Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Đường sách TP.Hồ Chí Minh một sự kiện văn hóa

Đường sách TP.Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Văn Bình, Q.1) được khánh thành vào ngày Lịch sử ngày truyền thống học sinh – sinh viên Việt Nam, ngày 9-1-2016, và đi vào hoạt động. Đây không chỉ là sự kiện văn hóa của TP.Hồ Chí Minh mà còn của cả nước bởi sức lan tỏa của nó.

Ong-Nguyen-Thanh-Phong-Uy-vien-Trung-uong-Dang-Chu-tich-UBND-TP
Ông Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM
tại gian sách NXB Văn hóa – Văn nghệ.

Đường sách TP.Hồ Chí Minh không chỉ là nơi trưng bày, giới thiệu, mua bán sách mà còn là nơi gặp gỡ giao lưu giữa độc giả với tác giả trong và ngoài nước; giữa người viết sách với các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách, các công ty phát hành sách trong nước và quốc tế; giao lưu giữa người đọc với những người làm văn hóa, làm khoa học, làm quản lý; trao đổi sách hay, sách quý, trao đổi giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa những người hoạt động cùng ngành; giới thiệu xu hướng, trào lưu làm sách mới, sáng tác mới, tạo dựng thói quen đọc sách… Đường sách còn là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa gắn với các ngày lễ, các sinh hoạt chính trị văn hóa của thành phố.

Chính vì vậy, chỉ sau hơn một tháng hoạt động, Đường sách TP.HCM đã tạo một điểm nhấn độc đáo cho bức tranh đời sống tinh thần của thành phố, góp phần mang lại sinh khí mới cho TP.Hồ Chí Minh, nơi tri thức (nhất là nguồn tri thức từ sách) luôn giữ vị trí quan trọng, trong đó đặc biệt là văn hóa đọc, luôn là nhu cầu không thể thiếu đối với người dân thành phố, cũng như du khách trong và ngoài nước.

MỘT SỰ KIỆN VĂN HÓA ĐƯỢC CHỜ ĐỢI

Có lẽ ít có sự kiện văn hóa nào được đông đảo người dân thành phố thắc thỏm mong đợi như việc mở Đường sách TP.HCM. Giới truyền thông theo dõi và cập nhật thông tin liên tục, từ lúc được những người yêu sách nêu ý tưởng, đơn vị chuyên trách đề xuất cho đến khi UBND TP.HCM duyệt và ban hành kế hoạch “Thực hiện Đường sách TP.HCM trên đường Nguyễn Văn Bình, P.Bến Nghé, Q.1”, rồi thông tin chi tiết về phương án thiết kế và kế hoạch xây dựng từng giai đoạn một, thông tin về kế hoạch ra mắt các sự kiện về sách sẽ được tổ chức tại Đường sách khi khánh thành.

Chính vì vậy mà ngày khai mạc Đường sách là ngày hội lớn với hàng ngàn lượt người tham gia các hoạt động phong phú của Đường sách. Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, trong ngày khánh thành Đường sách có mặt của các đồng chí: Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM; Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM…

Đường sách kéo dài 400m trên toàn bộ trục đường Nguyễn Văn Bình, Q.1. Đường sách bao gồm 20 gian hàng cố định của các nhà xuất bản (NXB), đơn vị làm sách trong nước, cùng 2 gian cà phê sách và gần 20 gian sách di động.

Được xây dựng với tiêu chí là nơi tôn vinh, giới thiệu, quảng bá văn hóa đọc, các gian hàng đều không tập trung vào việc bán sách mà nỗ lực xây dựng những hình ảnh đẹp về sách, như gian hàng của NXB Trẻ, NXB Văn hóa – Văn nghệ, NXB Tổng hợp trưng bày những cuốn sách mới nhất về đất nước, về Đảng, về biển đảo, về giáo dục, về văn học – nghệ thuật… NXB Kim Đồng dành vị trí rộng để bày sách đọc miễn phí cho thiếu nhi; gian hàng của Công ty Nhã Nam trưng bày thế mạnh của mình là sách văn học trong nước và thế giới, khu vực của Công ty Văn hóa First News nổi bật với phần biểu diễn nhạc thính phòng, khu giao lưu tác giả – tác phẩm; Thái Hà Books tạo ấn tượng với trà đạo cùng sách, tặng thư pháp… Mỗi đơn vị tham gia Đường sách đều nỗ lực quảng bá sách mới, sách hay và giới thiệu những thành tựu xuất bản cũng như những chiến lược phát triển của đơn vị mình.

Về sự kiện văn hóa này, bà Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc NXB Trẻ, thành viên Ban điều hành Đường sách, là một trong những người đầu tiên nêu ý tưởng cần có một đường sách ở TP.HCM, đã rất xúc động trong buổi khai mạc Đường sách. Thay mặt cho những người yêu sách và làm sách, bà Quách Thu Nguyệt cho Đường sách là niềm ao ước, mong mỏi của biết bao con người tâm huyết đối với văn hóa đọc. Bà Thu Nguyệt còn liên tục viết trên trang cá nhân, chia sẻ với mọi người những ý nguyện từ Đường sách, mong góp phần cho những người tham gia Đường sách TP.HCM, hòa với thế giới sách, khơi lại niềm đam mê sách, khơi gợi có thể bắt đầu từ thiếu nhi, thông qua sân chơi đổi sách sẽ tổ chức để các em trao đổi sách với nhau, kết bạn và giao lưu qua niềm đam mê đọc sách, nuôi dưỡng tâm hồn yêu sách, cho thế hệ hiện tại và các thế hệ mai sau.

THÀNH PHỐ ĐÓN XUÂN THI VỊ HƠN VÌ CÓ ĐƯỜNG SÁCH

Ba-Nguyen-Thi-Quyet-Tam-Pho-bi-thu-Thanh-uy-Chu-tich-HDND-TP
Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM
tại gian sách của Công ty sách Thái Hà.

Đường sách tọa lạc một vị trí hết sức lý tưởng, nằm trên con đường cạnh Bưu điện Thành phố, gần Nhà thờ Đức Bà, là trung tâm của thành phố với Quảng trường 30/4, Dinh Độc lập; đường Lê Duẩn, đường Đồng Khởi, đường Phạm Ngọc Thạch… rực sắc mai với dàn đèn ánh sáng rực rỡ khi đêm xuống, vừa gợi nhớ lịch sử hơn 300 năm của thành phố vừa biểu trưng một thành phố năng động trong sự đổi mới và phát triển. Đường sách TP.HCM đã mở ra một không gian văn hóa, làm cho thành phố đón xuân thêm thi vị hơn và không khí Tết thêm ý nghĩa hơn.

Ngoài 20 gian hàng sách cố định trưng bày giới thiệu hàng chục ngàn tựa sách với các hoạt động mua bán, giao lưu, thiết lập các mối quan hệ giữa người làm sách với người viết sách và người đọc sách, còn có 20 gian hàng lưu động. Đó là những gian hàng sách cơ động, là nơi dành cho các cá nhân, tập thể bày bán các loại sách cũ, sách chuyên đề, trao đổi sách quý, hiếm… Đây là khu vực có thể thay đổi nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của đường sách như để tổ chức sự kiện ngoài trời, đấu giá sách, chợ phiên sách… Hai khu cà phê sách được bố trí theo dạng mở nhằm đáp ứng nhu cầu thư giãn với sách, hay tổ chức các sự kiện về sách. Các gian hàng lưu động với những hoạt động không cố định nhưng lại đem đến cho Đường sách không khí rộn ràng, háo hức.

Trong ngày khai mạc, đường sách đã dành khu trung tâm để tổ chức cuộc triển lãm “Văn thơ kháng chiến” với các tác phẩm văn học được xuất bản trong các giai đoạn chống Pháp và chống Mỹ.

Thu hút và tạo bất ngờ là những gian hàng trưng bày sách cũ. Người xem, người mua ken cứng các gian hàng này. Một sinh viên năm cuối của Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn, cầm lên quyển Quốc văn giáo khoa thư dành cho học sinh đã nhuốm màu thời gian, nói: “Lần đầu tiên em mới được thấy quyển sách này”. Cũng như ở những phiên sách cũ được tổ chức trước đó, những quyển sách cũ có giá trị về lịch sử, về văn hóa được người trẻ tìm đọc, người già tìm mua.

Một trong những điểm nhấn nữa ở Đường sách TP.HCM là cuộc triển lãm báo Xuân 2016. Hàng trăm tờ báo với chủ đề mừng xuân Bính Thân với nhiều hình thức đa dạng phong phú khoe sắc màu rực rỡ trên Đường sách Nguyễn Văn Bình đã thu hút đông đảo khách du lịch và người dân thành phố. Tại cuộc triển lãm này, những tờ báo cũ, những trang báo cũ bên cạnh những tờ báo mới cũng kéo được người xem. Báo Tuổi Trẻ Cười góp phần thêm cho không khí tươi vui bằng việc cử một nhóm họa sĩ vẽ chân dung hài hước cho độc giả. Ai cũng muốn mình có chân dung do các họa sĩ của Tuổi Trẻ Cười vẽ nên gian hàng Báo Tuổi Trẻ luôn đông người.

Nhiều cặp vợ chồng trước ngày cưới cũng đã ghi hình kỷ niệm ở Đường sách.

Rất nhiều bạn đọc chụp ảnh Đường sách chia sẻ trên facebook với niềm vui rạng rỡ.

ĐƯỜNG SÁCH TP.HCM MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN VĂN HÓA ĐỌC CỦA CẢ NƯỚC

Được UBND TP.Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ chỉ đạo thực hiện Đường sách, ông Lê Thái Hỷ, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông cho biết: “Ở đô thị, đất chật người đông, những không gian sinh hoạt chung ngày càng thu hẹp thì việc dành hẳn con đường đất kim cương cho sách chứng tỏ thành phố không chỉ đặt mục tiêu phát triển kinh tế, mà còn phát triển, cải thiện chất lượng cuộc sống. Đường sách TP.HCM, ngoài việc tăng cường sự phát triển của ngành xuất bản, mở ra không gian thư giãn, văn hóa, còn góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống”.

Đường sách TP.HCM được khánh thành và đi vào hoạt động trước sự chào đón hân hoan của người dân thành phố và khách du lịch trong và ngoài nước, đã chứng tỏ chủ trương đúng đắn của lãnh đạo thành phố khi coi trọng văn hóa đọc, nâng cao tri thức của người dân.

Từ sự lan tỏa về hiệu quả hoạt động của sự kiện văn hóa Đường sách TP.HCM, Thành phố Đà Nẵng, là địa phương thứ hai trong cả nước, tiếp theo sau TP.HCM tổ chức Đường sách vào dịp mừng Xuân 2016.

Cũng từ sự tác động tích cực, hiệu quả của Đường sách TP.HCM, được biết Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin truyền thông sẽ coi Đường sách TP.HCM là mô hình để các địa phương khác trong cả nước tiến hành mở ra các đường sách nhằm góp phần phát triển văn hóa đọc.

Trịnh Bích
Ảnh: Tường Vân – Trịnh Bích
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 391