Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Fidel và Cuba trong trái tim Việt Nam!

Kỷ niệm 45 năm ngày Fidel sang thăm Việt Nam, báo Granma – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba đã có bài viết về sự kiện này.
(Nguồn: http://www.granma.cu/…/fidel-y-cuba-en-el-corazon-de-vietna…)

Toàn văn như sau:

Fidel là nguyên thủ đầu tiên và duy nhất trên thế giới đến thăm Việt Nam trong thời gian chiến tranh.

Đó là vào trung tuần tháng 9/1973, tại tỉnh Quảng Trị, Việt Nam. “Vùng đất thép” vẫn nồng nặc mùi thuốc súng, sự tàn bạo của chiến tranh vẫn hiển hiện. Người Việt Nam vẫn đang phải chiến đấu vì quyền độc lập và tự do của dân tộc, nhưng Quảng Trị đã là lãnh thổ tự do. Và Fidel, mang theo cả đất nước Cuba, đã đến vùng đất đó để đồng hành với Việt Nam.

Fidel là nguyên thủ đầu tiên và duy nhất đến thăm Việt Nam trong chiến tranh. Nhà lãnh đạo Cuba tuyên bố rằng, ông vô cùng khâm phục tinh thần chiến đấu của người dân Việt Nam, một dân tộc bất khuất đã đánh bại thực dân Pháp và sau đó là những kẻ xâm lược Mỹ.

Hình ảnh của ông về chuyến thăm đó, với lá cờ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trong tay, thể hiện niềm tin tuyệt đối của ông đối với chiến thắng của người Việt Nam. Ông, giống như Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn tin tưởng rằng một khi đánh bại kẻ thù, họ sẽ xây dựng một quê hương mới đẹp hơn mười lần.

“Không có phong trào giải phóng nào, không có ở đâu những con người chiến đấu cho độc lập tự do của họ, lại phải chịu đựng nhiều đến như vậy trong một thời gian dài, với một tinh thần bất khuất như người dân Việt Nam”, vị Tổng Tư lệnh của Cách mạng Cuba đã nói như vậy vào ngày 12/9/1973, trong chuyến thăm đầu tiên của ông đến một đất nước châu Á.

Sau 45 năm của chuyến thăm đó, nhân dân vùng giải phóng ở miền Nam Việt Nam vẫn nhớ như in hình ảnh một người đàn ông cao lớn đi cùng với các lãnh đạo và chiến binh Việt Nam trên chiến trường, nói chuyện với người bệnh, luôn gần gũi, khiêm tốn, một biểu tượng của tình đoàn kết giữa hai quốc gia anh em – Đó là những điều mà đại sứ Việt Nam tại Cuba, Nguyễn Trung Thành, bày tỏ trong một cuộc trả lời phỏng vấn độc quyền cho Granma.

So-516--Fidel-va-Cuba-trong-trai-tim-Viet-Nam---Anh-1
Thủ tướng Fidel Castro phất cao lá cờ Bách chiến bách thắng lấp lánh Huân chương
của Đoàn Khe Sanh Quân Giải phóng Trị Thiên – Huế (nguồn: TTXVN)

Chuyến thăm của Fidel đến Việt Nam tiềm ẩn rất nhiều những rủi ro, chiến tranh vẫn đang ở trong giai đoạn khốc liệt nhất, mặc dù vậy Fidel vẫn quyết tâm đến thăm khu vực giải phóng Quảng Trị.

“Kẻ thù không muốn cho thế giới biết rằng tỉnh này đã là một khu vực tự do, chuyến thăm của Fidel đã khiến cả thế giới biết được điều đó. Ông đã mặc bộ quân phục màu xanh ô liu của mình ở Quảng Trị, thể hiện một điều vĩ đại – đó là biểu tượng về sự ủng hộ của Cuba đối với người Việt Nam” – Đại sứ Nguyễn Trung Thành cho biết.

“Fidel nghe được nhịp đập từ trái tim của người Việt Nam, ông đã đem đến lý tưởng đoàn kết, lòng can đảm, nhân phẩm, những động lực để tiếp tục chiến đấu vì công lý, không chỉ với riêng người Việt mà còn với cả thế giới” – Đại sứ nói thêm.

Làm sống dậy lịch sử

Kỷ niệm chuyến thăm chính thức đầu tiên của Tổng Tư lệnh Fidel Castro đến Việt Nam, cả hai nước sẽ tổ chức những hoạt động ôn lại sự kiện quan trọng này trong lịch sử quan hệ giữa hai Đảng, Chính phủ và nhân dân hai nước.

Ở Cuba, hoạt động lớn nhất kỷ niệm sự kiện này sẽ được tổ chức vào ngày 12/9/2018 tại Nhà hát của Bộ Truyền thông, tại Thủ đô.

Đại sứ Việt Nam tại Havana cho biết các địa phương và các trường học ở các tỉnh như Pinar del Rio, Holguin, Camagüey và Guantanamo cũng sẽ diễn ra nhiều hoạt động phong phú nhân sự kiện này, góp phần củng cố tình hữu nghị anh em giữa hai nước, hai dân tộc.

“Ở Việt Nam, hoạt động cấp quốc gia sẽ tập trung vào Lễ khánh thành bức tượng bán thân của Chủ tịch Fidel Castro tại thủ phủ tỉnh Quảng Trị, với sự hiện diện của các lãnh đạo cấp cao Chính phủ Việt Nam, thường trực Bộ Chính trị của Đảng Cộng sản Cuba và Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng, Salvador Valdés Mesa.

Đông Hà sẽ vinh dự trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới có Quảng trường mang tên Fidel Castro” – Đại sứ Nguyễn Trung Thành nói.

Bức tượng bán thân bằng đồng của nhà lãnh đạo Cách mạng Cuba, gắn trên một bệ đá cẩm thạch tạo hình ba gò đá gợi nhớ hình ảnh những ngọn núi nơi diễn ra các cuộc chiến đấu cho nền độc lập thực sự của hòn đảo tự do. Trong quảng trường, nơi đã được bao phủ bằng cỏ, sẽ trồng một số cây cọ hoàng gia, loài cây quốc gia của Cuba. Phía bên trái, được tạo bối cảnh với một hồ nhân tạo nhỏ, thể hiện Biển Ca-ri-bê.

Tình bạn, tình đồng chí gắn bó keo sơn

Từ cội rễ mạnh mẽ nhất là tình hữu nghị giữa Việt Nam và Cuba, điều nhắc nhở chúng ta nhớ về câu thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Gốc có vững thì cây mới bền” – Có lẽ đó là lý do tại sao giữa Cuba và Việt Nam phát triển một tình bạn vĩnh cửu như thế, trong linh hồn của mỗi dân tộc anh em.

“Điều đó hiện nay là trách nhiệm của thế hệ mới và các nhà lãnh đạo mới hai nước, quan hệ song phương giữa Cuba và Việt Nam vẫn vẹn nguyên tình huynh đệ, tình đoàn kết và sự ủng hộ vững chắc, điều đã được tạo lập kể từ năm 1960 khi chúng ta thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước” – Đại sứ Nguyễn Trung Thành nói – “Hai quốc gia chia sẻ cùng một ý thức hệ, với sự tin tưởng lẫn nhau và chúng ta sẽ tiếp tục làm việc để tăng cường mối quan hệ kinh tế và thương mại hơn nữa, cùng với quan hệ chính trị truyền thống”.

Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Cuba trong khu vực châu Á. Chuyến thăm Cuba tháng 3 năm nay của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Nguyễn Phú Trọng, cho phép tăng cường các mối quan hệ, với việc ký kết 22 thỏa thuận đã được hiện thực hóa trong những tháng gần đây.

Tình bạn thân thiết đã vượt qua những thử thách của thời gian. Một mối quan hệ vững chắc đã được xây dựng, vun đắp trong suốt những năm tháng khó khăn của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của chúng ta.

Cuba và Việt Nam cũng thống nhất bởi sự trùng hợp thú vị của lịch sử, một sự trùng hợp kỳ lạ về ngày 19/5, đã góp phần xây dựng hòn đá tảng về tình đoàn kết của chúng ta. Ngày hôm đó của năm 1895, José Martí đã anh dũng hy sinh trên lưng ngựa trong cuộc khởi nghĩa, và 5 năm trước đó, nhà cách mạng huyền thoại Hồ Chí Minh đã được sinh ra trong một ngôi làng khiêm tốn.

Fidel và Hồ Chí Minh chưa bao giờ được gặp mặt nhau, nhưng họ đã gặp nhau trong lý tưởng, khát khao tự do cho người dân, tinh thần đấu tranh không khoan nhượng và trí tuệ siêu việt mà chỉ những người đàn ông vĩ đại, những nhà lãnh đạo thực sự mới có được và làm lan tỏa nó.

Có những nguyên tắc chung mà cả hai dân tộc Cuba và Việt Nam cùng thấm nhuần, do đó luôn phù hợp và đã được truyền tải lại cho các thế hệ hôm nay, trong suy nghĩ hàng ngày của họ, trang bị cho họ tinh thần chiến đấu chống lại những gì cũ kỹ hư hỏng, xây dựng những mới mẻ tốt tươi cho tất cả nhân loại.

Một số mốc thời gian trong quan hệ Cuba – Việt Nam

- Quan hệ ngoại giao:

Nhân kỷ niệm cuộc đổ bộ của tàu Granma và việc xây dựng các lực lượng vũ trang cách mạng, ngày 2/12/1960, Fidel tuyên bố quyết định chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam.

- Trao đổi học thuật:

Trong những năm 1960, nhóm sinh viên Việt Nam đầu tiên đã đến Cuba. Từ năm 1961 đến nay, hơn 3.000 người đã theo học các ngành nghề ở các trường đại học khác nhau tại quốc gia Caribe nhỏ bé này.

- Tình đoàn kết:

Ngày 25/9/1963, Ủy ban Đoàn kết Cuba với miền Nam Việt Nam được thành lập, chủ trì bởi nữ anh hùng Moncada, Melba Hernández. Ngày nay là Hội Hữu nghị Cuba – Việt Nam.

- Trao đổi văn hóa – du lịch Quốc gia:

Năm 1964, các thành viên của BNC, đứng đầu là Alicia Alonso, đã đến thăm Hà Nội. Đây là cơ quan văn hóa đầu tiên của Cuba đến thăm Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đón.

- Các chuyến thăm cấp cao:

Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có chuyến thăm Cuba tháng 3/2018; Chủ tịch Quốc hội Sức mạnh Nhân dân của Cuba, Esteban Lazo, cũng đã có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam, thống nhất thiết lập cơ chế trao đổi giữa Quốc hội hai nước.

- Các dự báo trong ZEDM:

Thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển các khu công nghiệp là một trong những mục tiêu ưu tiên của Công ty ViMariel SA, công ty liên doanh giữa Việt Nam với Cuba, thông qua Cơ quan Phát triển Đặc biệt Mariel (ZEDM), kể từ tháng 8 năm nay.

Daina Caballero
Ngô Mạnh Hùng (biên dịch)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 516

Ý Kiến bạn đọc