Kính văn nghệ

Đố vui có thưởng

Chào bác Hai, lâu quá không thấy bác?

- Ừ, nghỉ hưu rồi mà. À, chú nhà báo rảnh không tôi hỏi cái này một chút.

- Dạ, bác Hai cứ hỏi ạ.

- Đố chú biết vì sao có ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam? Chú nói đúng tôi thưởng cho.

- Trời, dễ ợt. Ngày 21/6/1925, tờ báo thanh niên do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập ra số đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của báo chí cách mạng Việt Nam. Để ghi nhớ công ơn của Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập ra nền báo chí cách mạng Việt Nam, Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định lấy ngày 21/6 là Ngày Báo chí Việt Nam nhằm phát huy truyền thống tốt đẹp của báo chí cách mạng và nêu cao trách nhiệm của báo chí, của nhà báo trước xã hội.

- Vậy lần đầu tiên tổ chức ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam vào năm nào?

- Dạ, là ngày 21/6/1985.

- Khi ở Pháp, Bác Hồ đã sáng lập ra tờ báo, vậy tờ báo đó tên gì?

- Ngày 1-4-1922, khi đang họat động cách mạng ở Pháp, Bác đã sáng lập tờ báo Người cùng khổ (Le Paria).

- Khi ở Thái Lan, Bác Hồ cũng có sáng lập ra một tờ báo, vậy tờ báo đó tên gì?

- Dạ, tờ báo đó tên là Thân Ái, Đồng Thanh.

- Vào năm 1943, ở Việt Nam, Bác Hồ có thực hiện một tờ báo, vậy tờ báo đó tên gì?

- Dạ, tên là Việt Nam Độc lập.

- Đài phát thanh quốc gia mà ngày nay gọi là Đài tiếng nói Việt Nam thành lập năm nào?

- Dạ, sau khi khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 7-9-1945, Bác chỉ thị thành lập Đài phát thanh quốc gia, ngày nay gọi là Đài tiếng nói Việt Nam ạ.

- Hãng tin quốc gia, nay gọi là Thông tấn xã Việt Nam được thành lập năm nào?

- Dạ, vào ngày 19-9-1945.

- Bác Hồ dạy những người làm báo như thế nào?

- Dạ, Bác Hồ dạy, báo chí là một nghề, cho nên người làm báo cách mạng cần được bồi dưỡng lập trường cách mạng vững vàng, thường xuyên rèn luyện đạo đức và được đào tạo nghề nghiệp tinh thông, trau dồi kiến thức, học tập lý luận, lăn lộn trong thực tiễn và gắn bó với nhân dân.

- Trong lớp học viết báo đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (lớp học viết báo Huỳnh Thúc Kháng), Bác đề ra 6 điểm chính của báo, vậy 6 điểm đó là gì?

- Dạ, đó là nhiệm vụ; mục đích; tôn chỉ; đối tượng; nội dung; và hình thức. Có nghĩa là: Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung. Mục đích là kháng chiến và kiến quốc. Tôn chỉ của tờ báo là đoàn kết toàn dân, thi đua ái quốc. Đối tượng của tờ báo là đại đa số dân chúng. Một tờ báo không được đại đa số dân chúng ham chuộng, thì không xứng đáng là một tờ báo. Nội dung tức là các bài báo phải giản đơn, dễ hiểu, phổ thông, thiết thực, hoạt bát. Và hình thức tức là cách sắp đặt các bài, cách in phải sạch sẽ, sáng sủa.

- Bác từng nói: Trong công cuộc kiến thiết nước nhà có 4 vấn đề cần phải chú ý đến cùng, phải coi quan trọng ngang nhau, đó là gì?

- Dạ, đó là chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa. Báo chí vừa là bộ phận cấu thành của văn hóa vừa là phương tiện cổ vũ, truyền bá thực thi văn hóa. Nó là đội quân đi đầu trong công tác tư tưởng.

- Bác chỉ ra những khuyết điểm mà báo chí ta thường gặp, đó là những khuyết điểm nào?

- Dạ, đó là: “tuyên truyền thì không kịp thời và chính trị suông quá nhiều. Không biết giữ bí mật. Đôi khi đăng tin vịt…”. Bác nhắc nhở báo chí của ta không nên dùng chữ Tàu khi không cần thiết và phải thật sự tôn trọng sự kiện bởi nhà báo là người có khả năng tạo ra dư luận để ủng hộ hoặc phê phán một hiện tượng xã hội, vì thế mà phải công tâm, phải có phẩm chất trung thực.

- Bác đã chỉ ra 4 điểm quan trọng khi viết báo, đó là những điểm gì?

- Dạ, thứ nhất là phải gần gũi dân chúng, cứ ngồi trong phòng giấy mà viết thì không thể viết thiết thực. Thứ hai là ít nhất cũng phải biết một thứ tiếng nước ngoài, để xem báo nước ngoài và học kinh nghiệm của người. Thứ ba là khi viết xong một bài, tự mình phải xem lại ba bốn lần,  sửa chữa lại cho cẩn thận. Tốt hơn nữa là đưa nhờ một vài người ít văn hóa xem và hỏi họ những câu nào, chữ nào không hiểu thì sửa lại cho dễ hiểu. Thứ tư là luôn luôn gắng học hỏi, luôn luôn cầu tiến bộ.

- Vậy mấy người làm báo như chú nhà báo có làm đúng những lời Bác dạy không?

- Dạ….!!!!

Hai Mít
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 454