Người tốt - Việc tốt

Được Bác săn sóc được Bác phê bình

Tháng 10-1962, tôi được vinh dự đi trong đoàn đại biểu Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam ra thăm miền Bắc. Lần đó một vinh dự lớn nhất của chúng tôi là được gặp Hồ Chủ tịch. Cũng như tất cả đồng bào chiến sĩ ở miền Nam, niềm khao khát được gặp Bác trong chúng tôi thật là thiêng liêng vô bờ bến.

Sáng 21-10-1962, sau hai ngày đến miền Bắc, chúng tôi được gặp Bác. Bác tiếp chúng tôi ở vườn hoa Phủ Chủ tịch. Ngồi vào bàn, Bác hỏi anh Nguyễn Văn Hiếu về chuyện đi thăm các nước.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng chỉ vào tôi và hỏi Bác:

- Bác biết chú này?

- Vâng, biết, có đọc rồi.

Anh-minh-hoa---Duoc-Bac-san-soc-duoc-Bac-phe-binh---anh-1

Bác bảo tôi có gặp Giang Nam không? Bác bảo Giang Nam viết có tình. Hôm đó chúng tôi được vinh dự dâng lên Bác những tặng phẩm của đồng bào, chiến sĩ miền Nam, trong đó có tập thơ của anh Trọng Tuyển chép bằng tay. Trước khi hy sinh, anh Trọng Tuyển có một ước mơ duy nhất là được gửi kính tặng Bác tập thơ viết bằng tay của anh. Ước mơ đó của anh hôm nay đã đạt. Bác cầm tập thơ lặng đi một lúc. Hôm gặp chúng tôi, vì là đoàn đại biểu Mặt trận đầu tiên ra thăm miền Bắc, nên Bác hỏi nhiều về tình hình, về phong trào, về đồng bào và chiến sĩ miền Nam. Chính trong buổi gặp này, Bác đã nói câu nói nổi tiếng làm xúc động hàng chục triệu trái tim chúng ta. Khi chúng tôi dâng lên Bác các tặng phẩm, Bác nhận xong đưa tay lên trái tim và nói:

- Bác chẳng có gì tặng lại cả, chỉ có cái này.

Nghỉ một chút, Bác nói với một giọng xúc động:

- Miền Nam luôn luôn trong trái tim tôi.

Suốt ngày hôm đó và mãi mãi sau này, mỗi lần nhớ lại câu nói đó tôi cứ thấy bồi hồi. Miền Nam Việt Nam ở trong trái tim Bác.

Mấy hôm sau, đến thăm kỳ họp của Quốc hội, chúng tôi lại được gặp Bác. Lần này, trước khi chúng tôi vào, Bác giới thiệu các vị đại biểu Quốc hội ngâm thơ, vui lắm. Sau khi Chủ tịch Quốc hội Trường Chinh đọc diễn văn chào mừng, giáo sư Nguyễn Văn Hiếu đọc đáp từ, các đại biểu Quốc hội ra nghỉ ở phòng gương. Trong lúc các đại biểu đang vây quanh chúng tôi hỏi chuyện miền Nam thì Bác đến. Bác kéo tôi đến gần bên rồi giới thiệu:

- Các chú có biết chú này không? Chú này là miền Nam trọ trẹ đây (ý nói người Trị Thiên).

Nói xong Bác cười và bảo tôi ngâm cho Bác nghe một bài thơ. Thật bất ngờ. Ngâm bài gì bây giờ? Tôi bồi hồi xúc động quá. Bỗng nhớ ra: Cháu nhớ Bác Hồ, một bài thơ tôi làm bên bến Ô Lâu. Nhưng ngâm đến câu:

Ôm hôn ảnh Bác mà ngờ Bác hôn.

Tôi quên mất đoạn sau, Bác thấy tôi quên liền ôm tôi hôn:

- Đấy! Hôm nay Bác hôn thật đấy!

Trời ơi, tôi sướng quá và may sao, một nhà nhiếp ảnh đã kịp ghi lại giây phút thiêng liêng đó. Đến hôm nay, mỗi lần mở tấm hình ấy ra, tôi vẫn thấy như còn ấm hơi Bác…

Những lần gặp Bác hồi đó, Bác có đủ thì giờ để hỏi hoặc dạy bảo tôi về việc viết. Có khi Bác hỏi: “Chú viết được những gì? Ở miền Nam chú viết như thế nào?”… Nhưng có một lần, Bác nói một câu mà tôi nhớ mãi, lấy đó làm bài học cho mình. Lúc đó Bác tặng anh Hiếu một cuốn tạp chí Châu Âu (Europe), số đặc biệt đăng toàn tác phẩm Việt Nam. Nhân đó tôi cũng muốn khoe với Bác một chút. Tôi thưa:

- Thưa Bác, trong này họ cũng có dịch thơ cháu!

Tôi tưởng Bác sẽ khen, không ngờ Bác bảo:

- Ừ, chú thì chỉ biết thơ chú, có biết thơ ai!

Tôi biết Bác muốn nhắc tôi không nên đề cao mình, chỉ biết có thơ mình, tác phẩm mình mà không biết, không đọc, không học hỏi anh em khác.

Được lớn lên trong cuộc chiến đấu thần kỳ của nhân dân miền Nam, được đem khả năng của mình để phục vụ cách mạng, tôi không ngờ được vinh dự lớn lao là gặp Hồ Chủ tịch. Tôi vẫn nhớ mãi lần Bác hỏi tôi về chuyện vợ con như một người cha hỏi đứa con trai lớn đi xa về. Bác bảo tôi học Bác gì thì học chứ đừng học chuyện đó. Bác khuyên tôi nên lấy vợ như thế nào. Bác ơi, sao Bác lo cho con cháu ân cần, tỉ mỉ đến như thế? Còn Bác? Sao Bác chẳng lo gì cho đời tư của Bác và cũng chẳng cho ai lo gì cho riêng Bác cả?

Suốt đời tôi, những lần được vinh dự gặp Bác, những lời dạy bảo của Bác sẽ mãi mãi là niềm vui, là cuộc sống đầy đề tài cho thơ, cho văn, cho sự cống hiến của tôi với quê hương…

Nhà thơ Thanh Hải
(Từ sách Bác Hồ với Văn nghệ sĩ NXB Văn hóa – Văn nghệ – 2013)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 438

Ý Kiến bạn đọc