Thầy thuốc Văn nghệ

Dịch nhiễm siêu vi Ebola

Vừa qua, Bộ Y tế ra thông báo cần đề phòng dịch bệnh Ebola xâm nhập vào Việt Nam. Tại các cửa khẩu, các nhân viên hải quan đã phải dùng máy rà soát thân nhiệt để loại trừ các người có nguy cơ nhiễm bệnh, đặc biệt là những người đi du lịch từ các nước châu Phi. Siêu vi Ebola là loại siêu vi gây sốt xuất huyết nặng, suy đa cơ quan và đưa đến tử vong. Loại siêu vi này có nguồn gốc từ nước Công Gô châu Phi, nơi các vụ dịch đã xảy ra trong nhiều thập kỷ. Gần đây nhất, siêu vi đã gây chết người hàng loạt. Siêu vi Ebola sống trong các động vật bị nhiễm bệnh. Siêu vi lan truyền từ người này sang người khác khi tiếp xúc với chất dịch cơ thể hay kim ô nhiễm. Không có loại thuốc nào giúp điều trị siêu vi Ebola. Người ta đã phát minh ra thuốc chủng ngừa siêu vi Ebola nhưng số lượng còn hạn chế. Những người nhiễm siêu vi Ebola cần được chăm sóc và điều trị hỗ trợ ngừa các biến chứng.

So-503--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Dich-nhiem-sieu-vi-Ebola---Anh-2

Các dấu hiệu thường bắt đầu đột ngột trong vòng 5 đến 10 ngày sau khi nhiễm siêu vi Ebola. Các dấu hiệu bao gồm sốt, đau đầu dữ dội, đau khớp và đau cơ. Theo thời gian, các triệu chứng ngày càng trở nên nghiêm trọng bao gồm buồn nôn và ói mửa, tiêu chảy có máu, phát ban, đau ngực và ho, xuất huyết ở mắt và tai, mũi hay trực tràng.

Siêu vi Ebola tìm thấy ở khỉ châu Phi, tinh tinh và các loài linh trưởng khác. 

Các chuyên gia nghi ngờ rằng siêu vi lây truyền sang người thông qua dịch cơ thể của động vật bị nhiễm bệnh. Việc ăn thịt động vật bị nhiễm bệnh có thể lây lan siêu vi.

Những người bị nhiễm bệnh thường không lây nhiễm cho đến khi phát triển các triệu chứng. Các thành viên trong gia đình bị nhiễm bệnh khi chăm sóc người thân bị bệnh. Nhân viên y tế bị nhiễm bệnh nếu không dùng dụng cụ bảo vệ như khẩu trang và găng tay phẫu thuật. Khi bệnh tiến triển sẽ gây biến chứng suy đa cơ quan, chảy máu nghiêm trọng, vàng da, co giật, hôn mê và sốc rồi tử vong.

Đối với những người sống sót, phục hồi thường chậm, phải mất hàng tháng để lấy lại cân nặng và sức mạnh bình thường.

So-503--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Dich-nhiem-sieu-vi-Ebola---Anh-1

Phòng ngừa tập trung vào việc tránh tiếp xúc với siêu vi. Mọi người nên tránh các khu vực bùng phát dịch, tránh đi du lịch đến châu Phi, đặc biệt không nên đến Công Gô. Cũng như các bệnh truyền nhiễm khác, một trong những biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất là rửa tay thường xuyên. Sử dụng xà bông và nước hay chất chà tay chứa cồn.

Tránh mua hoặc ăn động vật hoang dã, bao gồm động vật linh trưởng bán ở địa phương.

Tránh tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh. Người chăm sóc nên tránh tiếp xúc với chất dịch cơ thể bao gồm máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo và nước bọt. Nếu là nhân viên y tế, hãy mặc quần áo bảo hộ như găng tay, khẩu trang, áo choàng và kính mắt. Vứt bỏ kim tiêm và khử trùng các dụng cụ. Cơ thể của những người đã chết vẫn còn dễ lây lan, nên chôn cất sau khi khử khuẩn thích hợp.

Sốt xuất huyết Ebola rất khó chẩn đoán vì các dấu hiệu giống với các bệnh khác như thương hàn và sốt rét. Khi nghi ngờ cần dùng các xét nghiệm máu để nhanh chóng xác định siêu vi như xét nghiệm miễn dịch ELISA và phản ứng chuỗi sao chép ngược PCR.

Không có thuốc kháng siêu vi nào hiệu quả trong điều trị nhiễm Ebola. Chăm sóc tại bệnh viện bao gồm truyền dịch, duy trì huyết áp, cung cấp oxy khi cần thiết. Bên cạnh đó cần truyền máu và điều trị các bệnh nhiễm trùng khác. Chủng ngừa là cách hữu hiệu nhất.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 503

Ý Kiến bạn đọc