghệ

Gãy chân

Gãy chân là gãy hay nứt một trong các xương ở chân. Nguyên nhân phổ biến bao gồm té ngã, tai nạn xe cơ giới và chấn thương thể thao. Điều trị gãy chân phụ thuộc vào vị trí và mức độ nghiêm trọng của thương tích. Chân gãy nặng cần đến phẫu thuật để cấy ghép thiết bị vào xương. Các chấn thương khác có thể cần đến bó bột hay nẹp.

Các dấu hiệu gãy chân bao gồm đau dữ dội, trầm trọng hơn khi cử động. Chân gãy bị sưng, bầm tím và biến dạng hay rút ngắn chân.

Té ngã có thể làm gãy một xương hoặc cả hai xương chân. Tuy nhiên, gãy xương đùi cần có chấn thương đáng kể hơn. Cả ba xương chân có thể gãy trong một tai nạn xe cơ giới.

Các chấn thương trong thể thao gây ra gãy chân.

Ở trẻ em, gãy chân có thể là kết quả của nạn bạo hành.

Gãy xương cũng xảy ra khi xương bị suy yếu vì loãng xương.

So-519--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Gay-chan

Biến chứng của gãy chân bao gồm đau đầu gối hay mắt cá chân.

Gãy chân nặng khiến xương không lành nhanh hoặc không lành hoàn toàn, đặc biệt phổ biến trong gãy xương chày do lưu lượng máu đến xương này ít.

Nhiễm trùng xương khi xương bị nhiễm nấm và vi khuẩn.

Gãy chân có thể làm tổn thương các dây thần kinh và mạch máu.

Gãy xương hở thường gây ra tình trạng viêm khớp xương.

Nếu gãy xương qua đĩa tăng trưởng, chân trở nên ngắn hơn hoặc dài hơn chân đối diện.

Phòng ngừa gãy chân bằng cách tăng sức mạnh cho xương. Ăn các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua và phô mai giúp tạo xương chắc khỏe. Bổ sung canxi hoặc vitamin D cũng cải thiện sức mạnh của xương. Mang giày thể thao thích hợp và thay thế giày thể thao thường xuyên.

Trong khi khám sức khỏe, thầy thuốc kiểm tra chân bị sưng đau, biến dạng hay có vết thương hở.

Chụp X quang giúp xác định vị trí gãy chân và mức độ chấn thương. Đôi khi thầy thuốc tìm hình ảnh chi tiết hơn bằng cách chụp cắt lớp vi tính CT hay chụp cộng hưởng từ MRI.

Điều trị gãy chân tùy thuộc vào loại gãy chân và vị trí gãy xương.

Trong loại gãy xương hở, da bị xuyên thủng do xương gãy cần điều trị ngay để giảm nguy cơ nhiễm trùng. Trong gãy xương kín, da vẫn còn nguyên vẹn. Trong gãy xương hoàn toàn, xương bị gãy thành hai hay nhiều phần. Loại gãy xương di lệch cần đến phẫu thuật để sắp xếp lại xương. Trong loại gãy xương cành tươi, hai phần xương không tách rời nhau giống như khi ta bẻ một cành cây tươi. Phần lớn xương gãy ở trẻ em là gãy xương cành tươi, bởi vì xương của trẻ mềm dẻo.

Điều trị ban đầu cho gãy chân thường bắt đầu trong phòng cấp cứu. Ở đây, thầy thuốc thường đánh giá chấn thương và cố định chân bằng nẹp. Thầy thuốc cần phải thao tác nắn chỉnh cho các mảnh xương trở lại vị trí thích hợp trước khi bó nẹp. Hạn chế sự chuyển động của xương gãy rất quan trọng để chữa lành. Để làm điều này, cần đến thanh nẹp hay bó bột và cần sử dụng nạng hay cây gậy từ 6 đến 8 tuần. Để giảm đau và viêm, thầy thuốc cho thuốc giảm đau cetamol hay ibuprofen hoặc kết hợp cả hai. Nếu đau dữ dội, thầy thuốc kê toa thuốc giảm đau mạnh hơn. Sau khi bỏ nẹp, cần các bài tập phục hồi chức năng để giảm độ cứng và phục hồi chuyển động. Phục hồi chức năng mất tới vài tháng hoặc lâu hơn để chữa lành hoàn toàn. Đôi khi cần phẫu thuật để cấy ghép các thiết bị cố định bên trong như đĩa, que hay ốc vít để duy trì vị trí thích hợp của xương. Các thiết bị cố định này cần thiết nếu gãy nhiều xương, gãy xương không ổn định hay di lệch.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 519

Ý Kiến bạn đọc