Trong nước

Đọc sách Đối thoại với hoa

Đối thoại với Hoa là tập tiểu luận phê bình thứ 7 của PGS.TS Nghệ thuật học Nguyễn Thị Minh Thái nhân dịp tác giả kỷ niệm 45 năm bước vào nghề viết.

Sách tập hợp các bài tiểu luận phê bình, phỏng vấn, trao đổi, có ký sự nhân vật, chân dung và cả hồi ức… đối thoại giữa tác giả và nhà báo, giữa chủ thể sáng tạo và chủ thể tiếp nhận, giữa người sáng tác và nhà phê bình, đồng thời là tự đối thoại ngay bên trong tâm thức của người cầm bút. Văn học – báo chí – sân khấu, là cái trục mà cuộc đời và nghề nghiệp của tác giả sẽ xoay quanh và để lại dấu ấn sâu đậm trong những trang viết.

So-526--Doc-sach-Hoi-thoai-voi-hoa---Anh-1

PGS.TS Nghệ thuật học Nguyễn Thị Minh Thái chia sẻ:

- Tôi không ngần ngại dấn bước vào nhiều lĩnh vực nghệ thuật, đời sống văn hóa của dân tộc, không chỉ để hiểu sự tương tác với thể loại kịch hiện đại mà còn để thỏa lòng đam mê nghệ thuật của mình và để hiểu sâu sắc hơn tâm hồn dân tộc. Tôi cũng không bàng quan với những hiện tượng mới trong điện ảnh, hội họa, âm nhạc, múa… để làm tròn tư cách của một người mê mải dõi theo đời sống nghệ thuật đương đại của đất nước. Sáng tạo nghệ thuật chủ yếu không mô phỏng cuộc đời, nhưng cuộc đời chắc chắn tìm thấy bóng mình trong nghệ thuật đích thực. Những vui buồn, đau khổ, bức xúc trong nghệ thuật và về nghệ thuật cũng chính là những vui buồn, đau khổ, bức xúc với cuộc đời nói chung.

Ngòi bút Nguyễn Thị Minh Thái đưa ra những phản biện với những vở hài kịch tầm thường, những chương trình truyền hình thực tế sao chép dễ dãi, những thảm họa truyền thông online, những biểu hiện của tình trạng sa sút trong đời sống văn hóa ở đô thị – điều mà tác giả gọi là “sự đảo lộn về chuẩn thẩm mỹ”.

“Đối thoại với Hoa” đề cập đến công cuộc dàn dựng của những đạo diễn nổi tiếng lẫn thử nghiệm nghệ thuật của những nghệ sĩ trẻ đầy triển vọng, về sáng tác của một vài quan chức văn nghệ lẫn những bài thơ và trang văn lóe sáng của những tài năng mới định hình. Vượt qua đôi chỗ thù tạc, xuê xoa và văn phong báo chí, những bài viết của Nguyễn Thị Minh Thái về cả kịch bản lẫn vở diễn Quẫn, Rừng trúc, Hồn Trương Ba – da hàng thịt… có sức thuyết phục đối với công chúng. Phê bình như vậy không phải là thứ tằm gửi hay vật trang điểm, mà là tiếng nói nối dài ý nghĩa và sức sống của nghệ thuật trên nền tảng của văn hóa. Những trang viết đầy cảm xúc của Nguyễn Thị Minh Thái về Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Thương Huyền, Trần Hoạt, Nguyễn Đình Nghi, Đình Quang, Xuân Trình, Dương Ngọc Đức, Đoàn Bá, Huỳnh Nga, Đoàn Anh Thắng, Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh, Hà Thị Cầu, Thanh Ngoan, Lê Khanh… cho thấy điều đó.

Trong “Đối thoại với Hoa”, tác giả biết cách thay đổi điểm nhìn trong trang viết của mình khi cần thiết; nhìn trực diện vào sân khấu để nắm bắt toàn cảnh; ở hậu trường để nhìn thấy bếp núc của lao động nghệ thuật; lại có lúc đứng bên cạnh nhà văn, đạo diễn, nghệ sĩ, nghệ nhân để ghi nhận và sẻ chia tâm tình của họ trong chính sự sống đầy say mê với thế giới văn chương và sân khấu của chính bản thân.

GS.TS Huỳnh Như Phương nhận xét về tác giả Nguyễn Thị Minh Thái như sau:

- Đã gần hết hai thập niên đầu của thế kỷ XXI, trước bao nhiêu xáo trộn và phân rã giữa cảnh đời và trong lòng người, người đàn bà cầm bút đa đoan Nguyễn Thị Minh Thái chắc không dễ ung dung thưởng trà và mộng dưới hoa cho đến hết mùa sen.

Lê Văn – My Đặng
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 526

Ý Kiến bạn đọc