Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Động thái từ chức – Một nét văn hóa còn là chuyện xưa nay hiếm!

 

Phải thừa nhận rằng, việc từ chức ở nước ta lâu nay được xem là chuyện “xưa nay hiếm”, trong khi quá trình xây dựng và phát triển đất nước, bên cạnh những nhân tố tích cực làm ra nhiều công trình, sản phẩm đem lại lợi ích to lớn cho cả quốc gia, dân tộc, chí ít cũng mang lại những điều cần thiết cho cuộc sống của một bộ phận khá lớn trong cộng đồng dân cư rất đáng trân trọng. Tuy nhiên, xét cho cùng trong thực tế lại có nhiều vụ việc tiêu cực xảy ra như: buông lỏng sự lãnh đạo, quản lý; tắc trách trong quá trình thực thi công vụ, để cấp dưới lộng hành nhũng nhiễu dân, có nơi dân kêu trời không thấu; lại còn bao che nâng đỡ cho người làm sai một cách không trong sáng; “chữa cháy” có chủ đích cho những việc không nên hoặc không được làm, do động cơ vụ lợi kinh tế gây thất thoát, lãng phí ngân sách Nhà nước; cũng không hiếm trường hợp “đầu cơ chính trị” không trong sáng như o bế, nâng đỡ người thân, người có “dây mơ rễ má” vào các vị trí “béo bở” nhiều mặt…

Vụ việc tiêu cực được phát hiện, đưa ra kiểm điểm theo kiểu “giơ cao đánh khẽ” bằng các hình phạt như: cảnh cáo, khiển trách, giáng cấp hoặc “nghiêm túc rút kinh nghiệm”, chứ chẳng thấy mấy ai tự giác từ chức khi việc đã có kết luận rõ ràng của cơ quan kiểm tra Đảng, thanh tra của Nhà nước… cùng lắm là chấp nhận luân chuyển để tránh tiếng, chức tước cũng bằng, thậm chí có trường hợp cao hơn chức vụ ở nơi cũ (!?). Có nhiều người cho rằng “văn hóa từ chức” chưa thẩm thấu vào trong nếp nghĩ của đội ngũ cán bộ ta hiện nay, quả không sai!

Còn nhớ, vào khoảng năm 2003, ở thành phố Hồ Chí Minh đã có một vị đứng đầu ngành lao động – thương binh và xã hội đã làm đơn xin từ chức khi tự thiếu trách nhiệm để cấp dưới lạm dụng quyền hạn được giao biển thủ công quỹ Nhà nước một số tiền lớn, hành động “dũng cảm” của vị cán bộ này thật đáng trân trọng.

Hình như quan niệm “một người làm quan cả họ được nhờ” còn tồn tại khá sâu trong nếp nghĩ của nhiều người, và chính điều này đã tác động tiêu cực đến vấn đề tự giác từ chức của cán bộ ta. Trong khi đó, thế giới quanh ta vấn đề từ chức gần như phổ biến. Đặc biệt ở các nước phát triển, sai phạm xảy ra quan chức thấy mình có lỗi, không còn xứng đáng với chức vụ mình đang làm thì đệ đơn từ chức, họ xem đó là việc đương nhiên. Động thái của các quan chức ở các nước coi sự từ chức là lẽ thường tình cũng đáng cho chúng ta suy ngẫm lắm thay!

Hồ Chí Minh đã dạy chúng ta rằng: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”(*).

Có nghĩa là ai không xứng đáng làm những điều như Bác Hồ đã dạy thì phải có cách tự hành xử cho phù hợp, kể cả việc từ chức.

Trong cuộc chiến chống tham nhũng, lãng phí do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo từ nhiều năm nay, đặc biệt là từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII của Đảng đã mang lại những kết quả đáng mừng, khôi phục lại lòng tin của nhân dân và đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp. Câu chuyện “Đảng nói dân tin, Mặt trận vận động dân theo, chính quyền làm dân hưởng ứng” đang được lan tỏa ngày càng rộng khắp trong các phong trào thi đua yêu nước ở khắp nơi trong cả nước. Tuy nhiên, cũng còn một số cán bộ, một vài nơi tỏ ra chủ quan, thỏa mãn nên có thái độ dừng lại, thậm chí không muốn tiếp tục thực hiện việc chống tham nhũng, lãng phí… trước tình trạng “ngưng nghỉ” như trên, ngày 10-4-2018 trong cuộc họp nghe báo cáo của 5 đoàn kiểm tra của Ban Bí thư về tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với thực hiện Chỉ thị số 05 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã phải cảnh tỉnh chung: “Xây dựng chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng, nếu ai cảm thấy cản trở, nhụt chí thì dẹp sang một bên cho người khác làm”.

Hy vọng, vấn đề từ chức sẽ sớm không còn là chuyện “xưa nay hiếm” để việc xây dựng chỉnh đốn Đảng, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ thật sự trong sạch vững mạnh, cán bộ phải được rèn luyện bài bản để thật sự là đội ngũ vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Chính phủ và nhân dân.

Mai Mộng Tưởng
(Quận Sơn Trà – TP. Đà Nẵng)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 587

——————
(*) Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội 1995, tập 12, trang 510.

Ý Kiến bạn đọc