Giới thiệu sách

Đọc tản văn “Mời trà” của nhà văn Trương Nam Chi

 

Trương Nam Chi là hội viên Hội Nhà văn TP.HCM, chị sinh tại Hoàng Thịnh, Hoàng Hóa – Thanh Hóa, nhưng quê quán thì ở Điện Phước, Điện Bàn – Quảng Nam, hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM.

Là một kỹ sư Hóa Thực phẩm (tốt nghiệp Đại học Bách khoa TP.HCM năm 1983), từng công tác trong quân đội (đại úy), nhưng lại có cả năng khiếu bẩm sinh là làm thơ, viết văn, kể cả sáng tác vọng cổ. Bởi chị thừa hưởng gien của người cha là soạn giả Trương Phú Xuân phụ trách “Mảng Liên khu 5” của Đài Tiếng nói Việt Nam thời chiến tranh (ông từng đi bộ đội, tham gia nhiều trận đánh ác liệt trong thời kỳ đánh Mỹ, là cán bộ miền Nam tập kết ra Bắc từ những năm 1971- 1975). Ai đã từng theo dõi chương trình phát thanh địch vận của Đài Tiếng nói Việt Nam trong thời kỳ đạn bom của cuộc kháng chiến chống Mỹ hẳn vẫn còn nhớ các sáng tác “Vào xuân”, “Bức tranh quê”, “Cây tre đất Quảng”, “Nhìn qua khung cửa”, “Xóm dệt Bảy Hiền”… của người soạn giả này.

tapchi34--Doc-tan-van-Moi-tra-cua-nha-van-Truong-Nam-Chi---Anh-1

Tập tản văn “Mời trà” (NXB Hội Nhà văn, 2022) là tác phẩm mới nhất của Trương Nam Chi sau khi đã phát hành 8 tập thơ (từ năm 2011 đến 2022), trong đó có 1 tập thơ thiếu nhi (2022); 4 CD ngâm thơ: “Thơ tặng Mẹ”, “Xin đừng hỏi”, “Giấc mơ tình yêu”, “Duyên tiền kiếp” (Sở VH-TT Hà Nội, 2010 – 2011). 1 CD Ca trù, hát xẩm, chầu văn “Người quê ở phố” (Sở VH-TT-DL TP.HCM, 2012) và CD thơ phổ nhạc “Em như áng mây” (Sở VH-TT-DL TP.HCM, 2013). 24 tản văn trong “Mời trà” chính là những trang nhật ký được tác giả biến thể, giống như chuyển thể từ một truyện ngắn sang kịch, hay sang phim. Chỉ khác ở chỗ, với “Mời trà”, không là người khác, mà chính tác giả “chuyển thể” tác phẩm của mình. Những tản văn được viết bằng lối kể chuyện thì thầm, duyên và dí dỏm, có những câu chuyện ẩn chứa trong đó là sự cay chua sâu sắc về phận người, nhân tình thế thái. Sự đánh lận con đen, lừa lọc, gian manh là nỗi đau được tác giả bày ra như một mâm cỗ nhà giàu nhiều món, như thể chứng minh trong xã hội này, kiếm được một chân tình rất khó, có thể ví với việc mò kim đáy biển.

Qua 24 bài viết, người đọc dễ dàng nhận ra đây là những câu chuyện thật của bản thân tác giả, bằng thể loại tản văn, Trương Nam Chi kể về chuyện gia đình, chuyện đời sống, bè bạn, chuyện cư xử giữa vợ và chồng, chuyện dùng “phây bút” (Facebook) đặt điều, nói xấu nhau, chuyện bài thơ đầu tiên đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Trương Nam Chi viết: “… mình từng là lính và thời gian phục vụ trong quân đội cũng kha khá, cho nên mình đặc biệt yêu thích Văn nghệ Quân đội. Mình bén duyên với Văn nghệ Quân đội từ một chùm thơ gửi dự thi. Năm đó mình không có giải, nhưng cũng có bài được chọn in ở đây. Đó là bài thơ đầu tiên trong sự nghiệp sáng tác của mình được in báo và nhận nhuận bút…”.

Cũng dễ dàng nhận ra cách trần tình, thanh minh của tác giả qua các bài viết về những thị phi mà bản thân đã bị vướng phải, từ đó người đọc vẽ được chân dung của tác giả bằng chữ.

Với “Mời trà” của Trương Nam Chi, nhà thơ Nguyễn Liên Châu nhận định rằng:

- Tản văn, một thể loại văn học tưởng dễ viết, nhưng sẽ thất bại ngay nếu không có yếu tố cần là sự chân thành và yếu tố đủ là sự chia sẻ.

Rất may, Trương Nam Chi có được hai yếu tố đó.

“Cuộc đời con người, giống như một chiếc thuyền trên dòng sông, có khi tấp vào một bến đỗ nào đó, rồi lại theo dòng xuôi ngược đi mải miết, ít khi có thời gian mà ngoái lại, bởi sóng đời dồn dập cứ đẩy ta đi về phía trước. Con sóng này tan, sóng khác đã tới. Cũng như gặp gỡ, chia tay, rồi lại gặp những người bạn mới, những con người mới, chả khi nào ngừng nghỉ”.

Những cung bậc tâm tư của Trương Nam Chi được tấu khúc qua 24 tản văn, là nỗi niềm của một người từng qua những đợt sóng dữ trên con đường văn chương, sóng có khi “lên bổng xuống trầm”, còn người thức để viết mà “chiêm bao giữa nắng”.

P.N. THƯỜNG ĐOAN
Tạp Chí Văn Nghệ TP.HCM số 34

Ý Kiến bạn đọc