Đối thoại Internet

Dưa Leo – hãy học lại cách nói!

Một lần ngồi quán cà phê ven đường, tôi tình cờ nghe mấy bạn trẻ cười khúc khích và nói với nhau về anh chàng Dưa Leo diễn hài độc thoại qua youtube mang nhiều sắc thái của xã hội hiện thời. Tuy là video clip của cá nhân, nhưng Dưa Leo đã tác động đến một số người, nhiều người. Trong nhóm bạn trẻ ấy có một bạn đã từng nói như vầy: “Dưa Leo đã đem lại tiếng nói của mình có đúng, có sai, có chủ quan, có giễu nhại qua nhiều sắc thái của độc thoại trong mỗi “màn diễn”, nhưng cái quan trọng là mình nghe để biết và có thái độ cũng như làm gì với xã hội hôm nay”.

Vậy là tôi cũng thử mở youtube Dưa Leo và nghe. Thú thật, tôi đã mệt mỏi với những màn diễn đó. Nhưng tôi đã cố gắng nghe đến ba, bốn chủ đề mà Dưa Leo tiêm nhiễm trong xã hội hiện nay.

Người xưa từng dạy rằng “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”, “Học ăn, học nói, học gói, học mở”. Thật vậy, lời nói là rất nguy hiểm, nó nguy hiểm hơn tất cả mọi thứ độc trên cõi đời này. Một lời nói có thể đem lại sự hạnh phúc, an lạc cho cõi đời này thì đó là lời của hương hoa, nhưng cũng một lời nói ra đem lại sự hằn học, chia đàn xẻ nghé, hiểu lầm, đố kỵ, thù oán nhau thì đó là lời nói châm ngòi cho cuộc chiến sắp bùng nổ của cơn giận dữ trong sự mê lầm xâm chiếm.

Dưa Leo, tên thật là Nguyễn Phúc Gia Huy, sinh ngày 22.10.1982, vốn Cử nhân Kinh tế nhưng lại muốn có cơ hội được nổi tiếng và làm bằng kiểu khác lạ, nên đã tự xây dựng cho mình một thương hiệu: Diễn viên hài độc thoại (Stand up comedy) đầu tiên tại Việt Nam.

Tôi đã thử lướt qua lượng xem video clip của Dưa Leo đã giảm sút, có thể do lời nói đã hết “ăn khách”, đã “mất thiện cảm”… Từ “Cuộc đời hên xui, do mình hết đó!” có 831.111 lượt xem 1 năm trước, gần đây số lượng người xem nghe Dưa Leo diễn đã tụt dốc còn độ chênh lệch 300.000 trở xuống.

Những ai đã vô tình hoặc vì chút thời gian cho sự tò mò đã thật hoang phí sự thanh thản, văn minh lành mạnh, đầu óc rỗng rang của chính mình để bị nhồi nhét những lời nói rất vô bổ, sắc thái, điệu bộ khiếm nhã, chưa tôn trọng người nghe, người coi kiểu như chỉ trỏ, nói năng tục tĩu, cười khả ố lắm! (đang đối diện với màn ảnh!).

Lẽ ra Dưa Leo đem chút hiểu biết của mình làm đẹp cho xã hội bằng nhiều cách, đằng này anh dùng lời nói đẩy đưa, đẩy nhanh tiến độ tiêm nhiễm vào những bộ óc non nớt, thích mới, thích kiểu phong trào, thích kiểu “anh hùng con” của anh qua ảnh hưởng phim ảnh, game online. Một số bạn trẻ đã hăng hái chia sẻ bằng những câu tục tĩu và không thuộc lịch sử, không rõ xã hội nhưng cũng tỏ ra nguy hiểm nên cứ thế mà viết, cứ vậy mà chửi bới, thật là xộc xệch và tội nghiệp cho những trái tim dễ bị cả tin, dễ bị xỏ mũi mà Dưa Leo dắt đi tận đẩu tận đâu cũng không rõ, vì họ chưa hết cơn mớ ngủ.

Những câu nói tục tĩu, kém văn hóa lại liên tục xổ ra trong bài nói rất kém chất lượng nhưng lại được anh ta huyên thuyên như một triết giả, học giả đang rao bày đạo đức giả hiệu. Rất nực cười cho chính anh đó Dưa Leo à! Nhân đây, chúng ta cũng cần xem lại tất cả những gì thuộc về nghệ thuật biểu diễn trước công chúng phải “an toàn, vệ sinh” lời nói trước khi phát vào “lỗ nhĩ” người nghe và người xem nhé!

Bởi mọi so sánh đều rất khập khiễng, ví như khi Dưa Leo nhắc tới ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng với lũ miền Trung rồi từ lũ Việt Nam anh đi so sánh với lũ thế giới để tỏ ra mình có quyền năng làm cho thế giới được an toàn trong bầu không khí trong lành và không còn bão lũ cũng như xả lũ. Anh có dẫn nguồn từ nhiều bài báo, thông tin trên mạng và cả hình ảnh cá nhân của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng trong lúc triều cường và nam ca sĩ đó đang khuân vác đồ đạc di dời. Anh đã phạm tới đời sống cá nhân của người khác, chưa kể anh sử dụng những bản nhạc nền, hình ảnh từ các trích phim, nguồn tin đã có xin phép tác giả hoặc thông qua ai chưa… Anh đã tự do nói năng như vậy lại còn hô hào rằng Việt Nam không có tự do công luận. Nếu không có tự do thì chắc giờ này anh đang ở đâu chứ còn ở đó mà nói năng linh tinh, phát ngôn bừa bãi, giễu nhại chế độ hay sao?

Dưa Leo nhấn mạnh rằng, không dùng video clip làm vấn đề khác ngoài việc nói về xã hội và chỉ nhằm câu like, câu view và mục đích khác (kiếm tiền) và làm cho một Việt Nam phát triển hơn. Câu này nghe thật nực cười, trong khi cách diễn ngôn của anh rất ngớ ngẩn và lời nói thì lắp bắp, tiếng Việt không trong sáng. Dưa Leo đang ảo tưởng rằng mình là một “thiên tài” ăn nói chăng? Những câu nói nghe rất hùng hồn kiểu dạy đời, phản cảm. Anh mặc tình huyên thuyên kêu gọi mọi người và xã hội thay đổi, làm tốt nhưng lại nói năng linh tinh, phát ngôn đưa đẩy câu chữ “chợ đời”, chưa kể đâu đó trong video clip của anh đã có những câu nói xem thường người già, coi như họ sắp chết, chẳng còn làm gì được, nên chỉ còn trông chờ ở thế hệ trẻ.

Còn chuyện đánh ghen, anh đã không thấy sự đau khổ của người bị hại, dù vô tình hoặc cố ý trong những trò đánh ghen vì tình, lừa tình, phụ tình… mà lại khích lệ mọi người nên xem những băng đĩa video clip (FPT play Box) của nước ngoài có những pha nhào lộn, hấp dẫn và có nghề trong chiêu thức đánh ghen. Như vậy, có khác gì Dưa Leo đang cổ xúy cho sự đánh nhau. À, nguy cơ quá! Bởi bạo lực xã hội đang dấy lên từ cái miệng diễn hài độc thoại có nhiều kẻ tán thán vỗ tay khích lệ cho sự ác độc, đó là đảo ngược với luân thường đạo lý. Nhưng cuối cùng tôi cũng rõ vấn đề là Dưa Leo đang tích cực làm quảng cáo cho FPT play Box, có lẽ vậy, vì anh ta nói rằng: “Tới cửa hàng, shop nói là “tôi là bạn của anh Dưa Leo đẹp trai”… giảm được 400.000đ liền, mà phải mua ở FPT shop mới được giảm giá đó”. Ngoài ra, chưa biết anh dùng cái miệng và hình hài của bản thân để mua bán điều gì nữa để nói tới những vấn đề gì nữa đây. Vì có nhiều trang quảng cáo đã xuất hiện trên video clip của Dưa Leo, vì đằng sau những tiếng vỗ tay tán thưởng, những lời nói của comment đã thấy rõ “tình yêu nước” của Dưa Leo đối với quốc dân đồng bào mình “to lớn” cỡ nào. Nếu không được sống ở chế độ này, Nhà nước này, thành phố này… liệu có một Dưa Leo đình đám như bây giờ? Anh có quyền so sánh để đối chiếu nhưng nhớ rằng mỗi quốc gia có một đời sống văn hóa khác nhau, một thể chế chính trị khác nhau. Nhưng dù là gì đi chăng nữa, tựu chung, khi đã “ló mặt” với đời để muốn “nổi tiếng” thì phải nói và làm cái gì thật sự có ý nghĩa, đóng góp cho đời bằng những điều tốt đẹp, chí ít bản thân cũng không là một “kẻ bất lực”, “người phá đám” trong xã hội này, anh nhé! Còn nếu anh tôn vinh nước ngoài thì nên thử mà bước ra ngoài xem coi, rồi họ sẽ đối xử với anh như thế nào?

Hài độc thoại tức phải diễn tấu bằng ngôn ngữ, nhưng đó là ngôn ngữ nghệ thuật đem lại một giá trị đẹp cho đời sống văn hóa con người được nâng cao thì đó là nên. Ngược lại, Dưa Leo đã nói và có những câu, cử chỉ, biểu thị qua nét mặt, môi miệng rất ư khó coi trong cách diễn đạt từ ngữ không trong sáng, còn dùng từ ngữ kiểu “chợ búa”, “lề đường” để đem ra mổ xẻ trên youtube… Chính lời nói ấy sẽ là nguồn tiêm nhiễm, đầu độc những ai non dại lỡ một lần ghé mắt coi xem cái gì. Nhưng ông bà từng nói đại để rằng, cái gì hư, xấu thì người ta dễ học, dễ thuộc và dễ làm theo còn cái gì tốt đẹp, cao thượng, đúng đắn thì người ta thờ ơ, không học, không chịu làm theo và xem coi như là một thứ xa vời, xa xỉ.

Lời kết cho nhau, có thể Dưa Leo cần và rất cần học lại kỹ năng nói, bởi vì anh đang tìm và làm video clip để phát tán trên youtube cho rất nhiều người, đủ mọi thành phần trong xã hội nghe, nhìn; chưa kể Dưa Leo đã đưa đường link những bài nói của anh qua trang facebook cá nhân của mình (anh từng khẳng định qua nhiều lần trong một số video clip là “facebook của tôi”). Hãy nhớ, trong mỗi chúng ta, ai cũng có thánh thần thiện – ác ngự trên hai vai cả, anh đừng để “thần khẩu hại xác phàm” thì nguy khốn cho một đời còn lai láng ở phía trước nhé! Vì xã hội vẫn còn rất nhiều gương người tốt, mà người tốt thì họ âm thầm làm hết mình để cống hiến, phụng sự cho đời, họ không muốn nổi tiếng… như kiểu Dưa Leo đâu.

Sỹ Việt
(Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 454

Ý Kiến bạn đọc