Truyện ngắn

Đôi bạn

Lts: Nhà Văn Lê Vĩnh Hòa Tên Thật Là Đoàn Thế Hối, Sinh Ngày 6-10-1932, Hy Sinh Vào Tháng 1-1967 Tại Chiến Trường Tây Nam Bộ.Bút Danh Lê Vĩnh Hòa Có Lẽ Được Hình Thành Vì Từ Thơ Ấu, Ông Đã Cùng Gia Đình Về Sống Tại Làng Vĩnh Hòa (Quận Gò Quao, Tỉnh Rạch Giá – Nay Thuộc Huyện U Minh Thượng, Tỉnh Kiên Giang).

Lê Vĩnh Hòa Bắt Đầu Sáng Tác Từ Năm 1951, Khi Tuổi Đời Còn Rất Trẻ. Sau Khi Hiệp Định Genève Được Ký Kết, Ông Ở Lại Miền Nam Hoạt Động Trên Lĩnh Vực Báo Chí, Văn Chương Với Mục Đích Đấu Tranh Cho Hòa Bình Và Độc Lập Dân Tộc. Các Tác Phẩm Của Lê Vĩnh Hòa Được Đăng Tải Trên Báo Chí Miền Nam Sau Năm 1954 Đã Có Tiếng Vang Rất Lớn Đối Với Người Đọc Và Dư Luận Xã Hội Thời Bấy Giờ.

Năm 1958, Ông Bị Chính Quyền Sài Gòn Bắt Giam, Tra Tấn. Đến Năm 1963 Mới Được Thả Ra. Sau Khi Được Trả Tự Do, Lê Vĩnh Hòa Tiếp Tục Tham Gia Kháng Chiến.

Thời Gian Sáng Tác Không Dài, Tác Phẩm Để Lại Cũng Không Nhiều Lắm, Nhưng Ông Đã Được Đánh Giá Là Một Trong Những Cây Bút Tiêu Biểu Trong Dòng Văn Chương Yêu Nước Ở Miền Nam Vào Những Năm Kháng Chiến Chống Mỹ. Lê Vĩnh Hòa Đã Được Nhà Nước Truy Tặng “Giải Thưởng Nhà Nước” Năm 2001.

Trong Số Này, Tuần Báo Văn Nghệ Tp. Hồ Chí Minh Xin Trân Trọng Giới Thiệu Truyện Ngắn “Đôi Bạn” Được Sáng Tác Sau Năm 1954 Của Nhà Văn Lê Vĩnh Hòa.

 

Thằng Tệch trải miếng bố xuống nền xi-măng, ngáp dài. Nó dòm qua nhà bên kia đường. Đèn sáng hực. Có cô con gái tóc quăn úp sách trên ngực, nằm mơ màng. Thằng Cảo ngồi khoanh tay rế, chép miệng: 

- Lớn quá mà còn đi học há.

- Hứ! Thì người ta có tiền. Mà sao mày biết y có đi học?

- Tao gặp ở trước cửa trường Nam Cường hoài.

Tệch cởi áo giũ sột soạt hỏi:

- Mầy thích đi học lắm hả?

- Học mà không thích thì thích cái gì mậy?

Tệch hả cái miệng rộng huệch cười:

- Tao đâu có cần đi học mà tao cũng biết đủ. Nè! Sơ-vanh là con ngựa. Lơ lốp là con bò. Lơ…

- Dở! Mầy dở nhiều. Chữ đó xưa rồi. Nghe tao đọc chữ mới đây: Đờ gượt, đờ bồi, đờ tít-sơ, đờ bờ-lắc bô, đờ cà-lách rum, đờ…

- Đọc cái con quỷ gì vậy?

Tệch lại ngáp:

- Ối! Hơi đâu mầy hỏi. Tao thì cái gì cũng biết. Bỏ qua nho tao cũng đầy ruột: Nhơn chi sơ tay rờ cơm nguội, tánh bổn thiện cái miệng cũng đòi ăn…

Thằng Cảo nuốt nước miếng cái ực:

- Ờ! Phải có cơm nguội mà rờ cũng đỡ. Mầy đọc hai câu nho đó sao tao nghe nó trúng ngay cái tâm của tao lúc nầy quá trời.

Câu chuyện trong bóng tối tới đó im ngang. Có lẽ nghe nhắc tới cơm, tụi nó đang ngồi tưởng tượng.

Lâu lắm mới nghe giọng nhừa nhựa của thằng Cảo cất lên:

- Tao còn 5 đồng để dành tính góp nhóp mua cái quần cụt. Hay là tụi mình quất rụm mẹ nó đi. “Bi nhiêu” cũng không đủ vô đâu. Nghèo cho nó mạt luôn một thể.

Thằng Tệch thở ra nhè nhẹ, ngẫm nghĩ một chút mới trả lời:

- Tao nói vậy chớ không mấy đói. Hồi xế thằng cha thợ hồ có cho tao một tô bún nước lèo. Tiền dành khi khác. Mà để bụng đói ngủ ngon hơn, đúng theo phép “vệ sanh 1956”.

Nó vừa nói vừa co rút, hai tay chắp lại, kẹp ở giữa háng. Cảo ngả lưng kế bên. Gió từ sông Cửu Long thổi lên lồng lộng. Có tiếng người ta nói chuyện rì rào:

- Mát quá! Mát thấu trời.

Cảo rùng mình day qua ôm thằng Tệch… mơ màng… Tiếng hát “Bập bông bông… bập bông bông…” ở rạp Tây Đô nghe văng vẳng.

Goc-pho---Do-The-Thinh
Góc phố – Composit – TG Đỗ Thế Thịnh

Nó thấy nó đi lạc tới chỗ nào đẹp quá. Đẹp đẽ mà không có ồn ào lộn xộn như chợ Cần Thơ nầy. Nhà cửa thẳng giăng, đều đặn, xinh đẹp, không phải như bây giờ: cái thì cao đụng ông trời xanh, cái thì thấp ngang cần cổ. Người ta đi lại từ tốn, vui vẻ không ai phách lối, cao-bồi, không ai có áo ny-lông, cũng không có ăn mày rách rưới nữa. Không biết đây có phải là cái xứ Thiên Đàng ở tận trên khỏi 9 tầng mây mà bà nội thường nói cho nghe hồi nhỏ không? Lạ quá! Đương suy nghĩ, thình lình có ai đánh bộp vô vai một cái. À thằng Tệch mắc dịch đây chớ ai! Mẹ cha ơi! Nó làm gì mà bảnh tẻn dẫu: giày xăng-đan, quần xanh, áo sơ-mi trắng bỏ vô quần, đầu hớt cao, mặt mày sáng láng, sạch sẽ. Nó ngơ ngác hỏi: 

- Tệch! Mầy làm sao mà coi ngon quá sá vậy?

- Thằng hỏi lảng nhách. Thì học chung một trường với mầy chớ làm sao đâu?

- Học! Tao mà đi học? Mầy nói bộ tao chiêm bao sao chớ?

- Thì mầy coi quần áo mầy kìa. Cặp mầy cầm tay đó.

Nó cúi xuống, ngạc nhiên quá. Rõ ràng quần áo nó y hệt như thằng Tệch. Tay nó xách cái cặp láng trơn mà hồi nãy tới giờ nó cứ tưởng đương xách cái thùng đánh giày chớ. Nó cười ha hả khoái chí.

Chưa kịp nhớ lại đầu đuôi gì, thằng Tệch kéo nó đi:

- Đi ăn lót lòng cho kịp vô học mầy, chuông ăn rung rồi kìa.

Hai đứa quay vô nhà. Nhà lót gạch bông, đi bước mát lạnh.

- Nhà ai đây mậy?

- Nhà tụi mình chớ nhà ai.

- Của tụi mình?

- Ờ! Của dân mồ côi mồ cúc, đánh giày móc túi, ăn đình ngủ chợ, uống nước đường mương hồi đó đó.

Phòng ăn hiện ra rực rỡ, đông đúc con nít cỡ tụi nó, không có đứa nào ồn ào la lối, chụp giựt gì hết. Ý mà có thằng Long Điểm, Long Què, Hai Chọt, A Chải: mấy đứa móc túi số dách hồi đó. Ủa! Có thằng Mẻo, Tư Xùi, ba gã đánh giày đây mà. Đứa nào đứa nấy coi cũng đàng hoàng ghê. Khoái thiệt.

Đồ ăn đầy bàn, ngon quá trời. Thằng Tệch bẻ cho nó một khúc bánh mì, gắp một miếng xiếu mại, mời:

- Ăn đi Cảo! Ăn đi cho đã mầy.

Nó cảm động nhớ tới hồi đó có lúc đói quá, nó với thằng Tệch giành có một khúc bánh mì, đánh nhau u đầu rồi hai đứa ôm nhau khóc. Thiệt là bần cùng sanh ra đủ chuyện bậy bạ. Nó biết thằng Tệch thương nó lắm phải chơi đâu. Hồi nó đau liệt, thằng Tệch dám nhịn ăn mấy ngày, uống nước phong-tên chịu trận để dành tiền mua cho nó mấy gói thuốc nhãn máy bay, ôm nó khóc như con nít lên ba. Nghĩ lại nó thương thằng Tệch quá. Nó nghẹn ngào nói:

- Ăn đi Tệch, tao có phần tao nè.

Vừa nói vừa gắp một miếng lạp xưởng tươm mỡ bỏ vô miệng… chưa kịp nhai, nó bỗng nhảy nhỏm dậy.

Nó ngó dáo dác, dụi mắt.

Gió sông Cửu Long thổi lên lồng lộng. Thằng Tệch ngồi bó gối, đang nhìn nó chăm chăm:

- Mầy làm gì mà miệng nói làm xàm, nhai lép nhép thấy ngon quá vậy? Kêu hoài mầy hổng hết ú ớ, tao phát giận, đập vô mông mầy một cái mới chịu tỉnh.

Cảo lờ đờ, tiếc miếng lạp xưởng tươm mỡ chưa kịp nhai. Nó hơi tức thằng Tệch sao mà hồi nãy không để cho nó nhai hết miếng lạp xưởng rồi hãy kêu dậy.

Ối! Mà tức vậy cũng bậy. Nó đâu có biết mình nằm chiêm bao đương ăn lạp xưởng. Nghĩ tới đó, nó bực cười.

Thằng Tệch hỏi: 

- Cười cái gì vậy mậy?

- Tao chiêm bao hay quá mầy.

- Nói nghe coi.

- Ừ!

Gió sông Cửu Long vẫn thổi lên lồng lộng.

Tiếng nói êm êm rù rì. Hai mái đầu xanh đau khổ chụm lại, say sưa xây những mộng đẹp trong lành. Hai bàn tay bé nhỏ ôm chặt lấy nhau, sát bên nhau.

Gió sông Cửu Long vẫn lồng lộng bốn phương trời.

Và Tây Đô vẫn quay cuồng trong bao ánh sáng! 

Lê Vĩnh Hòa
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 438

Ý Kiến bạn đọc